Hậu quả khôn lường từ vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Iran

Vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh có nguy cơ khơi mào làn sóng bạo lực giữa Iran, Israel và Mỹ; đẩy chính quyền mới ở Washington vào tình thế ngặt nghèo khi tái thiết quan hệ với Tehran.

Các quan chức Iran liên tiếp tuyên bố sẽ trả thù cho ông Fakhrizadeh, người đã thiệt mạng khi chiếc xe chở ông bị tập kích ở Absard, hạt Damavand, gần thủ đô Tehran, hôm 27/11.

Trong một thông điệp đăng lên Twitter, Ngoại trưởng Iran mô tả vụ ám sát là hành động "hèn nhát - với những dấu hiệu nghiêm trọng về vai trò của Israel". Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Iran cảnh báo sẽ "trả thù đích đáng" những kẻ giết hại nhà khoa học.

{keywords}
Người biểu tình cầm ảnh Mohsen Fakhrizadeh trong một cuộc tuần hành phản đối vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân này ở Tehran. Ảnh: Reuters

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến nay chưa đưa ra bình luận nào, dù nhiều khả năng ông cùng với Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã bàn cách đối phó với Iran trong một cuộc gặp tại Neom ở Ảrập Xêút hôm 29/1, theo CNN.

Hãng tin này dẫn lời Amos Yadlin, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia Israel, nói rằng có thể ba ông đang lên kế hoạch hành động trước khi Tổng thống đắc cử Joe Biden nhậm chức và tái lập quan hệ với Iran.

Ngoại trưởng Ảrập Xêút phủ nhận cuộc họp được tổ chức.

Hôm 28/11, Tổng thống Iran Hassan Rouhani quy trách nhiệm cho Israel về vụ ám sát nhưng tuyên bố sẽ chỉ đáp trả "đúng thời điểm". Tuy nhiên, bối cảnh của vụ tấn công - xe chở ông Fakhrizadeh bị tập kích giữa ban ngày ngay phía đông thủ đô Tehran - được đánh giá là phơi bày sự yếu kém về an ninh của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Clip hiện trường vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh

Chưa rõ liệu Mỹ có biết trước về vụ việc hay không.

Theo New York Times, hồi đầu tháng, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu các cố vấn cấp cao tìm hiểu khả năng tiến hành một cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân then chốt của Iran sau khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) ra báo cáo kết luận kho uranium của Iran lớn gấp 12 lần so với giới hạn đặt ra theo thỏa thuận hạt nhân 2015.

Tại cuộc họp, Phó Tổng thống Mike Pence và ông Pompeo cùng với nhiều trợ tá khác khuyến cáo một cuộc tấn công như vậy có thể dẫn tới xung đột rộng hơn, tiềm tàng những hậu quả khủng khiếp đối với Mỹ.

Sau vụ ám sát Fakhrizadeh, Tổng thống Trump đã chia sẻ thông điệp của một nhà báo Israel trên Twitter rằng, Fakhrizadeh là giám đốc cơ quan quân sự bí mật của Iran và bị tình báo Israel Mossad truy lùng nhiều năm. Cái chết của ông này là một cú giáng lớn về tâm lý và chuyên môn đối với Iran. 

{keywords}
iện trường vụ tập kích giết chết ông Mohsen Fakhrizadeh. Ảnh: Reuters

Theo CNN, thời điểm ông Fakhrizadeh bị ám sát rất đáng chú ý. Washington đang tiến vào giai đoạn tiềm tàng nguy hiểm vì sắp tròn một năm tướng cấp cao Iran Qasem Soleimani thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ ở Iraq (3/1/2020). Giờ đây, cái chết của nhà khoa học hạt nhân hàng đầu sẽ càng "đổ thêm dầu vào lửa".

Bên cạnh đó, Mỹ cũng đang rục rịch quá trình chuyển đổi chính quyền, với Tổng thống Trump chỉ còn ít tuần nữa là kết thúc nhiệm kỳ. Do vậy, vụ việc có thể gây khó khăn cho chính quyền mới của ông Joe Biden. Tổng thống đắc cử Mỹ muốn trở lại với thỏa thuận hạt nhân 2015 và một đòn trả đũa bạo lực của Iran cũng đủ xóa mất cơ hội nối lại đàm phán.

CNN cho rằng Iran đang cân nhắc các lựa chọn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng của nước này, vốn vẫn còn tức giận về cái chết của tướng Soleimani, nhiều khả năng sẽ yêu cầu hành động nhanh chóng. Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cũng đã yêu cầu trả thù và thề sẽ tiếp tục các hoạt động "khoa học" của đất nước.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều chính trị gia ôn hòa ở Tehran có thể muốn hợp tác với chính quyền sắp tới của Mỹ, nhằm được dỡ bỏ cấm vận trong bối cảnh kinh tế Iran đang khốn khó chật vật vì đại dịch Covid-19.

Liệu Iran có hướng cơn thịnh nộ của mình vào Mỹ hay tập trung trả đũa Israel sau cái chết của ông Fakhrizadeh? Và câu hỏi lớn hơn là, nếu trả đũa nhằm vào đất nước Do Thái, Iran sẽ dùng chiêu đòn gì?

Thanh Hảo

Nhà khoa học hạt nhân Iran vừa bị ám sát là ai?

Nhà khoa học hạt nhân Iran vừa bị ám sát là ai?

Các quan chức và giới chuyên gia phương Tây tin rằng, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh vừa bị sát hại là "vị kiến trúc sư" đứng sau các chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran.

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc cảnh báo Washington và Tel Aviv tránh "các biện pháp mạo hiểm" sau khi một nhà khoa học hàng đầu của Tehran bị ám sát.

tin nổi bật

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.

Điều gì xảy ra nếu Nga ngưng cung cấp khí đốt cho Đức?

Đức, nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, đang chuẩn bị cho tất cả kịch bản, kể cả việc Nga ngưng hoàn toàn các nguồn cung cấp khí đốt sau khi thời gian bảo trì định kỳ đường ống Dòng chảy phương Bắc 1.