Hậu quả khôn lường từ vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Iran

Vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh có nguy cơ khơi mào làn sóng bạo lực giữa Iran, Israel và Mỹ; đẩy chính quyền mới ở Washington vào tình thế ngặt nghèo khi tái thiết quan hệ với Tehran.

Các quan chức Iran liên tiếp tuyên bố sẽ trả thù cho ông Fakhrizadeh, người đã thiệt mạng khi chiếc xe chở ông bị tập kích ở Absard, hạt Damavand, gần thủ đô Tehran, hôm 27/11.

Trong một thông điệp đăng lên Twitter, Ngoại trưởng Iran mô tả vụ ám sát là hành động "hèn nhát - với những dấu hiệu nghiêm trọng về vai trò của Israel". Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Iran cảnh báo sẽ "trả thù đích đáng" những kẻ giết hại nhà khoa học.

{keywords}
Người biểu tình cầm ảnh Mohsen Fakhrizadeh trong một cuộc tuần hành phản đối vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân này ở Tehran. Ảnh: Reuters

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến nay chưa đưa ra bình luận nào, dù nhiều khả năng ông cùng với Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã bàn cách đối phó với Iran trong một cuộc gặp tại Neom ở Ảrập Xêút hôm 29/1, theo CNN.

Hãng tin này dẫn lời Amos Yadlin, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia Israel, nói rằng có thể ba ông đang lên kế hoạch hành động trước khi Tổng thống đắc cử Joe Biden nhậm chức và tái lập quan hệ với Iran.

Ngoại trưởng Ảrập Xêút phủ nhận cuộc họp được tổ chức.

Hôm 28/11, Tổng thống Iran Hassan Rouhani quy trách nhiệm cho Israel về vụ ám sát nhưng tuyên bố sẽ chỉ đáp trả "đúng thời điểm". Tuy nhiên, bối cảnh của vụ tấn công - xe chở ông Fakhrizadeh bị tập kích giữa ban ngày ngay phía đông thủ đô Tehran - được đánh giá là phơi bày sự yếu kém về an ninh của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Clip hiện trường vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh

Chưa rõ liệu Mỹ có biết trước về vụ việc hay không.

Theo New York Times, hồi đầu tháng, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu các cố vấn cấp cao tìm hiểu khả năng tiến hành một cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân then chốt của Iran sau khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) ra báo cáo kết luận kho uranium của Iran lớn gấp 12 lần so với giới hạn đặt ra theo thỏa thuận hạt nhân 2015.

Tại cuộc họp, Phó Tổng thống Mike Pence và ông Pompeo cùng với nhiều trợ tá khác khuyến cáo một cuộc tấn công như vậy có thể dẫn tới xung đột rộng hơn, tiềm tàng những hậu quả khủng khiếp đối với Mỹ.

Sau vụ ám sát Fakhrizadeh, Tổng thống Trump đã chia sẻ thông điệp của một nhà báo Israel trên Twitter rằng, Fakhrizadeh là giám đốc cơ quan quân sự bí mật của Iran và bị tình báo Israel Mossad truy lùng nhiều năm. Cái chết của ông này là một cú giáng lớn về tâm lý và chuyên môn đối với Iran. 

{keywords}
iện trường vụ tập kích giết chết ông Mohsen Fakhrizadeh. Ảnh: Reuters

Theo CNN, thời điểm ông Fakhrizadeh bị ám sát rất đáng chú ý. Washington đang tiến vào giai đoạn tiềm tàng nguy hiểm vì sắp tròn một năm tướng cấp cao Iran Qasem Soleimani thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ ở Iraq (3/1/2020). Giờ đây, cái chết của nhà khoa học hạt nhân hàng đầu sẽ càng "đổ thêm dầu vào lửa".

Bên cạnh đó, Mỹ cũng đang rục rịch quá trình chuyển đổi chính quyền, với Tổng thống Trump chỉ còn ít tuần nữa là kết thúc nhiệm kỳ. Do vậy, vụ việc có thể gây khó khăn cho chính quyền mới của ông Joe Biden. Tổng thống đắc cử Mỹ muốn trở lại với thỏa thuận hạt nhân 2015 và một đòn trả đũa bạo lực của Iran cũng đủ xóa mất cơ hội nối lại đàm phán.

CNN cho rằng Iran đang cân nhắc các lựa chọn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng của nước này, vốn vẫn còn tức giận về cái chết của tướng Soleimani, nhiều khả năng sẽ yêu cầu hành động nhanh chóng. Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cũng đã yêu cầu trả thù và thề sẽ tiếp tục các hoạt động "khoa học" của đất nước.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều chính trị gia ôn hòa ở Tehran có thể muốn hợp tác với chính quyền sắp tới của Mỹ, nhằm được dỡ bỏ cấm vận trong bối cảnh kinh tế Iran đang khốn khó chật vật vì đại dịch Covid-19.

Liệu Iran có hướng cơn thịnh nộ của mình vào Mỹ hay tập trung trả đũa Israel sau cái chết của ông Fakhrizadeh? Và câu hỏi lớn hơn là, nếu trả đũa nhằm vào đất nước Do Thái, Iran sẽ dùng chiêu đòn gì?

Thanh Hảo

Nhà khoa học hạt nhân Iran vừa bị ám sát là ai?

Nhà khoa học hạt nhân Iran vừa bị ám sát là ai?

Các quan chức và giới chuyên gia phương Tây tin rằng, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh vừa bị sát hại là "vị kiến trúc sư" đứng sau các chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran.

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc cảnh báo Washington và Tel Aviv tránh "các biện pháp mạo hiểm" sau khi một nhà khoa học hàng đầu của Tehran bị ám sát.

tin nổi bật

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?

Vì sao Biển Đen quan trọng với Nga trong cuộc chiến ở Ukraine?

Nhiều chuyên gia cho rằng, Nga sẽ không thể củng cố lực lượng hải quân đang hứng chịu tổn thất trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine nếu không có sự tiếp cận lớn hơn với Biển Đen.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân đồng Rúp Nga phục hồi phi thường

Sau khi mất gần một nửa giá trị vào tháng Ba do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, đồng Rúp Nga đã phục hồi lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua.

Vì sao loại vũ khí quan trọng cho Ukraine chống Nga đang bị thiếu hụt?

Hiện có một số nguyên nhân khiến Ukraine bị thiếu hụt nguồn cung tên lửa Javelin, một vũ khí lợi hại do Mỹ tài trợ để chống lại các lực lượng Nga.

Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Nga thất thế trong 'chiến tranh mạng' với Ukraine?

Giữa lúc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang gây khó khăn cho nền kinh tế và quân đội hứng chịu tổn thất trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Lý do Đức dè dặt chuyển vũ khí hạng nặng cho Ukraine

Dù đã tuyên bố thay đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu, nhưng Đức vẫn tỏ ra dè dặt trong việc cấp vũ khí hạng nặng cho Kiev.

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 2 cuộc chiến Nga - Ukraine

Khi chiến dịch tấn công quân sự của Nga ở Ukraine biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao, không có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình trong nay mai, Mỹ và các đồng minh bắt đầu thay đổi chiến lược ứng phó.

Nga - Ukraine xung đột, các nước lân cận ảnh hưởng kinh tế thế nào?

Vào thời bình, việc gần các thị trường của Nga và Ukraine là một lợi thế. Tuy nhiên, vào thời chiến, các mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế đã trở thành gánh nặng đối với các nước láng giềng.

Ngày bỏ phiếu bầu tổng thống, cử tri Pháp lựa chọn Macron hay Le Pen?

Cử tri Pháp hôm nay (24/4) đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Họ sẽ phải quyết định tiếp tục ủng hộ Tổng thống Emmanuel Macron hay nhà lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen.

Cách Nga 'sống chung' với lệnh trừng phạt

Chính phủ, các doanh nghiệp và người dân Nga đang có những giải pháp sáng tạo để đối phó với những lệnh trừng phạt từ phương Tây và thích ứng với trạng thái 'bình thường mới'.