Khủng hoảng cát toàn cầu đang diễn ra trầm trọng thế nào?

Cát trên thế giới đang cạn kiệt và việc quản trị tài nguyên này hiện là "vấn đề quá nghiêm trọng mà không ai muốn nhắc tới"...

Theo CNBC, nhu cầu bất tận đối với cát - một trong những mặt hàng quan trọng nhưng ít khi được đánh giá cao - được dự báo sẽ tiếp tục tục tăng trong thời gian tới. Tuy nhiên, vấn đề là nguồn tài nguyên cát trên toàn cầu đang dần cạn kiệt. 

Tài nguyên quan trọng đang cạn kiệt

Hầu như mọi thứ trong xã hội đều được xây dựng từ cát - vật liệu thô tiêu dùng quan trọng bậc nhất thế giới, sau nước. Cát là vật liệu chủ yếu trong xây dựng đường xá, cầu, tàu cao tốc hay thậm chí các dự án cải tạo đất đai. Cát, sỏi và đá được trộn cùng nhau để sản xuất ra kính sử dụng cho cửa sổ, màn hình máy tính và điện thoại thông minh. Ngay cả việc sản xuất con chíp silicon cũng sử dụng cát.

{keywords}

Chỉ riêng trong hoạt động xây dựng, thế giới tiêu thụ gần 40-50 tỷ tấn cát mỗi năm - Ảnh: Getty Images

Tuy nhiên, thế giới lại đang đối mặt với cuộc khủng hoảng cát nghiêm trọng. Theo các nhà khoa học về khí khậu, đây là một trong những thách thức về bền vững lớn nhất của thế kỷ 21.

"Đã đến lúc phải lo sợ ư? Có lẽ sợ hãi chẳng ích gì. Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi nhận thức về cát", Pascal Peduzzi, nhà khoa học về khí hậu trong Chương trình Môi trường của Liên Hợp Quốc (UNEP), phát biểu trong một hội thảo do tổ chức nghiên cứu Chatham House tổ chức mới đây.

Theo ông Peduzzi - hiện là giám đốc Cơ sở Dữ liệu Thông tin về Tài nguyên Toàn cầu của UNEP - việc quản trị tài nguyên cát trên thế giới hiện là "vấn đề quá nghiêm trọng mà không ai muốn nhắc tới".

"Chúng ta đơn giản nghĩ rằng cát có ở khắp mọi nơi và chẳng bao giờ có ý nghĩ rằng thế giới sẽ cạn kiệt cát. Điều này đã bắt đầu xảy ra ở một số nơi và được dự báo diễn ra phổ biến trong thập kỷ tới. Chúng ta sẽ không chỉ đối mặt với các vấn đề lớn về nguồn cung cát mà còn cả vấn đề về quy hoạch đất đai", ông Peduzzi cho biết.

Khủng hoảng cát toàn cầu đang diễn ra trầm trọng thế nào? - Ảnh 1.

Khai thác tại bãi biển Miami, bang Florida, Mỹ - Ảnh: AFP/Getty Images

Theo ông, hiện tại không thể đo chính xác lượng cát được dùng trên toàn cầu. Tuy nhiên, con số này có thể được tính toán dựa trên mối tương quan giữa cát và xi măng. Liên Hợp Quốc ước tính sản lượng xi măng toàn cầu là 1,4 tỷ tấn, chủ yếu đến từ Trung Quốc với 58%.

Lượng cát và sỏi được sử dụng trên toàn cầu cao gấp 10 lần so với xi măng. Điều này đồng nghĩa rằng chỉ riêng trong hoạt động xây dựng, thế giới tiêu thụ gần 40-50 tỷ tấn cát mỗi năm. Lượng cát được dùng trên toàn cầu - tăng gấp 3 lần trong hai thập kỷ qua - chủ yếu bắt nguồn từ tốc độ đô thị hóa chóng mặt. Con số này vượt xa nguồn cung cát tự nhiên, vốn được tạo ra từ quá trình phong hóa đá.

Cát có mặt ở hầu hết các quốc gia trên Trái đất, phủ trắng các sa mạc và các đường bờ biển khắp thế giới. Tuy nhiên, không phải cát nào cũng hữu ích, đặc biệt là cát sa mạc với đặc tính quá mịn và tròn nên khó kết dính để dùng cho mục đích xây dựng.

Đã đến lúc phải thức tỉnh

Theo ông Peduzzi, dù từng được đề cập đến trong chương trình nghị sự của Liên Hợp Quốc vào năm 2019, những vấn đề liên quan tới cát và môi trường vẫn được giải quyết thỏa đáng trên phạm vi toàn cầu.

"Chính sách phát triển của nhiều quốc gia thậm chí không đề cập tới vấn đề cát, ví dụ như cát lấy từ đâu, tác động môi trường và xã hội của nó ra sao. Do đó, vẫn còn rất nhiều việc phải làm", ông Peduzzi nhấn mạnh. "Hãy nhìn về tương lai, công nghiệp hóa, đô thị hóa và tăng trưởng dân số... tất cả sẽ thúc đẩy nhu cầu bùng nổ đối với cát. Đã đến lúc chúng ta phải thức tỉnh".

Louise Gallagher, trưởng nhóm quản lý môi trường tại Sáng kiến Quan sát cát Toàn cầu của UNEP/GRID-Geneva, cho biết các vấn đề liên quan đến cát ngày càng trở nên "phổ biến và phức tạp".

Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia có hoạt động khai thác ảnh hưởng nặng nề nhất tới sông, hồ và bờ biển, chủ yếu do nhu cầu xây dựng và cơ sở hạ tầng tăng cao.

Khủng hoảng cát toàn cầu đang diễn ra trầm trọng thế nào? - Ảnh 2.

Khai thác cát tại Ấn Độ - Ảnh: Wired

UNEP trước đó từng cảnh báo về tình trạng "cát tặc" hoạt động mạnh tại các quốc gia như Campuchia, Việt Nam, Kenya và Sierra Leone. Những người vạch trần hoạt động này thường bị đe dọa hoặc thậm chí bị sát hại, UNEP cho biết.

Bà Gallagher chỉ ra 4 ưu tiên trong quản trị tài nguyên cát trên thế giới. Thứ nhất, hợp tác xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu trong tất cả các lĩnh vực. Thứ hai, đưa ra các vật liệu thay thế khả thi và tiết kiệm hơn so với cát từ biển và sông. Thứ ba, điều chỉnh khung pháp lý về môi trường, xã hội và doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính trong đó có cát. Thứ tư, đặt mục tiêu về sử dụng cát ở mức phù hợp trên quy mô quốc gia, khu vực và toàn cầu. Và cuối cùng là vận động, tuyên truyền phù hợp để thay đổi nhận thức về cát.

(Theo VnEconomy)

tin nổi bật

Hối hận vì quảng cáo dự án tiền số 'lùa gà'

Tình trạng các KOL trong lĩnh vực crypto nhận hợp đồng quảng cáo dự án lừa đảo khiến nhiều người dùng rơi vào cảnh phá sản.

Nhiều loại hải sản giảm giá

Không chỉ tôm, cua trong đất liền mà nhiều loại hải sản ở các đảo vùng biển Tây Nam cũng giảm giá. Các quán ăn, nhà hàng cho biết gần cuối mùa hè, khách đi du lịch thưa dần.

Johnson & Johnson dừng bán phấn rôm trẻ em có bột talc trên toàn cầu

Hãng Johnson & Johnson thông báo sẽ ngừng bán phấn rôm trẻ em Baby Powder sử dụng bột talc trên toàn cầu vào năm 2023 sau khi có hàng nghìn đơn kiện của người tiêu dùng vì vấn đề an toàn.

HMH Việt Nam mở showroom thiết bị nhà bếp ở TP.HCM

Với 12 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối các thiết bị đồ gia dụng của Bosch tại Việt Nam, Công ty Cổ phần thương mại HMH Việt Nam tiếp tục khai trương showroom mới tại 233-235 Nguyễn Thị Thập, quận 7, TP.HCM.

Người giàu Trung Quốc không mua túi ‘made in China’

Bất chấp nỗ lực quảng bá của các thương hiệu nội địa Trung Quốc, khách hàng trung lưu có thể tiếp tục mua hàng hiệu phương Tây vì khao khát trở thành “công dân toàn cầu”.

Liên tiếp đề xuất nâng trần giá vé máy bay nội địa

Thị trường đã phục hồi nhưng doanh thu lại không tăng tương ứng, các hãng hàng không vẫn bị lỗ. Đây là lý do mà Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không Việt Nam đề xuất Chính phủ nghiên cứu và điều chỉnh khung giá trần nội địa cho các hãng hàng không.

Bí quyết chinh phục khách hàng của gia dụng nhựa Megahome

Đặt cảm xúc của khách hàng lên hàng đầu, hướng đến những buổi làm việc nhà vui vẻ tràn đầy năng lượng, là kim chỉ nam giúp thương hiệu Megahome chinh phục gần 10 triệu gia đình sau gần một thập kỉ phát triển tại thị trường Việt Nam.

“Táo hoa hồng” ở miền Tây có tiền cũng khó mua

Trái lý miền Tây có vị rất thơm, còn có tên gọi là Rose Apple (táo hoa hồng) vì cắn vào là thấy vị hoa hồng trong đó.

Giường ngôi nhà GoldCat - nội thất độc lạ, trẻ nhỏ thích mê

Giường ngôi nhà GoldCat là sản phẩm nội thất cho trẻ em mang hơi thở tự nhiên vào phòng ngủ của bé. Không chỉ đơn giản hóa mẫu thiết kế, chiếc giường tối ưu hóa tính năng sử dụng, biến không gian ngủ của trẻ luôn an toàn, ấn tượng.

Lạ lùng dịch vụ gửi thú cưng đi... "nhà trẻ" sang chảnh ở Hà Nội

Mỗi tháng, vợ chồng chị Minh Hà chi từ 4-5 triệu đồng, gửi chú chó cưng tên Xe Đạp đến "nhà trẻ".

Loại hạt “cho không ai lấy” lại có giá đắt đỏ khi lên kệ siêu thị nước ngoài

Loại hạt này có thể luộc hoặc rang, nhưng chưa bao giờ được bày bán ở chợ. Mọi người thường bỏ đi dù đang mùa nhưng không ngờ lên kệ siêu thị nước ngoài lại có giá đắt đỏ.

Đại gia Việt ồ ạt mở cửa hàng bán lẻ

Thị trường bán lẻ tại Việt Nam hiện được định giá khoảng 170 tỉ USD với dự báo tăng trưởng 10% trong vòng năm năm tới.

Hàng trăm lồng nuôi tôm hùm, cá biển bị chết

Hàng trăm lồng nuôi tôm hùm, cá biển ở phường Xuân Yên, Thị xã Sông Cầu (Phú Yên) bị chết đột ngột vì thiếu oxy, ngạt khí độc do tác động từ bão số 2.

Hàng loạt cây sầu riêng đang cho thu hoạch bị cưa hạ

Hàng chục cây sầu riêng đang cho thu hoạch của một gia đình ở huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng bị kẻ xấu nhẫn tâm cưa hạ ngổn ngang, thiệt hại nặng nề.

'Ăn vạ' giá xăng dầu quá lâu, rau thịt nay mới bớt đắt đỏ

Giá xăng dầu đã được điều chỉnh giảm 5 lần liên tiếp, người tiêu dùng muốn biết giá cả các mặt hàng lương thực thực phẩm ngoài chợ hiện ra sao, có giảm theo xăng dầu hay còn "ăn vạ" và neo cao.