Kỳ công món quà 'ngoại giao', bí mật trong tranh ghép Bác Hồ

Với hàng nghìn con tem, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn miệt mài ghép thành nhiều bức tranh về Bác như: “Hồ Chủ tịch quan sát trận địa”, “Hồ Chủ tịch làm việc ở vườn Chủ tịch phủ”, “Bác Hồ đọc báo”… 

Nằm sâu bên trong con ngõ Quỳnh (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) luôn tấp nập người qua lại là nhà của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn - người được mệnh danh là "ông hoàng" tranh tem.

Ở tuổi 65, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn đã có gần 30 năm làm nghề, chế tác hàng nghìn tác phẩm tranh ghép tem về Bác với nhiều chủ đề khác nhau.

Trong cái nắng đầu hạ, ông Tuấn mồ hôi nhễ nhại, mời khách uống nước rồi lên tầng 3 tham quan xưởng sáng tác. Rộng vỏn vẹn 15m2 nhưng căn phòng đầy ắp các tác phẩm  tranh ghép cùng đồ nghề lỉnh kỉnh và hàng trăm nghìn con tem các loại. Ngoài những con tem mới, còn có cả những con tem có tuổi đời gần nửa thế kỉ. Nổi bật ở giữa căn phòng là bức tranh "Bác Hồ nói chuyện điện thoại trên chiến khu" đang được ông gấp rút hoàn thiện.

{keywords}
Họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn 

Phòng nhỏ, chiếc quạt cũ không đủ sức làm mát, ông Tuấn cho biết, với đặc thù công việc, ông không thể lắp điều hòa, cũng không mở quạt to mà chỉ được để cho thoang thoảng gió, tránh ảnh hưởng đến tem.

Là người gốc Hà Nội, năm 1981, họa sĩ Tuấn tốt nghiệp ĐH Mỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội nhưng vì nhiều lý do, ông đã định bỏ nghề. Trong lúc chưa có hướng đi rõ nét, ông được nhận vào làm mảng vẽ, thiết kế tại công ty Tem (nay là Ban Tem bưu chính thuộc Tổng công ty Bưu điện VN). 

Vào thời điểm đó, tem thư được in với số lượng rất lớn để đáp ứng nhu cầu trao đổi thư từ của người dân. Tuy nhiên, những con tem đã hết kỳ hạn cung ứng tại các bưu điện, nhà in sẽ bị đem đi tiêu hủy, rất lãng phí. Năm 1990, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn nảy ra ý tưởng ghép tranh từ những con tem này.

{keywords}
 Họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn ghép bức tranh "Bác Hồ cầm ống nói" từ ảnh chụp của cố nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Đăng Định

Nếu như với tranh vẽ, việc phối màu đậm nhạt, tạo hình có thể tùy chỉnh thì tranh ghép tem lại hoàn toàn khác. "Tem sản xuất ra nó chỉ có như thế, màu sắc giới hạn nên trước khi làm tôi phải tính toán kỹ sao cho màu sắc, bố cục đường nét được hài hòa. Qua mấy chục năm tôi cũng cũng đúc rút được kinh nghiệm cho việc này", họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn chia sẻ.

Theo ông, ban đầu phải cắt gọt từng chi tiết, có những con tem phải cắt rất nhỏ, rồi lắp ghép sao cho hợp lý. Trong đó, khâu cắt tem là phức tạp, tốn nhiều thời gian nhất vì độ lớn, nhỏ của các mảnh ghép phụ thuộc vào kích thước tranh. Sau đó, xếp lớp từng chi tiết.

Làm tranh ghép tem như một cuộc chơi thách thức sự kiên trì của ông Tuấn. Thời gian đầu, ông phải bóc ra, dán vào nhiều lần, thậm chí phải phải dỡ bỏ đi làm lại. Ấy vậy mà họa sĩ Tuấn vẫn thích “tự làm khó mình”. Ông cho biết đã có nhiều loại hình nghệ thuật, nhiều tác phẩm khắc họa chân dung Bác Hồ nhưng tranh được ghép bằng tem về Bác thì chưa có, nên nhiều năm nay ông đã dày công nghiên cứu, tạo hình để mang đến một góc nhìn mới về vị lãnh tụ dân tộc. 

Đề tài về Bác Hồ cũng khiến ông trăn trở, suy nghĩ nhiều nhất. Chưa một lần được gặp trực tiếp Người, những cảm xúc của ông về Bác đến từ những ca khúc thiếu nhi mà ông hay hát khi còn nhỏ. Năm 1969, Bác mất, ông được đi viếng. Sau này, khi trở thành họa sĩ chuyên nghiệp, ông có dịp gặp những người đã từng tiếp xúc với Bác. Tất cả đã giúp hình thành trong tâm trí ông hình tượng về Bác.

{keywords}
 Những con tem cổ xưa

Để hoàn thành một bức tranh tem về Bác Hồ, họa sĩ thường phải sử dụng khoảng 1.000-3.000 con tem, và mất khoảng một tuần, thậm chí cả tháng trời để ghép.

Ông Tuấn chia sẻ: "Làm sao để bức tranh khiến ai nhìn vào cũng thấy đó là Bác gần gũi, chân thật nhất. Khó nhất có lẽ đôi mắt của Bác, phải thật có hồn, trông y như thật, rồi từng nếp nhăn, đường gân, sống mũi, chòm râu... làm toát lên phong thái, cốt cách giản dị, thanh cao của Người". 

{keywords}
 

Trong số các tác phẩm về Bác, ông Tuấn tâm đắc nhất bức tranh ghép lấy mẫu từ bức vẽ chân dung Bác được treo trong các hội trường. Theo ông, đó là bức khó ghép nhất, nhưng cũng ưng ý nhất. Ngoài ra, ông còn ghép nhiều bức tranh khác như: “Hồ Chủ tịch quan sát trận địa”, “Hồ Chủ tịch làm việc ở vườn Chủ tịch phủ”, “Bác Hồ đọc báo”, “Cờ đỏ búa liềm”, “Bác cùng chúng cháu hành quân”, “Chiến thắng Điện Biên”… 

Năm 2015, ông nghỉ hưu, do số người làm tranh ghép tem rất hiếm nên ông vẫn làm thêm cho công ty tem. 

"Trung bình tôi làm 150-200 tranh ghép/năm, nhiệt huyết, say mê như thuở còn trong nghề", ông chia sẻ. Dịp kỷ niệm 130 năm sinh nhật Bác năm nay, ông càng bận rộn hơn, tay đã yếu và mắt không còn tinh anh như trước, nhưng ông vẫn thức trắng nhiều đêm cho những tác phẩm của mình.

Giờ đây, tem thư ít được sử dụng bởi sự phát triển của thư điện tử và các loại hình chuyển phát khác. Ông Tuấn bồi hồi: "So với email, khi ai đó nhận được bản thư viết tay sẽ cảm thấy gần gũi, tình cảm hơn, tranh của tôi cũng thế, chứa đựng trong đó cả tâm huyết của người làm và người được nhận" .

{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ nói chuyện điện thoại ở chiến khu" sau khi được hoàn thiện

Bây giờ nhiều hàng đặt vì người ta thấy được giá trị của bức tranh. Ccác chương trình, lễ kỷ niệm, buổi gặp mặt... công ty tem đều đặt họa sĩ Tuấn làm. Đặc biệt, ông từng được Bộ Ngoại giao đặt hàng làm các tác phẩm để tặng các đoàn khách nước ngoài.

Hiện tại, “gia tài” của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn đã lên tới hàng nghìn bức tranh.

Một số tác phẩm tranh ghép tem của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn và cộng sự:

{keywords}
Chân dung Bác Hồ 
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ làm việc trong vườn hoa"
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ đọc báo Nhân Dân" 
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ vẫy tay chào" 
{keywords}
"Bác Hồ và Bác Tôn"
{keywords}
"Bác đang cùng chúng cháu hành quân" 
{keywords}
 

T.Nam

Bức tranh 40 năm tuổi treo ở góc phố đẹp nhất Thủ đô

Bức tranh 40 năm tuổi treo ở góc phố đẹp nhất Thủ đô

Gần 40 năm qua, du khách đến thăm Hà Nội khi đi qua ngã tư Tràng Tiền - Đinh Tiên Hoàng đều dừng lại ngắm nhìn một bức tranh.

 

tin nổi bật

Ngày hè tang thương nơi 3 học sinh đuối nước tử vong

Thị trấn Nông trường Việt Trung (huyện Bố Trạch, Quảng Bình) đang thanh bình nay trở nên tang thương khi 3 em học sinh bị đuối nước tử vong. Những người đầu bạc xót xa tiễn biệt người trẻ.

Trăm người dân tràn xuống kênh, đập 'giải nhiệt' ngày Nghệ An nắng nóng 40 độ

Đợt nắng nóng gay gắt những ngày vừa qua, tại Nghệ An có nơi lên đến 40 độ C, nhiều người dân đổ xô ra kênh, đập tắm mát vào mỗi buổi chiều.

Khách đi máy bay tăng cao, các hãng hàng không vẫn lỗ 100 tỷ mỗi tháng

Biến động giá nhiên liệu tăng cao sau dịch Covid-19 nên dù lượng hành khách đi máy bay tăng cao thì các hãng hàng không Việt Nam vẫn lỗ lớn.

Ngã xuống đường sau va chạm với ô tô, người đàn ông bị xe container cán tử vong

Tình huống người đàn ông ngã xuống đường sau va chạm với ô tô khiến tài xế xe container không kịp xử lý đã để phương tiện gây tai nạn chết người.

Ô tô không qua trạm thu phí tự động vẫn bị… trừ tiền

Thời gian qua một số chủ phương tiện phản ảnh về tình trạng xe ô tô để ở nhà vẫn bị trừ tiền thu phí tự động không dừng.

Người đàn ông bỏ lại xe máy rồi nhảy cầu Cửa Đại tự tử

Sau khi bỏ lại xe máy, phim chụp X-quang, chứng minh nhân dân và đôi dép, ông D. đã gieo mình xuống sông Thu Bồn tự tử.

Sự gương mẫu của Tổng Bí thư là chỗ dựa vững chắc trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc nhấn mạnh vai trò quan trọng của người đứng đầu và lãnh đạo chủ chốt, đặc biệt là của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, của nhân dân và báo chí...trong phòng, chống tham nhũng.

Hàng trăm người dân bức xúc vì bị 'chặn cửa' không cho vào nghe nhạc Trịnh

Đêm nhạc kỷ niệm 21 năm ngày mất của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vừa được tổ chức tại TP Huế đã gây nhiều bức xúc cho người dân và du khách khi họ cầm vé mời trên tay nhưng bị “chặn cửa”, không cho vào xem.

Việt Nam tiếp nhận hệ thống hướng dẫn cảnh báo sạt lở, lũ quét 1,3 triệu USD

Việt Nam tiếp nhận “Hệ thống hướng dẫn cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á” với tổng kinh phí 1,3 triệu USD và đảm nhiệm vai trò Trung tâm Vùng trong công tác dự báo sạt lở, lũ quét.

Áp thấp nhiệt đới giật cấp 8 sắp hình thành ở Biển Đông, miền Bắc mưa to

Vùng áp thấp hoạt động trên Biển Đông khả năng mạnh thành áp thấp nhiệt đới trong những giờ tới. Trong khi đó ở đất liền, miền Bắc chuẩn bị đón đợt mưa lớn dài ngày.

Kho chứa điều bốc cháy ngùn ngụt, thiệt hại hàng tỷ đồng

Một kho chứa hạt điều ở Bình Phước bất ngờ phát hỏa sáng nay (28/6) khiến nhiều tài sản bị thiêu rụi, ước tính thiệt hại khoảng 3 tỷ đồng.

Đình chỉ Đại uý công an để làm rõ thông tin ‘dịch vụ làm nhanh' CCCD

Công an TP.HCM vừa đình chỉ công tác với một Đại uý của Công an quận Gò Vấp nhằm xác minh, làm rõ thông tin "dịch vụ làm nhanh" Căn cước công dân có thu phí.

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Ngày 27/6 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại nhà Quốc hội Hungary, thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.

Giết người, hung thủ gọi điện thông báo cho người thân rồi nhảy cầu tự tử

Sau khi đánh người đàn ông tử vong tại Hà Tĩnh, hung thủ gọi điện cho người thân thông báo rồi nhảy xuống cầu tự tử.

Trăm người mò sông suốt đêm tìm thấy 3 thi thể học sinh xấu số

Sáng nay (28/6), ông Phan Văn Thủy, Phó Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch, Quảng Bình cho biết, thi thể 3 em học sinh lớp 8 bị đuối nước đã được tìm thấy.