Hoàn tất lộ trình chia tách BC-VT: Thời cơ đã “chín muồi”!

VietnamPost đã vượt qua được nhiều khó khăn để trụ vững trên thị trường bưu chính nhiều cạnh tranh.

Bưu chính quyết liệt tự đổi mới

Chỉ còn chưa đầy 5 tháng, VietnamPost sẽ kỷ niệm tròn 5 năm chính thức ra mắt. Sự kiện thành lập VietnamPost khi đó là một bước cụ thể hóa việc triển khai chia tách BC-VT trên quy mô toàn Tập đoàn VNPT và trong phạm vi toàn quốc. Kể từ đây, tuy vẫn là một đơn vị nằm trong VNPT song VietnamPost có pháp nhân riêng, thực hiện tổ chức sản xuất và hạch toán độc lập với VNPT.

Nhìn lại chặng đường gần 5 năm qua, có thể khẳng định, VietnamPost đã vượt qua được vô vàn khó khăn để trụ vững trên thị trường bưu chính nhiều cạnh tranh. Trong điều kiện đã tách ra hạch toán độc lập, không còn được bù chéo từ viễn thông, thành công lớn của VietnamPost là tiếp tục giữ vững vai trò đơn vị chủ lực trong mạng lưới bưu chính chuyển phát Việt Nam. Tính đến tháng 6/2012, mạng bưu chính công cộng do VietnamPost chịu trách nhiệm quản lý, khai thác có tổng số 14.911 điểm phục vụ, bán kính phục vụ bình quân là 2,66 km/1 điểm và số dân phục vụ bình quân trên 1 điểm là 5.922 người.

Nhờ nỗ lực tự đổi mới mạnh mẽ, hoạt động SX-KD của VietnamPost đã dần khởi sắc. Cụ thể, từ chỗ chỉ cung cấp các dịch vụ bưu chính truyền thống như bưu phẩm, bưu kiện, phát hành báo chí… VietnamPost đã có thêm nhiều dịch vụ mới và các dịch vụ được tổ chức thành 3 nhóm dịch vụ chính gồm Bưu chính chuyển phát, Tài chính Bưu chính và VT-CNTT. Đặc biệt, cùng với việc từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, phương thức cung cấp dịch vụ của VietnamPost cũng chuyển biến từ thụ động, nặng tính phục vụ sang chủ động, hướng tới khách hàng, hướng tới kinh doanh. Nhờ đó, hiệu quả hoạt động SX-KD của VietnamPost từ năm 2008-2011 đã được nâng cao: các mảng kinh doanh dịch vụ lõi có tốc độ tăng trưởng tốt, từ chỗ đạt 2.300 tỷ đồng năm 2008 thì đến năm 2011 đã là 3.436 tỷ đồng; tỷ trọng doanh thu từ các dịch vụ bưu chính và tài chính bưu chính trong tổng doanh thu phát sinh và doanh thu tính lương ngày càng lớn, góp phần giảm dần sự lệ thuộc vào nguồn thu từ dịch vụ đại lý VT-CNTT và trợ cấp công ích của Nhà nước và tỷ lệ chênh lệch thu-chi (không bao gồm doanh thu trợ cấp công ích) đã giảm 55% sau 4 năm hoạt động, từ (-) 1.286 tỷ đồng năm 2008 xuống còn (-) 597 tỷ đồng năm 2011.

Những kết quả đáng khích lệ trên của VietnamPost đã khẳng định tính đúng đắn của định hướng chia tách BC-VT, đồng thời cho thấy các điều kiện cần thiết cho việc tách ra hoạt động độc lập hoàn toàn với VNPT đã tương đối đầy đủ. Với sự hỗ trợ của Tập đoàn, hoạt động kinh doanh của VietnamPost đã có những bước phát triển mạnh, là tiền đề để tạo đà cho các giai đoạn phát triển tiếp theo. Đến nay, công tác bàn giao vốn và tài sản từ VNPT sang VietnamPost đã hoàn thành; thời kỳ trợ cấp hoạt động công ích của Nhà nước cho VietnamPost được lấy từ lợi nhuận sau thuế của VNPT đã kết thúc.

Từ 2013, VietnamPost sẽ hoạt động theo mô hình mới

Theo dự thảo đề án tách VietnamPost hoạt động độc lập hoàn toàn với VNPT, đã được Bộ TT&TT chỉ đạo VNPT và VietnamPost xây dựng từ năm 2010, dự kiến VietnamPost sẽ tách ra khỏi VNPT từ 1/1/2013, hoàn tất bước cuối cùng trong lộ trình chia tách BC-VT. Hiện dự thảo đề án đã được các Bộ, ngành góp ý, đang được Ban chỉ đạo xây dựng đề án của Bộ TT&TT hoàn thiện để sớm trình Chính phủ phê duyệt.

Dự thảo cũng cho hay, sau khi tách ra hoạt động độc lập hoàn toàn với VNPT, VietnamPost sẽ có tên gọi mới là “Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam” (tên viết tắt tiếng Việt là “Bưu điện Việt Nam”, tiếng Anh là “VietnamPost”), hoạt động theo mô hình Công ty TNHH một thành viên không có Hội đồng thành viên, áp dụng Chủ tịch công ty và Ban TGĐ, với chủ sở hữu trực tiếp là Bộ TT&TT. Trong mô hình tổ chức và quản lý của VietnamPost đến năm 2015, bên cạnh các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc là 63 Bưu điện tỉnh, thành phố; các công ty con gồm những Công ty TNHH một thành viên mà VietnamPost nắm 100% vốn điều lệ và những Công ty cổ phần do VietnamPost sở hữu trên 50% vốn điều lệ, dự kiến VietnamPost sẽ thành lập mới Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ bưu chính. Theo kế hoạch, đến 2013, VietnamPost cũng hoàn thành việc tổ chức theo mô hình Bưu điện khu vực trên cơ sở sáp nhập các Bưu điện huyện có địa giới hành chính thuận lợi tại tất cả các Bưu điện tỉnh, thành phố nhằm giảm cấp quản lý trung gian, giảm đầu mối các đơn vị trực thuộc Bưu điện tỉnh, thành phố. Sau năm 2015, trên cơ sở thực hiện mô hình tổ chức và quản lý VietnamPost đến năm 2015, căn cứ vào tình hình thực tế, Bộ TT&TT sẽ chỉ đạo VietnamPost triển khai tái cơ cấu, xây dựng mô hình tổ chức mới phù hợp.

Tại cuộc họp báo cáo lãnh đạo Bộ TT&TT về đề án tách VietnamPost hoạt động độc lập hoàn toàn diễn ra vào tháng 4/2012, tập thể lãnh đạo Bộ TT&TT và đại diện lãnh đạo VNPT, VietnamPost đều thống nhất nhận định, tất cả các điều kiện để tách Bưu chính Việt Nam ra hoạt động độc lập hoàn toàn với VNPT đã đủ. Do đó, cần sớm tách VietnamPost ra khỏi VNPT để cả VNPT và VietnamPost có thể chủ động hơn trong việc triển khai các định hướng, chiến lược phát triển của DN. Kết luận cuộc họp này, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Bắc Son nhấn mạnh, trong hơn 4 năm qua, VietnamPost đã hoạt động độc lập tương đối trong điều kiện vẫn được Tập đoàn VNPT hỗ trợ về quản lý, quản trị, tài chính. VNPT đã đóng vai trò là “bà đỡ”, góp phần để VietnamPost từng bước trưởng thành, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để có thể tách ra hoạt động độc lập hoàn toàn. Bộ trưởng cũng khẳng định: “Đến thời điểm hiện nay, trong yêu cầu thực tế, cần phải tách Bưu chính Việt Nam hoạt động độc lập hoàn toàn với VNPT nhằm tạo điều kiện cho cả VNPT và VietnamPost phát triển”.

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 96, 97, 98 ra ngày 10 /8/2012.