iPhone & thủ thuật “mèo vờn chuột” của Apple

ICTnews - Thành công của iPhone dĩ nhiên nằm ở bản thân sự “hoàn hảo” của nó, song không thể thiếu “bàn tay sắp đặt” của Steve Jobs và chiến lược truyền thông, quảng bá của Apple...

Niềm sung sướng của một khách hàng khi mua được iPhone

iPhone xuất hiện trong mọi bảng bình chọn ĐTDĐ 2007. Ngay từ đầu tháng 11, tạp chí Time danh tiếng của Mỹ đã chọn iPhone là Phát minh của năm - một quyết định bất ngờ vì còn gần 2 tháng nữa mới kết thúc năm 2007.

Sang đầu tháng 12, tạp chí BusinessWeek đã gọi iPhone là chiếc điện thoại thông minh tốt nhất của năm trong loạt bài nói về những sản phẩm công nghệ tốt nhất và tồi nhất 2007. Và trong bài 25 sản phẩm quan trọng nhất 2007 của BusinessWeek, trong đó có cả xe hơi, dao cạo râu, máy tính, song vẫn không thể thiếu iPhone.

Chiến lược tiết lộ iPhone “nhỏ giọt”

Ngay từ ngày 16/10/2006, tạp chí Forbes đã có bài viết nói Apple sẽ tiết lộ về iPhone tại hội nghị MacWorld tổ chức vào tháng 1/2007. Ngày đó, hầu hết chưa người tiêu dùng nào biết về iPhone song ngay ngày hôm sau, 17/10/2006, Forbes đã có bài “What Would An iPhone Look Like?” (iPhone trông sẽ như thế nào?). Giới báo chí nước ngoài như Gizmodo, MacDailyNews bình luận việc Apple tiết lộ về iPhone (dù chỉ là thông tin không chính thức) trước lễ Noel 2006 là một “thủ thuật” của Apple, bởi lời tuyên bố về một sản phẩm mới trước lễ Noel sẽ được giới báo chí quan tâm và liên tiếp đưa tin, bài hơn là lời tuyên bố vào đúng hội nghị MacWorld ngày 9/1/2007.

Sau nhiều tiết lộ, đồn đại, ngày 9/1/2007, tại hội nghị MacWorld ở San Francisco (Mỹ), Apple chính thức giới thiệu iPhone với các tính năng nổi trội như màn hình cảm ứng, hệ điều hành Apple OSX, nghe nhạc iPod và kết nối Internet Wi-Fi. Đến tay người dùng, iPhone đã tạo nên hai phe khen hoặc chê hết lời. Người ta liệt kê ra một loạt nhược điểm của nó như không phải điện thoại 3G, không có chức năng quay phim, định vị toàn cầu, ghi âm...

Nhưng Apple chẳng hề nói nhiều lời, chỉ bằng hành động: cập nhật liên tục phần mềm. Cứ mỗi lần cập nhật, một số tính năng mới của iPhone được hé lộ. Cộng với “tài năng” của các chuyên gia “bẻ khóa”, nhiều tính năng Apple chưa cập nhật cho iPhone đã được khám phá, người ta tin rằng iPhone chẳng thiếu thứ gì của một chiếc điện thoại thông minh. Chỉ có điều Apple chẳng bao giờ đưa cho người dùng tất cả mọi thứ cùng một lúc mà thôi.

Đến quảng cáo

Apple rất biết “khoe mình” trong những “chiêu” này. Tại Mỹ, các tính năng đa phương tiện, lướt Web, nghe nhạc là những điểm nhấn mà Apple đã “tô đậm” nhằm làm nổi bật iPhone trước những dế đối thủ khác. Sự thành công trong chiến dịch quảng cáo iPhone của Apple có lẽ  chưa sản phẩm nào đạt được: iPhone từ khi chưa ra mắt đã trở thành “chiếc điện thoại di động của Chúa” (Jesus Phone). Thậm chí, trong hàng dài người chờ mua iPhone ở Mỹ trong ngày đầu tiên 29/6/2007, có những người cầm tấm biển với hàng chữ “Giáng sinh đến sớm”.

Chuẩn bị cho kế hoạch “xuất ngoại” iPhone sang châu Âu, Apple đã “làm mới” chiến dịch quảng cáo, mang lại cho những người dùng iPhone tương lai tại châu Âu đầy đủ lý do để đổi đời “con dế”. Hai đoạn quảng cáo “Instead” (thay vì) và “Amazing” (kinh ngạc) đã hoàn toàn thuyết phục người Âu. Chẳng hạn, “Instead” gợi ý nhẽ ra phải mang theo iPod để nghe nhạc và một con dế để giao tiếp, người dùng chỉ cần mang duy nhất một iPhone. Trong khi đó, “Amazing” liệt kê các ứng dụng nổi bật của iPhone - từ email đến video và chia sẻ video trực tuyến YouTube.

Giảm giá “kiểu Apple”

“Giảm giá kiểu Apple” cũng đặc biệt và không hề giống ai. Trước khi chính thức tuyên bố giảm giá, Apple đã gửi giấy mời đến các phóng viên chỉ ghi vỏn vẹn trong ngày 5/9 sẽ có những tuyên bố của Apple, úp mở là “liên quan đến iPhone và iPod”.

Dù vậy, các tờ báo liên tục đưa tin về sự kiện này. Thêm một lần nữa Apple xuất hiện trên các báo và thu hút sự tò mò của không ít công chúng. Đúng ngày 5/9, tức là chỉ sau hơn 2 tháng kể từ khi ra mắt tại Mỹ, Apple công bố giảm 1/3 giá iPhone. Với sự kiện này, người vui mừng, kẻ gọi đó là “thời khắc tồi tệ nhất” (khách hàng Ryan Roth ở New York vừa mua iPhone hôm 31/8 với giá 599 USD).

Chiến thuật của Apple được các nhà phân tích đánh giá cao, bởi iPhone vừa ra đời hơn 2 tháng và rất được lòng người dùng, do vậy, giảm giá đã tạo ra một “cơn sốc” và “cơn lốc” mua sắm. Ngược lại, không phải bỗng nhiên mà Apple giảm giá, bởi các nhà phân tích cho rằng giảm giá là đặc trưng của ngành ĐTDĐ. Bằng chứng là chiếc Motorola Razr bán chạy nhất thế giới có giá 499 USD ngày ra mắt nhưng nay chỉ còn giá chưa đến 100 USD. Kết quả tốt “hơn cả mong đợi”, khi 136.000 iPhone đã được tiêu thụ trong chỉ từ ngày 5/9 đến 9/9, nghĩa là Apple bán được trên 27.000 chiếc iPhone mỗi ngày sau khi giảm giá - mức tăng 200% so với trước khi giảm giá.

Phương thức bán hàng chưa từng có

Trao độc quyền phân phối iPhone cho một nhà cung cấp dịch vụ di động duy nhất tại một quốc gia là cách làm của Apple đối với iPhone. Không những thế, Apple còn thỏa thuận với từng nhà cung cấp phải “chia” cho Apple một phần doanh thu từ những thuê bao iPhone mang lại. Đây quả thực là cách làm chưa từng xuất hiện trong lịch sử di động.

Các chuyên gia cho rằng việc làm của Apple đã mở ra một kỷ nguyên mới trong mối quan hệ giữa nhà cung cấp máy đầu cuối và nhà cung cấp dịch vụ di động. Theo đó, vai trò của nhà cung cấp máy được nâng cao rõ rệt. Chính cách làm này đã khiến cả thế giới phải nín thở theo dõi từng bước đi của Apple. Ngoại trừ tại Mỹ, Apple tuyên bố ngay từ đầu iPhone sẽ được AT&T phân phối. Sau đó, báo chí liên tục đưa tin ai sẽ là hãng phân phối iPhone ở từng quốc gia. Chẳng hạn, tại 3 nước châu Âu, là O2 tại Anh, T-Mobile tại Đức và Orange tại Pháp.

Cách Apple bán iPhone cũng là một “chiến thuật” không giống ai. Đó là một phương thức bán “nhỏ giọt”. Điều này càng tạo ra một “cơn sốt” iPhone. Đầu tiên, Apple bán iPhone tại Mỹ, sau đó hãng bắt đầu đi từng nước ở châu Âu. Không những thế, bắt đầu từ 25/10, khi iPhone chỉ mới có ở Mỹ, Apple đã ra chính sách không chấp nhận bán iPhone bằng tiền mặt, mà chỉ thanh toán bằng thẻ tín dụng. Ngoài ra, hãng chỉ bán nhiều nhất 2 chiếc iPhone cho 1 người. Dĩ nhiên, Apple làm điều này có lý do của hãng, đó là ngăn chặn iPhone bị mua và bẻ khóa dùng với mạng di động khác. Tuy nhiên, sự hạn chế này đã ít nhiều kích thích tâm lý khách hàng.

Mọi hành vi của Apple với iPhone, dù là gây tò mò hay làm cho người khác tức giận cũng đều góp phần làm cho iPhone cũng như Apple trở nên nổi tiếng. Điều mà chưa doanh nghiệp nào trên thế giới đạt được trước khi iPhone xuất hiện.

Huyền Thương

  • Toàn bộ bài báo đã được đăng trên báo Bưu Điện Việt Nam số 1/2008