Kỳ công món quà 'ngoại giao', bí mật trong tranh ghép Bác Hồ

Với hàng nghìn con tem, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn miệt mài ghép thành nhiều bức tranh về Bác như: “Hồ Chủ tịch quan sát trận địa”, “Hồ Chủ tịch làm việc ở vườn Chủ tịch phủ”, “Bác Hồ đọc báo”… 

Nằm sâu bên trong con ngõ Quỳnh (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) luôn tấp nập người qua lại là nhà của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn - người được mệnh danh là "ông hoàng" tranh tem.

Ở tuổi 65, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn đã có gần 30 năm làm nghề, chế tác hàng nghìn tác phẩm tranh ghép tem về Bác với nhiều chủ đề khác nhau.

Trong cái nắng đầu hạ, ông Tuấn mồ hôi nhễ nhại, mời khách uống nước rồi lên tầng 3 tham quan xưởng sáng tác. Rộng vỏn vẹn 15m2 nhưng căn phòng đầy ắp các tác phẩm  tranh ghép cùng đồ nghề lỉnh kỉnh và hàng trăm nghìn con tem các loại. Ngoài những con tem mới, còn có cả những con tem có tuổi đời gần nửa thế kỉ. Nổi bật ở giữa căn phòng là bức tranh "Bác Hồ nói chuyện điện thoại trên chiến khu" đang được ông gấp rút hoàn thiện.

{keywords}
Họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn 

Phòng nhỏ, chiếc quạt cũ không đủ sức làm mát, ông Tuấn cho biết, với đặc thù công việc, ông không thể lắp điều hòa, cũng không mở quạt to mà chỉ được để cho thoang thoảng gió, tránh ảnh hưởng đến tem.

Là người gốc Hà Nội, năm 1981, họa sĩ Tuấn tốt nghiệp ĐH Mỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội nhưng vì nhiều lý do, ông đã định bỏ nghề. Trong lúc chưa có hướng đi rõ nét, ông được nhận vào làm mảng vẽ, thiết kế tại công ty Tem (nay là Ban Tem bưu chính thuộc Tổng công ty Bưu điện VN). 

Vào thời điểm đó, tem thư được in với số lượng rất lớn để đáp ứng nhu cầu trao đổi thư từ của người dân. Tuy nhiên, những con tem đã hết kỳ hạn cung ứng tại các bưu điện, nhà in sẽ bị đem đi tiêu hủy, rất lãng phí. Năm 1990, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn nảy ra ý tưởng ghép tranh từ những con tem này.

{keywords}
 Họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn ghép bức tranh "Bác Hồ cầm ống nói" từ ảnh chụp của cố nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Đăng Định

Nếu như với tranh vẽ, việc phối màu đậm nhạt, tạo hình có thể tùy chỉnh thì tranh ghép tem lại hoàn toàn khác. "Tem sản xuất ra nó chỉ có như thế, màu sắc giới hạn nên trước khi làm tôi phải tính toán kỹ sao cho màu sắc, bố cục đường nét được hài hòa. Qua mấy chục năm tôi cũng cũng đúc rút được kinh nghiệm cho việc này", họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn chia sẻ.

Theo ông, ban đầu phải cắt gọt từng chi tiết, có những con tem phải cắt rất nhỏ, rồi lắp ghép sao cho hợp lý. Trong đó, khâu cắt tem là phức tạp, tốn nhiều thời gian nhất vì độ lớn, nhỏ của các mảnh ghép phụ thuộc vào kích thước tranh. Sau đó, xếp lớp từng chi tiết.

Làm tranh ghép tem như một cuộc chơi thách thức sự kiên trì của ông Tuấn. Thời gian đầu, ông phải bóc ra, dán vào nhiều lần, thậm chí phải phải dỡ bỏ đi làm lại. Ấy vậy mà họa sĩ Tuấn vẫn thích “tự làm khó mình”. Ông cho biết đã có nhiều loại hình nghệ thuật, nhiều tác phẩm khắc họa chân dung Bác Hồ nhưng tranh được ghép bằng tem về Bác thì chưa có, nên nhiều năm nay ông đã dày công nghiên cứu, tạo hình để mang đến một góc nhìn mới về vị lãnh tụ dân tộc. 

Đề tài về Bác Hồ cũng khiến ông trăn trở, suy nghĩ nhiều nhất. Chưa một lần được gặp trực tiếp Người, những cảm xúc của ông về Bác đến từ những ca khúc thiếu nhi mà ông hay hát khi còn nhỏ. Năm 1969, Bác mất, ông được đi viếng. Sau này, khi trở thành họa sĩ chuyên nghiệp, ông có dịp gặp những người đã từng tiếp xúc với Bác. Tất cả đã giúp hình thành trong tâm trí ông hình tượng về Bác.

{keywords}
 Những con tem cổ xưa

Để hoàn thành một bức tranh tem về Bác Hồ, họa sĩ thường phải sử dụng khoảng 1.000-3.000 con tem, và mất khoảng một tuần, thậm chí cả tháng trời để ghép.

Ông Tuấn chia sẻ: "Làm sao để bức tranh khiến ai nhìn vào cũng thấy đó là Bác gần gũi, chân thật nhất. Khó nhất có lẽ đôi mắt của Bác, phải thật có hồn, trông y như thật, rồi từng nếp nhăn, đường gân, sống mũi, chòm râu... làm toát lên phong thái, cốt cách giản dị, thanh cao của Người". 

{keywords}
 

Trong số các tác phẩm về Bác, ông Tuấn tâm đắc nhất bức tranh ghép lấy mẫu từ bức vẽ chân dung Bác được treo trong các hội trường. Theo ông, đó là bức khó ghép nhất, nhưng cũng ưng ý nhất. Ngoài ra, ông còn ghép nhiều bức tranh khác như: “Hồ Chủ tịch quan sát trận địa”, “Hồ Chủ tịch làm việc ở vườn Chủ tịch phủ”, “Bác Hồ đọc báo”, “Cờ đỏ búa liềm”, “Bác cùng chúng cháu hành quân”, “Chiến thắng Điện Biên”… 

Năm 2015, ông nghỉ hưu, do số người làm tranh ghép tem rất hiếm nên ông vẫn làm thêm cho công ty tem. 

"Trung bình tôi làm 150-200 tranh ghép/năm, nhiệt huyết, say mê như thuở còn trong nghề", ông chia sẻ. Dịp kỷ niệm 130 năm sinh nhật Bác năm nay, ông càng bận rộn hơn, tay đã yếu và mắt không còn tinh anh như trước, nhưng ông vẫn thức trắng nhiều đêm cho những tác phẩm của mình.

Giờ đây, tem thư ít được sử dụng bởi sự phát triển của thư điện tử và các loại hình chuyển phát khác. Ông Tuấn bồi hồi: "So với email, khi ai đó nhận được bản thư viết tay sẽ cảm thấy gần gũi, tình cảm hơn, tranh của tôi cũng thế, chứa đựng trong đó cả tâm huyết của người làm và người được nhận" .

{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ nói chuyện điện thoại ở chiến khu" sau khi được hoàn thiện

Bây giờ nhiều hàng đặt vì người ta thấy được giá trị của bức tranh. Ccác chương trình, lễ kỷ niệm, buổi gặp mặt... công ty tem đều đặt họa sĩ Tuấn làm. Đặc biệt, ông từng được Bộ Ngoại giao đặt hàng làm các tác phẩm để tặng các đoàn khách nước ngoài.

Hiện tại, “gia tài” của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn đã lên tới hàng nghìn bức tranh.

Một số tác phẩm tranh ghép tem của họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn và cộng sự:

{keywords}
Chân dung Bác Hồ 
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ làm việc trong vườn hoa"
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ đọc báo Nhân Dân" 
{keywords}
Tác phẩm "Bác Hồ vẫy tay chào" 
{keywords}
"Bác Hồ và Bác Tôn"
{keywords}
"Bác đang cùng chúng cháu hành quân" 
{keywords}
 

T.Nam

Bức tranh 40 năm tuổi treo ở góc phố đẹp nhất Thủ đô

Bức tranh 40 năm tuổi treo ở góc phố đẹp nhất Thủ đô

Gần 40 năm qua, du khách đến thăm Hà Nội khi đi qua ngã tư Tràng Tiền - Đinh Tiên Hoàng đều dừng lại ngắm nhìn một bức tranh.

 

tin nổi bật

Những bê bối tình ái khiến loạt lãnh đạo bị kỷ luật, 'bay ghế'

Không ít quan chức dính vào những lùm xùm tình ái và phải nhận kỷ luật, bị cách chức. Đây cũng là bài học để nhiều người tự “soi mình”.

Dự báo thời tiết 28/5: Bắc Bộ mưa to ở vùng núi, miền Trung tăng tốc nắng nóng

Dự báo thời tiết ngày 28/5, khu vực miền Bắc có dấu hiệu giảm mưa, còn chủ yếu ở vùng núi. Trung Bộ gia tăng nắng nóng, nhiều nơi trên 37 độ. Riêng Tây Nguyên, Nam Bộ vẫn mưa giông xầm xập vào chiều tối.

Bản tin sáng VietNamNet (28/5/2022)

Lấy phiếu ĐBQH về mở rộng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú; Bắt Giám đốc CDC Đắk Lắk và thuộc cấp liên quan vụ Việt Á… là những thông tin nổi bật và quan trọng trong ngày.

Ba mẹ con ở Thanh Hóa ôm nhau nhảy cầu tự tử

Người phụ nữ cùng 2 con gái nhỏ đang chới với dưới nước, may mắn được người dân kịp thời cứu sống.

Đề xuất thắt chặt việc cấp phép hoạt động cho các tư vấn viên bảo hiểm

Chiều 27/5, sau khi nghe báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Kinh doanh bảo hiểm, Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án luật.

Vụ 4 người chết trong căn hộ chung cư: Camera ghi nhận không có người lạ

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội đã thông tin về việc phát hiện 4 người tử vong trong căn hộ 2805, tòa nhà Park 1 Time City, thuộc phường Mai Động, quận Hoàng Mai.

Thủ tướng tặng bằng khen cho 305 vận động viên xuất sắc tại SEA Games 31

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký quyết định tặng bằng khen của Thủ tướng cho 305 vận động viên có thành tích thi đấu xuất sắc, giành huy chương vàng tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31).

Người có hành vi bạo lực gia đình có thể bị cấm tiếp xúc người bị bạo lực dưới 50m

Bộ trưởng VHTT&DL Nguyễn Văn Hùng chiều nay (27/5) đã trình bày trước Quốc hội tờ trình về dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi).

Ngư dân kể phút lao xuống biển cứu 6 người gặp nạn

Tận mắt chứng kiến tàu Quảng Trị bị tàu cá Quảng Nam tông chìm khiến 6 người rơi xuống biển, ông Cường cùng các thuyền viên trên tàu đã lao xuống biển, cứu người.

Hai người dân ở Quảng Trị và TT-Huế bị sét đánh tử vong

Mưa lớn bất thường kèm theo giông sét trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và TT-Huế trong các ngày qua đã khiến 2 người trên địa bàn bị sét đánh tử vong.

Sẽ lấy phiếu ĐBQH về mở rộng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú

Trước đề xuất của nhiều đại biểu, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghiên cứu cho lấy phiếu để lựa chọn có mở rộng đối tượng xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú.

Cụ già ôm bé 3 tháng tuổi kêu cứu trong căn nhà bốc cháy ngùn ngụt

Nghe tiếng la hét kêu cứu từ căn nhà đang cháy, nhiều người dân chạy đến và tìm cách giải cứu hai bà cháu.

Cách nhau hơn 30km, nơi cháy xe dữ dội, chỗ mưa làm tốc mái trụ sở

Cơn mưa lớn kèm lốc xoáy chiều nay đã khiến một phần mái của phòng họp trụ sở huyện Phong Điền (tỉnh TT-Huế) bị thổi bay ngói. Cách đó không xa, một vụ hỏa hoạn trên tuyến QL1A đi qua huyện Hải Lăng (tỉnh Quảng Trị) thiêu cháy nhiều ô tô.

Phát hiện thi thể người đàn ông trên sông Tô Lịch

Công an quân Đống Đa (Hà Nội) đang điều tra nguyên người đàn ông tử vong trên sông Tô Lịch thuộc địa phận phường Láng Thượng.

Xúc động cảnh đoàn viên các chiến sĩ ‘mũ nồi xanh’ sau 1 năm làm nhiệm vụ quốc tế

Rạng sáng 27/5, 32 chiến sĩ cuối cùng Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3 Nam Sudan đã về đến sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM sau một năm làm nhiệm vụ quốc tế.