Mẹ bổ nhiệm con, chồng quy hoạch vợ sao tìm ra người tài?

Dư luận đã quá ngán với câu chuyện "cả họ làm quan", mẹ quyết định bổ nhiệm con, chồng quy hoạch vợ.

- Dư luận đã quá ngán với câu chuyện "cả họ làm quan", mẹ quyết định bổ nhiệm con, chồng quy hoạch vợ. 

>> Dân chủ hóa công tác cán bộ

LTS: Hưởng ứng phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: "Chúng ta thi tuyển để tìm người tài, chứ không phải để tìm người nhà", VietNamNet mở diễn đàn "Người tài, người nhà". 

Yêu cầu của người đứng đầu Chính phủ đã nhanh chóng nhận được sự ủng hộ. Bởi lẽ việc sử dụng nhân sự trong bộ máy nhà nước từ lâu đã trở thành câu chuyện "biết rồi, khổ lắm, nói mãi". Dư luận thì đã quá ngán với câu chuyện "cả họ làm quan", "mẹ quyết định bổ nhiệm con", "chồng quy hoạch vợ"...

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để thực hiện cho bằng được yêu cầu đó? Có 2 vấn đề tách bạch nhưng lại liên quan chặt chẽ với nhau cần được giải quyết cấp bách:

Thứ nhất, phải nhanh chóng triệt tiêu hiện tượng "tìm người nhà". Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến người tài nản lòng, không muốn tham gia vào đội ngũ công bộc. 

{keywords}

Thi tuyển Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, tháng 6/2015. Ảnh: TTXVN

Hệ luỵ của tình trạng sử dụng "người nhà" là sự gia tăng tình trạng lợi ích nhóm, sự phân tầng giai cấp, tha hoá đội ngũ lãnh đạo và sự bất bình đẳng giữa các nhóm người trong xã hội. Trong một đất nước văn minh, mọi công dân phải được bình đẳng về cơ hội cống hiến cho tổ quốc và tham gia quản lý xã hội. Cho dù là con quan hay con dân thì cơ hội thăng tiến cũng phải ngang nhau.

Về công tác cán bộ, chúng ta có cả "rừng" quy định, cả "núi" quy trình tưởng chừng rất chặt chẽ nhưng lại dễ dàng bị không ít người có chức quyền biến thành cái "đũa thần" để nhấc "người nhà" dù không có tài cán hay cống hiến gì nổi bật lên những nấc thang danh vọng với tốc độ thăng tiến chóng mặt.

Khi dư luận xì xào bàn tán, đoàn nọ, đoàn kia vào cuộc thì cái kết luận mà ai cũng có thể biết trước là "đúng quy trình" hoặc cùng lắm cũng chỉ là..."nghiêm túc rút kinh nghiệm"! Câu chuyện một người trẻ được bổ nhiệm chức giám đốc sở khi chưa đủ tiêu chuẩn, hay chuyện mẹ bổ nhiệm con, chồng quy hoạch vợ... khiến dư luận sôi sùng sục rốt cuộc cũng chỉ như "ném đá ao bèo".

Tình trạng "tìm người nhà" chỉ có thể được giảm thiểu khi việc bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý phải được thực hiện qua hình thức thi tuyển một cách công khai, minh bạch với những tiêu chuẩn, yêu cầu rõ ràng. Mặt khác, cần có những quy định chặt chẽ để những người có chức quyền không thể tác động hay can thiệp vào kết quả thi tuyển nhằm tạo thuận lợi cho "người nhà". Bất cứ ai cản trở hay vi phạm điều này đều phải bị nghiêm trị chứ không phải chỉ "rút kinh nghiệm" rồi "hoà cả làng"!

Hai là, Nhà nước cần thực tâm tạo mọi điều kiện để người tài "có đất dụng võ". 

Người thực tài không cần đến "thảm đỏ" hay những ưu đãi như lâu nay nhiều người vẫn nghĩ. Điều mà họ cần là được làm việc trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, nơi mà sự đánh giá, sử dụng con người đều dựa trên nguyên tắc bình đẳng, công bằng, công khai, minh bạch. Nơi mà cơ hội thăng tiến của mỗi người đều dựa trên năng lực, trình độ, đạo đức công vụ và khả năng cống hiến chứ không phải dựa trên mấy yếu tố "hậu duệ, quan hệ, tiền tệ". 

Chỉ khi nào tạo ra được một môi trường làm việc như thế thì người tài mới có cơ hội và điều kiện để yên tâm làm việc, cống hiến cho đất nước.

Cần chuyển biên chế công chức sang hợp đồng công chức 

Tìm ra giải pháp để giải quyết 2 vấn đề này không dễ nhưng cũng không quá khó.

Trước hết, Nhà nước cần chuyển chế độ biên chế công chức sang chế độ hợp đồng công chức vừa để tránh tâm lý "chắc chân", vừa nhằm xoá bỏ ranh giới giữa công chức và những người làm việc trong khu vực tư nhân, qua đó mở rộng cơ hội tham gia quản lý xã hội cho mọi đối tượng có đủ năng lực, trình độ.

Mặt khác, việc tìm ra người tài phải được thực hiện bằng 3 cách: tranh cử (đối với những vị trí dân cử); thi tuyển và tiến cử chứ không phải bằng những quy trình tưởng chừng như rất chặt chẽ nhưng lại rất dễ bị biến tướng như hiện nay.  

Dù triển khai cách nào thì điều quan trọng nhất là phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và bình đẳng về cơ hội cho tất cả mọi người. 

Nguyễn Trãi đã nêu rõ trong Bình Ngô đại cáo: "Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau/Song hào kiệt thời nào cũng có". Ngoài tài năng, hào kiệt phải là người có chí lớn, biết trăn trở với vận mệnh của dân tộc,.... Lịch sử đã chứng minh hào kiệt có thể xuất thân từ mọi tầng lớp nhân dân chứ đâu cứ phải là "con vua, cháu chúa"! 

Lịch sử cũng đã chứng minh vận mệnh của đất nước luôn gắn liền với vận mệnh của người tài. Khi người tài được trọng dụng thì vận nước thịnh, và ngược lại - khi người tài bị vùi dập thì vận nước suy. 

Đề án thi tuyển các chức danh lãnh đạo đã được khởi động từ lâu nhưng không hiểu vì lý do gì, đến nay vẫn chưa được ban hành thực hiện. Việc thi tuyển lãnh đạo mới chỉ dừng ở mức thí điểm ở một vài cơ quan, địa phương.

Hi vọng thông điệp của người đứng đầu Chính phủ sẽ biến thành hành động một cách nhanh chóng và quyết liệt. 

Mời bạn đọc gửi bài viết "hiến kế", những cách làm hay, những cơ chế mời gọi, đãi ngộ nhân tài về banxahoi@vietnamnet.vn. Những ý kiến phù hợp sẽ được đăng tải.

Thái Hưng 

tin nổi bật

Quốc hội sắp thông qua chủ trương 5 dự án đường cao tốc mới

Tại họp báo về dự kiến chương trình kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV vào chiều 20/5, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Minh Tuấn cho biết, theo dự kiến chương trình, Quốc hội sẽ làm việc trong thời gian 19 ngày.

Thúc đẩy kết nối kinh tế Việt Nam - Singapore trên nền tảng số

Sáng 20/5, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin đang thăm chính thức Việt Nam.

Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng là biểu tượng đoàn kết giữa 2 nước Việt - Lào

Sáng nay (20/5), Bộ Quốc phòng và Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội thảo Khoa học 50 năm chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng tại thị xã Cửa Lò.

Tháng 5 nhớ Bác, thôi thúc khát vọng phồn vinh, hạnh phúc

Hãy dũng cảm so mình với thế giới, xem mình là ai, mình đang đứng ở đâu và mình phải làm gì? Nghĩ đến Bác là phải bằng hành động: Thực hiện bằng được khát vọng đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu.

Phát triển khoa học quân sự là một trong những động lực xây dựng Quân đội hiện đại

Chiều 19/5, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức tổng kết, trao Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 22, năm 2021.

Chủ tịch nước: Sản phẩm khí tài công nghệ cao có sự tiến bộ vượt bậc

Sáng 19/5, Bộ Quốc phòng và Bộ KH&CN tổ chức lễ trao giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học, công nghệ trong lĩnh vực quân sự cho hai công trình đặc biệt xuất sắc.

Phát động cuộc thi báo chí về học tập và làm theo Bác Hồ

Sáng nay (19/5), Ban Tuyên giáo Trung ương, Báo Nhân Dân và Tạp chí Cộng sản phối hợp tổ chức gặp mặt báo chí giới thiệu cuộc thi tác phẩm báo chí về đề tài “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” giai đoạn 2022-2025.

Những dấu ấn trong chuyến công tác '3 trong 1' của Thủ tướng tại Mỹ

Chuyến công tác đến Mỹ của Thủ tướng Phạm Minh Chính là chuyến công tác “3 trong 1", mang nhiều ý nghĩa và đạt nhiều kết quả rất quan trọng cả về đa phương và song phương.

Chỗ đứng không quan trọng bằng hướng đi

Khi mục tiêu đã rõ và có khát vọng lớn, cả dân tộc đoàn kết và hợp lực thì chúng ta sẽ tạo ra sức mạnh không thể đo đếm được và làm được những việc mà cả thế giới không tưởng tượng được.

Bông ngọc lan Bác Hồ gửi tặng nữ văn công mang về cho 'người thương'

Bác Hồ cùng xem phim “Chung một dòng sông”, trò chuyện với hai cô văn công trong Phủ Chủ tịch. Lúc ra về, Bác gửi tặng mỗi người một món quà là bông hoa ngọc lan và mấy cái kẹo.

Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước

Bộ Nội vụ ngày 18/5 tổ chức tập huấn, toạ đàm “Vai trò của chuyển đổi số đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước của Bộ Nội vụ.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Singapore

Chiều 18/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì lễ đón và có buổi hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam.

Đề nghị Ban Bí thư kỷ luật Phó Chủ tịch HĐND Đà Nẵng Lê Minh Trung

Ông Lê Minh Trung được xác định đã thiếu tu dưỡng, rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống; vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm, trách nhiệm nêu gương; vi phạm Luật Hôn nhân và Gia đình, gây dư luận xấu trong xã hội.

Thông cáo báo chí Kỳ họp thứ 15 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương

Trong hai ngày 16 và 17-5, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 15.

Khai trừ Đảng Tổng Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM Lê Hải Trà

Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định khai trừ ra khỏi Đảng ông Lê Hải Trà, Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM.