Ký ức về Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn

Ông Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Công an đầu tiên đã từng được giao trọng trách Bí thư Đặc khu Hà Nội rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội trước ngày giải phóng Thủ đô 10/10/1954.

Ông Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Công an đầu tiên của Việt Nam đã từng được Trung ương Đảng tin cẩn giao trọng trách Bí thư Đặc khu Hà Nội rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội trước ngày giải phóng Thủ đô 10/10/1954.

Đồng chí Trần Quốc Hoàn, người con của Nam Trung, Nam Đàn, Nghệ An, đã từng hoạt động cách mạng và kết nạp Đảng ở Lào (tháng 3/1934).

Cuối năm 1934, đồng chí bị thực dân Pháp bắt, kết án 8 tháng tù và 5 năm biệt xứ. Hết hạn tù, đồng chí bị quản thúc ở quê. Không chịu cảnh trói bó, năm 1936, đồng chí tìm cách ra Hà Nội, làm ở Báo Thời thế, Bạn dân, Hà Thành thời báo và tham gia những hoạt động công khai của Đảng. Sau một thời gian, Xứ ủy đưa đồng chí vào hoạt động bí mật với bí danh là Ba và thuê nhà ở bãi Nghĩa Dũng.

{keywords}
  Ông Trần Quốc Hoàn (đứng giữa)

Năm 1939, khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, đồng chí đã tổ chức lấy được bản mật lệnh của toàn quyền Ca-xtơ-ru nhằm tiêu diệt các chiến sỹ cộng sản ở Đông Dương, chuyển đến tay đồng chí Tổng bí thư Trường Chinh. Nhờ đó, Trung ương đã kịp thời chỉ thị cho cán bộ, đảng viên rút vào hoạt động bí mật.

Từ tháng 5/1940, đồng chí Trần Quốc Hoàn chuyển sang phụ trách in ấn, xuất bản các báo bí mật của Đảng, sau đó, phụ trách cơ quan giao thông của Xứ ủy đóng ở Văn Điển, rồi được chỉ thị làm Bí thư liên tỉnh Bắc Giang - Bắc Ninh. Đầu năm 1941, đồng chí bị thực dân Pháp bắt trên đường đi công tác và bị chúng đưa về Hỏa Lò, kết án 6 năm tù, 20 năm quản thúc, rồi đưa lên nhà tù Sơn La.

Từ giữa năm 1944, đồng chí là Bí thư Chi bộ nhà tù. Cuộc đảo chính Nhật - Pháp (tháng 3/1945) đã tạo điều kiện cho Chi bộ tận dụng cơ hội địch rệu rã, hoang mang để giải phóng cho khoảng 200 người thoát khỏi nhà tù Sơn La; cung cấp lực lượng cốt cán cho các tỉnh, thành phố chuẩn bị khởi nghĩa.

Nhóm của đồng chí Trần Quốc Hoàn về Hiền Lương, lập khu du kích. Tháng 4/1945, đồng chí được cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc kỳ trực tiếp tham gia chỉ đạo công tác chuẩn bị khởi nghĩa ở Hà Nội và các tỉnh Bắc bộ. Lúc này, khắp các tỉnh, thành phố, phong trào luyện tập quân sự, mua tín phiếu của Việt Minh, sắm vũ khí, phá kho thóc giải quyết nạn đói, diệt trừ Việt gian dâng cao là bước phát triển quan trọng để tiến tới khởi nghĩa thành công ở hầu hết các tỉnh Bắc bộ. Trong đó, Hà Nội là trọng điểm được Thường vụ Xứ ủy trực tiếp chỉ đạo, lập Ủy ban nhân dân Bắc Bộ ngay trong đêm 19/8 và ra mắt nhân dân sáng 20/8/1945 tại vườn hoa trước Bắc bộ phủ.

{keywords}

Bộ trưởng Quốc phòng Võ Nguyên Giáp trao đổi với Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn trước khi về tiếp quản Thủ đô năm 1954

Với vị trí là Thủ đô của đất nước nên Hà Nội được Thường vụ Trung ương Đảng đặc biệt quan tâm và phân công đồng chí Trần Quốc Hoàn trực tiếp phụ trách Thành ủy Hà Nội. Ngày 25/8/1945, dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Quốc Hoàn, Thành ủy Hà Nội được kiện toàn lại. Mọi mặt công tác của Thành ủy đều được đồng chí trực tiếp chỉ đạo, nhưng tập trung nhiều nhất vào 2 mảng quan trọng: thành lập, phát triển đội tự vệ chiến đấu thành Hoàng Diệu và Công an xung phong của thành phố.

Tháng 10/1946, để chuẩn bị kháng chiến, cả nước chia thành 12 chiến khu, Hà Nội là chiến khu XI do đồng chí Nguyễn Văn Trân làm Bí thư. Đồng chí Trần Quốc Hoàn được cử làm phái viên của Trung ương phụ trách khu XI. Với trọng trách này, đồng chí luôn theo sát diễn biến tình hình để chỉ đạo kịp thời mọi mặt cho Khu ủy XI.

Nửa thế kỷ sau, những kỷ niệm của 60 ngày khói lửa vẫn hiện lên trong ký ức các đồng chí từng sát cánh làm việc với đồng chí Trần Quốc Hoàn.

Lãnh đạo công cuộc tiếp quản

Đầu năm 1949, Trung ương Đảng có chủ trương mới: chuẩn bị tổng phản công. Vì vậy, ngày 11/5/1949, Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh đặt Ủy ban Kháng chiến Hà Nội trực thuộc Chính phủ; Trung ương Đảng trực tiếp chỉ đạo Đặc khu. Đồng chí Trần Quốc Hoàn được chỉ định làm Bí thư Đặc khu Hà Nội để đẩy mạnh chuẩn bị chiến trường; xây dựng bộ đội chủ lực tinh nhuệ; phối hợp với Liên khu III đánh địch.

Với kinh nghiệm của một cán bộ đã nhiều năm hoạt động bí mật, đồng chí lấy bí danh là Thành. Sự chỉ đạo nhạy bén, kiên quyết của đồng chí, sửa lề lối làm việc cũ, triển khai toàn diện các mặt công tác của Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể đã thúc đẩy lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang nội thành phát triển vượt bậc so với trước.

{keywords}

Người dân đón chào bộ đội giải phóng Thủ đô sáng 10/10/1954

Ba năm làm bí thư Đặc khu Hà Nội (5/1949-8/1952), đồng chí Trần Quốc Hoàn đã cùng quân dân Hà Nội trải qua những ngày tháng oanh liệt nhất, nhưng cũng bi tráng nhất, thương đau nhất trong 8 năm chống Pháp chiếm đóng.

Trải qua giai đoạn cam go, khốc liệt, từ năm 1953, cơ sở kháng chiến từng bước được gây dựng lại, phong trào hồi phục, từng bước phát triển để đến xuân-hè 1954, quân dân Hà Nội đánh địch trên cả 3 mặt trận: chính trị, quân sự, ngoại giao, đòi Chính phủ Pháp phải thương lượng với Chính phủ Hồ Chí Minh, góp phần vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc tại Điện Biên Phủ và Hội nghị Giơ-ne-vơ. Và người Bí thư của Đặc khu lại trở về tiếp quản thành phố.

Ngày 6/9/1954, Trung ương cử đồng chí Trần Quốc Hoàn làm Bí thư Đảng ủy tiếp quản, Bí thư Thành ủy Hà Nội, để chỉ đạo công cuộc tiếp quản Thủ đô thắng lợi trọn vẹn. Khi giao nhiệm vụ cho đồng chí, Bác Hồ căn dặn: “Một mặt coi trọng công tác tổ chức cán bộ, xây dựng khung tiếp quản đủ sức gánh vác nhiệm vụ; mặt khác, phải chú ý 3 vấn đề: điện, nước, phân, rác - Thủ đô giải phóng không thể một ngày không có điện nước và phải sạch sẽ, vệ sinh”.

Thực hiện lời dạy của Bác, đồng chí đã chỉ đạo các ngành, các cấp bố trí cán bộ và thực hiện tốt chính sách tiếp quản; đồng thời tiếp tục đấu tranh để giữ máy móc, nguyên vật liệu của các nhà máy, xí nghiệp, bệnh viện, không cho địch phá hoại; đẩy mạnh tuyên truyền, chống địch dụ dỗ đồng bào, cưỡng ép di cư vào Nam.

Ngày 10/10/1954, Hà Nội tưng bừng trong niềm vui giải phóng. Ghi nhận đóng góp của đồng chí Trần Quốc Hoàn, ngay sau khi Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh ra mắt nhân dân Thủ đô (ngày 1/1/1955), Chính phủ đã trao tặng đồng chí huân chương Lao động hạng nhất.

Xuân này, đã 30 năm, căn nhà xưa trong ngõ Xóm Hà Hồi đã vắng bóng người ông, người cha hiền từ, người chiến sĩ cách mạng kiên trung của Đảng. Nhưng những trang di cảo và cuộc đời của đồng chí Trần Quốc Hoàn vẫn mãi là tấm gương soi đạo đức người cán bộ cách mạng: “Cần-Kiệm-Liêm-Chính” cho chúng ta noi theo.

(Theo Ths. Phạm Kim Thanh/An ninh thủ đô Xuân Bính Thân)

tin nổi bật

Thi thể người phụ nữ đang phân hủy trong căn hộ ở Bình Dương

Sau nhiều ngày không liên hệ được với người phụ nữ thuê căn hộ ở Bình Dương, người thân tìm đến phòng thì phát hiện nạn nhân đã tử vong.

2 tàu cá tông trực diện, 6 người rơi xuống biển

Chiếc tàu thu mua hải sản ở tỉnh Quảng Trị vừa bị tàu cá Quảng Nam tông chìm trên vùng biển thuộc huyện Cồn Cỏ. 6 người trên tàu bị rơi xuống biển may mắn được cứu sống.

Chủ tịch nước tiếp Đại sứ Ukraine và Đại sứ Canada trình quốc thư

Chiều 26/5, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Ukraine tại Việt Nam Gaman Oleksandr và Đại sứ Canada tại Việt Nam Shawn Perry Steil trình quốc thư.

Gặp ông Chu Ngọc Anh, công nhân hỏi về chính sách hỗ trợ trong đại dịch

Ngày 26/5, tại Khu công nghiệp Thăng Long, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh đã có buổi gặp gỡ, đối thoại với công nhân Thủ đô.

Châu Á cần đi tiên phong trong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương

Giai đoạn 10 - 20 năm tới có tính then chốt đối với thời kỳ chuyển đổi cục diện ở châu Á và trên thế giới, vì thế châu Á cần tiên phong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tinh thần hợp tác và liên kết theo hướng mở, bao trùm, công bằng, bền vững...

Lập thanh tra cấp Tổng cục, Cục khi đang sắp xếp lại bộ máy là lãng phí

Nhiều đại biểu cho rằng, Chính phủ đang thực hiện sắp xếp lại bộ máy tổng cục, cục mà thành lập thanh tra cấp này sẽ dẫn đến lãng phí và triển khai khó khả thi.

Chủ tịch huyện ở Vĩnh Long bị kỷ luật do kê khai lý lịch không trung thực

Ông Nguyễn Văn Diên, Chủ tịch UBND huyện Mang Thít ở Vĩnh Long bị kỷ luật do “kê khai lý lịch trong ứng cử HĐND không trung thực”.

Văng vào bánh xe khách, cháu bé 2 tuổi ở Hà Nội tử vong

Khoảng 18 giờ ngày 26/5, tại khu vực cầu Trắng (quận Hà Đông, Hà Nội) xảy ra vụ tai nạn nghiêm trọng khiến 1 người tử vong.

TP.HCM đề nghị thu hồi Huân chương Lao động hạng Ba đã trao cho Việt Á

Trả lời báo VietNamNet bên lề Quốc hội chiều 26/5, Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan này đã có công văn gửi Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương đề nghị thu hồi Huân chương Lao động hạng Ba đã trao cho Việt Á.

Bộ trưởng Y tế: Sai phạm trong xã hội hóa y tế rất nhiều

Bộ trưởng Y tế nói trong thảo luận tổ tại Quốc hội chiều 26/5, khi thời gian qua xảy ra nhiều sai phạm liên quan đến xã hội hóa y tế, bộ đang xây dựng Nghị định về liên doanh, liên kết trong lĩnh vực này, sớm trình Chính phủ.

Thiếu tá CSGT bị 2 thanh niên vượt đèn đỏ đâm trọng thương

Vượt đèn đỏ, bị CSGT yêu cầu dừng phương tiện, 2 thanh niên bỏ chạy, đâm xe trực diện vào một cán bộ công an, gây thương tích nặng.

Chuyển cơ quan điều tra việc đấu thầu thuốc ở Sở Y tế Quảng Ngãi

Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi xác định có dấu hiệu thông thầu và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong đấu thầu thuốc chữa bệnh, mua sắm trang thiết bị y tế và vật tư y tế tại Sở Y tế tỉnh này.

4 người trong 1 gia đình tử vong tại chung cư ở Hà Nội

Công an quận Hoàng Mai (Hà Nội) đang điều tra nguyên nhân vụ việc 4 người được phát hiện tử vong tại một chung cư.

Bộ trưởng Tài chính lên tiếng về lô hàng viện trợ chống dịch 'mắc kẹt' trong kho 6 tháng

Tại phiên thảo luận tổ Quốc hội chiều 26/5, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc đã lên tiếng về việc 2 lô khẩu trang do nước ngoài viện trợ gửi về Việt Nam đã 6 tháng nay vẫn chưa được thông quan.

Cách tất cả chức vụ trong Đảng Phó Chủ tịch HĐND Đà Nẵng Lê Minh Trung

Ban Bí thư kỷ luật cách tất cả chức vụ trong Đảng đối với ông Lê Minh Trung, Phó Chủ tịch thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng; khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Đinh Quý Nhân, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Bình.