(VEF.VN) - Ngày 7/9, Thống đốc NHNN đã chỉ đạo lãnh đạo tất cả các ngân hàng nghiêm túc thực hiện quy định trần lãi suất huy động và giảm lãi suất cho vay. Có ý kiến cho rằng giảm lãi suất là tín hiệu vui nhưng cần xem kỹ hiệu quả và bền vững. Không loại trừ sẽ có nhiều DN và ngân hàng lợi dụng để vay vốn ngắn hạn, sử dụng sai mục đích.

Ngày 7/9, phát biểu tai cuộc họp với các ngân hàng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình khẳng định sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ và thận trọng, trong đó đặc biệt chú ý đảm bảo thanh khoản và an toàn hệ thống. Để đảm bảo các mục tiêu này được thực hiện, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra hàng loạt biện pháp điều chỉnh và quản lý mạnh mẽ, đáp lại, các ngân hàng cũng cho thấy sự đồng thuận cao về vấn đề này.

Cách chức lãnh đạo ngân hàng nếu vượt trần lãi suất

Trong khi cuộc họp với các ngân hàng đang diễn ra, NHNN đã công bố Chỉ thị số 02/CT-NHNN về việc chấn chỉnh việc thực hiện quy định về mức lãi suất huy động bằng VND và bằng USD của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo đó, trong thời gian qua, hầu hết tổ chức tín dụng đã thực hiện lãi suất huy động đồng Việt Nam và lãi suất huy động bằng đôla Mỹ cao hơn mức lãi suất quy định. “vi phạm nghiêm trọng” các quy định hiện hành, tiềm ẩn nguy cơ gây rủi ro cho tổ chức tín dụng.

Vì thế, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đưa ra yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, phải thực hiện đúng mức lãi suất huy động. hàng loạt biện pháp kiểm soát và kiểm tra sẽ được thực hiện. Khi có vi phạm quy định về lãi suất huy động vốn, Ngân hàng Nhà nước sẽ đình chỉ hoặc miễn nhiệm chức vụ của người quản lý, người điều hành của tổ chức tín dụng trong thời hạn 3 năm; hạn chế mở rộng phạm vi, quy mô, địa bàn hoạt động của tổ chức tín dụng trong thời hạn 1 năm kể từ ngày bị xử lý; hạn chế hoặc tạm đình chỉ hoạt động.

Trong khi đó, tại hội nghị, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước một lần nữa nhấn mạnh, giữ nguyên các mức lãi suất điều hành như hiện nay cũng như duy trì trần lãi suất huy động vốn bằng VND 14%/năm để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng đưa mặt bằng lãi suất cho vay về biên độ 17-19% đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường. Bên cạnh đó, trần lãi suất bằng ngoại tệ của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng là các tổ chức và dân cư cũng sẽ được giữ nguyên.

Đặc biệt, để kiểm soát tăng trưởng tín dụng không vượt quá 20%, NHNN sẽ tăng cường thanh tra, kiểm soát trên cơ sở theo dõi tình hình cung-cầu trên thị trường. Riêng đối với cho vay bằng ngoại tệ, sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra một số tổ chức có tăng trưởng tín dụng và hệ số vốn ngoại tệ cao. Đồng thời sửa đổi cơ chế cho vay bằng ngoại tệ theo hướng quy định điều kiện chặt chẽ hơn đối với khách hàng không có nguồn thu ngoại tệ từ hoạt động sản xuất kinh doanh để trả nợ vay...

Mục tiêu điều hành của Ngân hàng Nhà nước 4 tháng cuối năm là linh hoạt để kiểm soát lượng tiền cung ứng phù hợp với lượng tiền cung ứng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, với tổng phương tiện thanh toán tăng 15-16%.

Giảm lãi suất là tín hiệu vui nhưng cần xem kỹ hiệu quả và tính bền vững. Ảnh minh hoạ

Để kiểm soát tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ, nhà điều hành sẽ thanh tra, kiểm tra một số tổ chức tín dụng có tăng trưởng tín dụng ngoại tệ cao và hệ số sử dụng vốn ngoại tệ cao. Đồng thời, sửa đổi cơ chế cho vay bằng ngoại tệ theo hướng quy định điều kiện chặt chẽ hơn đối với khách hàng không có nguồn thu ngoại tệ từ hoạt động sản xuất kinh doanh để trả nợ vay; ban hành quy chế trần giao dịch kỳ hạn nhằm tăng chi phí vay bằng ngoại tệ; yêu cầu các tổ chức tín dụng quan tâm điều hành, đảm bảo thanh khoản ngoại tệ.

Ngân hàng Nhà nước sẽ giữ nguyên các mức lãi suất điều hành như hiện nay, duy trì trần lãi suất huy động vốn bằng VND 14%/năm để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng đưa mặt bằng lãi suất cho vay về biên độ 17-19% đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường; giữ nguyên trần lãi suất bằng ngoại tệ của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng là tổ chức và dân cư.

Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết, việc điều hành tỷ giá sẽ thực hiện theo hướng ổn định, nếu cần phải điều chỉnh thì chỉ theo diễn biến thực của đồng Việt Nam, nhưng không quá 1%. Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng bán ra can thiệp thị trường nếu cần thiết để hỗ trợ bình ổn giá.

Việc điều hành thị trường vàng trong nước cũng sẽ được cơ quan này chú trọng trên cơ sở xây dựng và trình Chính phủ phương án bình ổn thị trường vàng trong ngắn hạn và phương án Ngân hàng Nhà nước huy động vàng trong nền kinh tế để tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước, đảm bảo quyền lợi của người dân có vàng cũng như tăng cường nguồn lực can thiệp của Nhà nước, trình chính phủ Nghị định về quản lý hoạt động sản xuất-kinh doanh vàng.

Đồng thuận nhưng…

Các mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước đưa ra ngay tức đã nhận được sự đồng thuận lớn từ các ngân hàng. Ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc VPBank cho biết: "Chúng tôi là một trong số 12 ngân hàng đã được Thống đốc triệu tập từ cuối tháng 8. Ngay ở trong hội nghị đó, VPBank cam kết cùng với các ngân hàng khác chấp hành nghiêm trần lãi suất theo Thông tư 02 và Thông tư 14 cũng như đảm bảo tỷ lệ tăng trưởng tín dụng không quá 20%."

Còn ông Nguyễn Văn Lê, Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn-Hà Nội (SHB) nói, “đây là định hướng đúng đắn vì với tình hình như trong thời gian vừa qua và xu hướng của năm 2011, việc giảm lãi suất cho vay là tất yếu để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có nguồn vốn phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh,” ông Lê nhấn mạnh.

Ông Lê nói thêm, cần một sự đồng thuận và quyết tâm của các ngân hàng thương mại, chỉ khi lãi suất đầu vào giảm thì lãi suất cho vay mới có thể giảm.

Theo khảo sát của SHB thì nhu cầu sử dụng vốn của các doanh nghiệp hiện là rất lớn. “Do vậy, với những chính sách chỉ đạo quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước và sự đồng thuận của các ngân hàng thương mại thì việc thực thi các chính sách và nghiêm túc chấp hành lãi suất huy động và giảm lãi suất đầu ra.

Đồng thuận cao nhưng nhìn vào chính sách của các ngân hàng đã đưa ra trong những ngày qua cho thấy, dù rất bí bách đầu ra nhưng việc giảm lãi suất đều khá cầm chứng với các lĩnh vực hạn chế và thời gian ngắn.

Rõ ràng, giảm lãi suất là cần cho cả DN và ngân hàng nhưng với thời gian quá ngắn, hầu hết đều chỉ dám đưa ra chương trình đến 31/12 mà hiện nay đã gần nửa tháng 9. Như vậy, có rất ít thời gian để DN có thể tiếp cận và hấp thụ nguồn vốn này.

Chính vì thế, một chuyên gia ngân hàng lâu năm cho rằng, giảm lãi suất là tín hiệu vui nhưng cần xem kỹ hiệu quả và tính bền vững. Bởi vì với lãi suất vay 19% là phổ biến, đặc biệt lắm mới có mức 18% thì các DN vẫn khó mà làm ăn có lãi khi thị trường đầu ra khó khăn, chi phí đầu vào cao, lạm phát chưa dừng lại. Vì vậy, với lãi suất này, chưa chắc đã có nhiều DN dám vay. Đặc biệt, với thời hạn vay 3 tháng thì khả năng sử dụng vốn của DN rất hạn chế, có chăng cũng chỉ mang tính chất cấp cứu.

Vị chuyên gia này nhấn mạnh, không loại trừ sẽ có nhiều DN và ngân hàng lợi dụng chính sách này để vay vốn ngắn hạn giải quyết những bức bách trong kinh doanh như sử dụng sai mục đích, thậm chí, dùng vốn đề đảo nợ với sự tiếp tay của ngân hàng để DN tranh nợ quá hạn, tránh phá sản còn DN đỡ được nợ xấu, thậm chí có những phát sinh tiêu cực khác. Về lâu dài, cần thêm các yếu tố hỗ trợ để lãi suất giảm một cách bền vững.

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tổng phương tiện thanh toán đến ngày 30/8 tăng 9,16% so với cuối năm 2010. Tín dụng đối với nền kinh tế tăng 8,85% so với cuối năm 2010, chỉ bằng một nửa mức tăng của cùng kỳ năm 2010, nhưng bằng khoảng 50% tốc độ tăng tín dụng dự kiến cả năm 2011.

Trong đó, uớc đến cuối tháng 8/2011, tín dụng đối với lĩnh vực sản xuất tăng 14,79%, tín dụng phi sản xuất giảm 16,95%. Đến cuối tháng 7 nợ xấu là 3,04%/tổng dư nợ cho vay, so với mức 2,16% cuối năm 2010.

Phước Minh