Lễ hội Pôồn Pôông và chuyện tình đẫm nước mắt của đôi trai gái

Theo Máy Tắng, lễ hội Pôồn Pôông gắn liền với câu chuyện tình đẫm nước mắt của nàng Ờm và chàng Bồng Hương.

Sự tích lễ hội Pôồn Pôông

Đến xã Cao Ngọc (huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa) hỏi nghệ nhân Phạm Thị Tắng (SN 1948) ai cũng đều ngỡ ngàng. Cụm từ “nghệ nhân” dường như còn xa lạ với người Mường nơi đây. Mãi đến khi hỏi về lễ hội Pôồn Pôông, họ mới tặc lưỡi rằng, nghệ nhân mà chúng tôi hỏi, người dân gọi là “Máy Tắng”.

Ngồi trong ngôi nhà sàn, nhâm nhi chén nước nấu từ lá cây rừng, bà Tắng bảo, cái tên “Máy Tắng” xuất phát từ lễ hội Pôồn Pôông.

Lễ hội này có từ bao giờ bản thân bà Tắng cũng không biết. Từ khi bà lớn lên đã thấy có nó. Lễ hội được tổ chức hàng năm vào các ngày Rằm tháng Giêng, Rằm tháng Ba và Rằm tháng Bảy.

Lễ hội Pôồn Pôông được công nhận là văn hóa phi vật thể quốc gia. (Ảnh tư liệu)

Ý nghĩa của lễ hội là mong muốn cho mùa màng bội thu, người dân có cuộc sống ấm no. Ngoài ra, lễ hội còn có nghi lễ cầu phúc, cầu an và mang tính chất giao duyên nam nữ. 

Người chủ của lễ hội Pôồn Pôông thường gọi là Âu Máy (hay còn gọi là bà Máy). Vì thế người dân địa phương thường gọi bà Tắng là “Máy Tắng”. 

Lễ hội có từ rất xưa, trong tiếng Mường, “Pôồn” có nghĩa là chơi, nhảy múa. “Pôông” có nghĩa là bông, bông hoa. “Pôồn Pôông” có nghĩa là nhảy múa bên cây bông (hay còn gọi là nhảy múa bên cây hoa).

Theo Máy Tắng, lễ hội Pôồn Pôông gắn liền với câu chuyện tình đẫm nước mắt của nàng Ờm và chàng Bồng Hương.

Máy Tắng giới thiệu các loại dụng cụ để tổ chức lễ hội Pôồn Pôông.

Tương truyền, nàng Ờm và Bồng Hương yêu nhau nhưng bị bố mẹ nàng Ờm chia cắt, do nhà Bồng Hương nghèo. Bất chấp sự ngăn cấm của bố mẹ, nàng Ờm vẫn lén lút gặp gỡ Bồng Hương. Một hôm, bố mẹ nàng Ờm bắt được đã đánh rồi đuổi nàng ra khỏi nhà.

Đau đớn, nàng Ờm lần theo con suối và gặp chàng Bồng Hương rồi cả hai cùng ăn lá ngón chết bên nhau. Trước khi chết, Bồng Hương lấy chiếc khăn trắng lau vết máu cho nàng rồi vắt khăn lên cây chạng bạng. Sau đó cây chạng bạng nâng niu chiếc khăn và biến chiếc khăn thành dây hoa bông trắng quấn quanh cây.

Cũng từ đó hoa bông nở vào tháng Ba, gặp mưa thì hoa có màu trắng, gặp nắng thì hoa biến thành màu đỏ. Người Mường chọn cây hoa chạng bạng có hoa bông trắng nở để mở hội Pôồn Pôông.

Ngôi nhà sàn của Máy Tắng cũng là địa điểm tổ chức lễ hội.

Cả đời gìn giữ văn hóa Mường

Gia đình bà Tắng có truyền thống làm thầy mo Mường. Ngay từ nhỏ bà đã được gia đình dạy những điệu múa, hát xường, đẽo gọt cây chạng bạng…

Theo bà Tắng, có một thời gian lễ hội Pôồn Pôông bị lãng quên. Mãi đến năm 1987 tỉnh Thanh Hóa bắt tay vào việc bảo tồn các trò chơi, trò diễn dân gian theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 thì lễ hội Pôồn Pôông mới được “hồi sinh”.

Máy Tắng được tặng rất nhiều bằng khen, giấy khen liên quan tới việc giữ gìn các nét văn hóa của lễ hội.

“Ngày đó tôi và một số người trong bản đã đem lễ hội Pôồn Pôông đến với nhiều liên hoan, hội thi, hội diễn trong và ngoài tỉnh để giao lưu, gặp gỡ. Những lần như vậy chúng tôi mang về không ít giải Nhất, huy chương Vàng. 

Năm 2015 tôi được công nhận là nghệ nhân ưu tú vì đã có cống hiến xuất sắc trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa của dân tộc. Năm 2017, lễ hội Pôồn Pôông được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia”, Máy Tắng phấn khởi nói.

Lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia nên bà Tắng bảo, bà phải dành nhiều thời gian hơn để truyền dạy lại các điệu múa, lời hát Pôồn Pôông cho các thế hệ con cháu. 

"Đến nay số người được tôi truyền dạy đã lên đến hàng trăm người, chủ yếu là các cháu nhỏ. Tôi mong rằng, sau khi tôi mất đi, các cháu sẽ là người nối tiếp những điệu hát, nhảy trong lễ hội Pôồn Pôông” bà Tắng tâm sự.

tin nổi bật

Cầu an nghĩa là mỗi ngày phải tập sống thiện

Phật giáo quan niệm rằng, đầu năm mỗi người có thể khởi những tâm niệm, những lời nói, những câu chúc và những hành động, việc làm tốt đẹp nhất đến với bản thân, gia đình và mọi người.

Nỗi buồn của người cả đời vọng chồng nơi chung cư cũ

Từ cô gái nghèo, bà trở thành vợ ông bộ trưởng. Nhưng thời cuộc đổi thay, tình duyên không trọn, bà đành vò võ một mình vọng chồng nơi chung cư cũ nhất Sài thành.

Bài cúng Rằm tháng Giêng theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Năm nay, Rằm tháng Giêng (15/1 âm lịch) hay còn gọi tết Nguyên tiêu nhằm vào Chủ nhật ngày 5/2 dương lịch.

Vì sao Rằm tháng Giêng được gọi là tết Nguyên tiêu?

Rằm tháng Giêng hay tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng của người dân Việt Nam. Tuy vậy, không phải ai cũng biết nguồn gốc và ý nghĩa của ngày này.

Mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ theo gợi ý chuyên gia

Chuyên gia ẩm thực gợi ý mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng năm 2023 đầy đủ, chi tiết, mang lại may mắn cả năm.

Chuyện tình 9 năm từ yêu xa đến vượt qua cám dỗ của đôi trẻ

Yêu nhau gần 1 thập kỷ, trải qua nhiều thử thách, cặp đôi vẫn bên nhau nhờ sự thấu hiểu và yêu thương, cùng tạo ra những khoảnh khắc đơn giản nhưng ngọt ngào.

Căn phòng yên lặng nhất thế giới

Nơi yên tĩnh nhất thế giới được đặt tại trụ sở chính của Microsoft ở bang Washington (Mỹ). Không ai có thể ở trong đó hơn một giờ.

Chú chó phá kỷ lục thế giới

Ở tuổi 30, Bobi trở thành chú chó già nhất thế giới còn sống và chú chó lớn tuổi nhất từng được ghi nhận.

Báo cảnh sát vì bị bạn trai chia tay không lý do

Lời khuyên chân thành và thiết thực của viên cảnh sát dành cho người phụ nữ trải qua cú sốc thất tình được cộng đồng mạng Trung Quốc khen ngợi.

Ngày Rằm tháng giêng nên kiêng gì?

Ngày Rằm tháng Giêng là ngày lễ quan trọng trong năm. Vào ngày này, có một số điều nên kiêng để tránh mang lại xui xẻo cả năm.

Phải lòng bạn nhảy ngoài công viên, tôi đẩy gia đình vào cảnh tan vỡ

Tình yêu là thứ nhiều người mưu cầu, theo đuổi. Khi hai người độc thân yêu nhau, điều đó thật đẹp. Nhưng một khi đã bước vào hôn nhân, chạy theo một cuộc tình với người khác là tội lỗi.

Từng dọa tự tử để ngăn bố tái hôn, tôi khóc khi Tết về thăm bố

Một buổi chiều, giờ tan học tôi đứng ở cổng trường đợi mẹ. Thấy mẹ đạp xe tới gần tôi liền vui mừng gọi, mẹ nhìn tôi cười tươi chuẩn bị đạp xe sang đường, một chiếc xe máy lao tới và mẹ ngã.

Bạn thân bay từ Mỹ về Ninh Thuận troll chú rể, cả đám cưới 'bùng nổ'

Trong khi cô dâu đang đứng phía sau cùng bố chờ tới giây phút thiêng liêng thì vợ chồng bạn thân đã tiến tới sau lưng chú rể và diễn một màn kịch hoàn hảo.

Người đàn ông viết 76 trang vạch trần vợ ngoại tình với nam bác sĩ

Phát hiện vợ y tá ngoại tình với nam bác sĩ, người đàn ông đã đến bệnh viện cùng một tấm biểu ngữ, đồng thời đăng tải bản PDF dài 76 trang kể lại sự việc một cách tỉ mỉ.

Hoa hậu cùng Dầu gội Nguyên Xuân mang Tết Hạnh phúc đến đồng bào khó khăn

Dịp Tết Quý Mão 2023, thương hiệu dầu gội dược liệu Nguyên Xuân đã đồng hành cùng chuỗi dự án “Tết hạnh phúc” góp phần giúp các hoàn cảnh khó khăn nhiều địa phương đón Xuân vui.