Khi “lắng nghe” là khởi đầu của sự chữa lành
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sức khỏe không chỉ là không có bệnh tật, ốm yếu, mà còn là trạng thái hoàn toàn thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội. Thế nhưng, những biến chuyển tâm lý tuổi xế chiều đôi khi bị xem nhẹ, thậm chí mặc định như một phần tất yếu của quy luật thời gian.
Ông bà, cha mẹ trở nên ít nói, ăn uống kém ngon, thu mình hay dễ chạnh lòng, cáu gắt,… tất cả thường bị gạt đi bằng suy nghĩ “người già ai chẳng thế”. Vậy nhưng đằng sau những khoảng lặng bất thường có thể là nỗi cô đơn, cảm giác mất mát, những lo âu khó giãi bày hoặc mong muốn được quan tâm chưa thể cất lời.
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10/2026 mang thông điệp “Lived experiences heard: real voices, real change” – “Lắng nghe trải nghiệm sống: Tiếng nói chân thực, thay đổi thực chất” nhấn mạnh vai trò của việc lắng nghe những người trực tiếp đối mặt với các vấn đề tâm lý. Với người cao tuổi, hành trình xoa dịu tổn thương đôi khi bắt đầu từ một lời hỏi han chân thành, một cuộc trò chuyện không phán xét hay sự kiên nhẫn ở cạnh bên. Khi tâm tư được đón nhận bằng sự thấu cảm, khoảng cách sẽ được thu hẹp, nỗi niềm khó nói có cơ hội sẻ chia. Bởi lắng nghe không chỉ chạm đến góc khuất cảm xúc, mà còn là sự tôn trọng phẩm giá, nhu cầu cá nhân, để người cao tuổi cảm nhận trọn vẹn sự kết nối và bình yên trong những năm tháng xế chiều.
Phương Đông Asahi: Nâng niu thế giới nội tâm tuổi vàng
Tại phức hợp Nghỉ dưỡng – Dưỡng lão Phương Đông Asahi, “lắng nghe” trở thành kim chỉ nam xuyên suốt các hoạt động chăm sóc thường nhật. Mỗi cư dân có câu chuyện và nỗi niềm riêng, đòi hỏi sự đồng hành, thấu hiểu và cách tiếp cận phù hợp.
Ở tuổi 80, bà K.H. liên tiếp chịu các cú sốc tâm lý khi con gái qua đời sau nhiều năm chống chọi với ung thư, tiếp đến là sự ra đi của người chồng gắn bó cả đời. Chỉ trong hơn hai tháng, bà sụt 10kg, tinh thần suy sụp, gần như từ chối mọi cuộc gặp gỡ.
Nhận diện mức độ tổn thương nghiêm trọng, bà được đưa sang BVĐK Phương Đông thăm khám, đánh giá toàn diện. Từ kết quả chẩn đoán trầm cảm, rối loạn cảm xúc, đội ngũ chuyên môn xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp tư vấn tâm lý, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, vận động và liệu pháp kích thích từ trường xuyên sọ (TMS).
Song hành với quá trình điều trị là sự hiện diện bền bỉ của đội ngũ chăm sóc. Chị T.G, người trực tiếp đồng hành cùng bà chia sẻ: “Những ngày đầu, bà hầu như không muốn ra khỏi phòng. Từ các bữa ăn chung, đi dạo hay sinh hoạt câu lạc bộ, bà đều lắc đầu từ chối. Khi ấy, chúng tôi không thúc ép mà lựa theo mong muốn của bà, nhẹ nhàng tỉ tê, hỏi han đúng lúc, quan sát từng thay đổi nhỏ để kịp thời trấn an mỗi khi bà xúc động mạnh.” Nhờ sự can thiệp đúng cách và phù hợp, bà H. dần giải tỏa những dồn nén tâm lý, giảm các biến động cảm xúc và mở lòng đón nhận sự quan tâm từ những người xung quanh.
Khác với bà H., trường hợp của bà N.T.Đ (76 tuổi) khởi nguồn từ những biểu hiện phổ biến ở người cao tuổi: ngại giao tiếp, khép mình, ăn uống kém và lo âu mỗi khi gặp bác sĩ. Thấu hiểu tâm lý ấy, khi sang thăm khám tại Phương Đông Asahi, đội ngũ chuyên môn lựa chọn cách tiếp cận gần gũi, bắt đầu bằng những câu chuyện về thói quen sinh hoạt, ký ức xưa cũ hay món ăn yêu thích.
ThS. Chuyên gia Hoàng Quốc Lân (Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần, BVĐK Phương Đông) chia sẻ: “Ở một số người cao tuổi, nỗi sợ bệnh tật và đối diện với các vấn đề sức khỏe là nguyên nhân gây ra tâm lý phòng vệ ấy. Thay vì tạo cảm giác nặng nề của việc khám chữa bệnh, chúng tôi chọn cách trò chuyện gần gũi như con cháu trong nhà để ông bà an tâm và sẵn sàng trải lòng.”
Cùng với đó, bà Đ. được điều chỉnh thực đơn theo khẩu vị, ưu tiên món mềm, món nước dễ nuốt; khuyến khích tham gia các hoạt động chung theo nhịp độ phù hợp. Từ một người rụt rè, ít trò chuyện, hiện bà vui vẻ tham gia các buổi sinh hoạt định kỳ, mỗi bữa đều ăn hết suất, thể trạng cải thiện đáng kể.
Hai câu chuyện, hai hoàn cảnh và những nhu cầu hỗ trợ khác nhau, nhưng cùng cho thấy ý nghĩa của việc lắng nghe chính người trong cuộc. Có những tổn thương cần được thăm khám, can thiệp chuyên môn nhưng cũng có những khoảng cách cần thời gian, sự đồng hành để thu hẹp. Tại Phương Đông Asahi, hành trình “đánh thức” nụ cười người cao tuổi được vun đắp từ sự phối hợp nhịp nhàng như thế và những chuyển biến trong tâm trạng, sinh hoạt, khả năng kết nối của bà H., bà Đ. chính là minh chứng rõ nét nhất cho sức mạnh của sự lắng nghe, quan tâm chân thành.
Phức hợp Nghỉ dưỡng - Dưỡng lão Phương Đông Asahi
Địa chỉ: Số 9 Phố Viên, Đông Ngạc, Hà Nội
Hotline: 1900 5288 - 097 807 9356
(Nguồn: Phương Đông Asahi)
.svg){kind=icon}
