Các nhà khoa học đã chiết suất được hoạt chất có tác dụng như một “insulin tự nhiên” từ hạt methi, hay còn gọi là fenugreek, hồ lô ba - một loại gia vị vừa lạ vừa quen với người Việt Nam.

Methi có tên khoa học là Trigonella faenum graecum L., thuộc họ đậu. Hạt methi có chứa đường 44,2%, protein 26,2%, lipid không no 5,8%, khoáng tố 3% gồm sắt, calci, phosphor, magnesium, kali, natri, kẽm, đồng, mangan, vitamin gồm có vitamin C, acid folic, thiamin, riboflavin, niacin và chất xơ 3%. Chúng còn có alcaloid trigonellin, cholin, saponin, chất dầu, flavonoid và chất nhày - đều là những chất có ích cho cơ thể.


Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công nhận tác dụng hạ đường huyết của hạt methi. Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu khoa học cũng chứng minh khả năng hạ đường của hạt methi cả trên thú vật và lâm sàng trên người.

Theo Journal of Food Science and Technology Số 33-1996, một thử nghiệm lâm sàng về hoạt tính của 3 chế phẩm từ hạt (hạt tươi, hạt đun sôi và hạt nẩy mầm) cho thấy hạt tươi và hạt nẩy mầm làm hạ glucose nơi tất cả 12 người thử nghiệm.

Theo Nutrition Research Số 16-1996, một thử nghiệm trên 21 bệnh nhân tiểu đường típ 2 ghi nhận liều 15 gram hạt trong bữa ăn gây hạ glucose trong máu, và không gây thay đổi nồng độ insulin. Theo một thử nghiệm khác trên 15 bệnh nhân tiểu đường típ 2, hạt methi đã loại chất béo trong 10 ngày, gây hạ glucose trong máu và giảm lượng glucose đào thải qua nước tiểu đến 64%. Người ta cho rằng cơ chế tạo ra hạ đường trong máu của hạt methi có thể do hiệu ứng của chất xơ dinh dưỡng (Soluble dietary fiber) nhờ hấp thu glucose ở ruột và cải thiện hoạt tính ngoại vi của insulin. Bằng quan sát thông thường, hạt methi làm giảm được một số triệu chứng của tiểu đường như khát nước, đi tiểu nhiều lần, yếu mệt, sụt cân...

Ở Trung Quốc, hạt methi được dùng dưới dạng Saponins tổng cộng phối hợp với sulfonylureas, đem lại kết quả tốt, giúp bệnh nhân tiểu đường giảm được sulfonylurea và kiểm soát được mức đường hữu hiệu hơn. Một acid amin đặc biệt, trích từ hạt methi là 4-hydroxyisoleucine 5 còn có khả năng gây hạ triglycerides trong máu đến 33%, cholesterol tổng cộng đến 22%, acid béo tự do 14% và tăng tỷ lệ HDL-C/TC đến 39% khi thử trên chuột bị gây cao mỡ trong máu. Saponin loại steroid, trích từ hạt methi dùng liều 12.5g/ 300g trọng lượng cơ thể mỗi ngày làm hạ rõ rệt cholesterol trong huyết tương ở cả chuột bình thường lẫn chuột bị tiểu đường…

Có nguồn gốc từ Ấn Độ, hạt methi rất quen thuộc với người dân ở những vùng có dùng gia vị cari, nhưng khá lạ lẫm với người dân Việt Nam và hiện được sử dụng trên thế giới như một loại thực phẩm: là gia vị làm thơm các món ăn, dùng riêng hoặc trộn với bột cà ri ở Ấn Độ, là hương liệu chế biến phomai ở Thụy Sĩ, là gia vị canh hoặc xúp, lá hấp chín thành rau, đọt non trộn với salad… ở Mỹ.

Hiện nay, hạt Methi đã có mặt ở các hiệu thuốc và siêu thị tại Việt Nam.

* Các nghiên cứu về tác động dược lý của hạt Methi đối với bệnh tiểu đường vẫn đang được thực hiện. Cho nên, trước khi có câu trả lời thực sự về vai trò của loại thảo dược này, người tiêu dùng nên sử dụng hạt Methi làm gia vị; không nên dùng thay thế thuốc chữa bệnh.

  • Thanh Loan