 |
Chủ tịch Bill Gates đã đặt được mối quan hệ mật thiết với các quan chức hàng đầu Trung Quốc |
ICTnews - Đã từng thất bại, Microsoft cuối cùng vẫn chinh phục được thị trường lớn nhất thế giới với hơn 1 tỷ người tiêu dùng, theo "kiểu Microsoft".
Chủ tịch nước Trung Quốc Hồ Cẩm Đào từng đến doanh trại của Microsoft ở Redmond, Washington, và dự bữa tối tại nhà của Gates. “Ông là một người bạn của người Trung Quốc, và tôi là một người bạn của Microsoft”, Chủ tịch Hồ nói với Bill Gates. “Mỗi sáng tôi đến văn phòng và dùng phần mềm của ông”.
Microsoft đã loay hoay nhiều năm liền trước khi bước vào thị trường Trung Quốc năm 1992. Sự nghiệp kinh doanh của Gates ở Trung Quốc cũng lao đao suốt cả thập kỷ. Cuối cùng, Bill Gates cùng Microsoft cũng nhận ra rằng những bí quyết đưa họ tới thành công tại Mỹ và châu Âu chẳng có ý nghĩa gì ở Trung Quốc. Tại đây, thay vì ngồi thu hàng trăm triệu USD cho sản phẩm hệ điều hành Windows và các ứng dụng Office, Microsoft phải bán bằng mức giá thấp nhất, từ bỏ các chính sách chung của hãng, ra sức bảo vệ tài sản trí tuệ bằng mọi giá, và kết thân với chính phủ thay vì đối đầu như tại Mỹ.
“Microsoft đã mất 15 năm và hàng tỷ USD để học được cách làm ăn tại Trung Quốc”, Sigurd Leung đến từ hãng nghiên cứu Analysys International tại Bắc Kinh nói.
“Chúng tôi là một công ty “đặc” Mỹ”, Gates thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi đã rất cố gắng và giờ đây chúng tôi đã có một vị trí tuyệt vời tại Trung Quốc, và chúng tôi sẽ được chứng kiến mức tăng trưởng mạnh mỗi năm trong 5 năm tới”, ông nói.
Gates nói ông chắc chắn Trung Quốc sẽ thực sự là thị trường lớn nhất của Microsoft, mặc dù điều đó có thể mất 10 năm nữa. Doanh số dự đoán của hãng trong năm nay tăng gấp 3 lần năm 2004, tuy nhiên vẫn ít hơn doanh thu hàng năm tại California (Microsoft không tiết lộ con số cụ thể, nhưng tạp chí Fortune ước đoán doanh thu Trung Quốc sẽ vượt quá 700 triệu USD trong năm 2007, bằng khoảng 1,5% doanh số toàn cầu của hãng). Nay Microsoft đã có kế hoạch 5 năm tại Trung Quốc, tuân thủ đúng quy định của chính phủ địa phương.
Bước khởi đầu sai lầm
Câu chuyện bắt đầu cách đây 15 năm, khi Microsoft cử một cặp quản lý đến Trung Quốc từ Đài Loan. Nhiệm vụ của họ là bán phần mềm với mức giá như giá công ty vẫn bán ở những nơi khác. Craig Mundie, nhà quản trị hàng đầu của Microsoft hiện đang điều hành chiến lược Trung Quốc, nói: “Đó là một mô hình cổ điển từng thành công”. Nhưng mô hình đó không phát huy tác dụng.
Vấn đề không nằm ở nhãn hiệu, mọi người đều dùng Windows. Chỉ có điều không ai trả tiền. Hàng nhái, hàng giả có thể mua ngay trên đường phố chỉ vài USD. Ya-Qin Zhang, người điều hành hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của Microsoft tại Trung Quốc, nói: “Ở đây, chúng tôi không phải lo về thị phần. Vấn đề là làm thế nào biến nó thành doanh thu”.
Microsoft chật vật bảo vệ tài sản trí tuệ của hãng. Họ kiện các công ty đã dùng phần mềm bất hợp pháp nhưng đều bị thua tại toà. Các nhà quản trị của hãng lần lượt đến rồi đi – 5 người trong thời hạn 5 năm. 2 trong số đó sau này đã viết sách chỉ trích Microsoft. Một là Juliet Wu với cuốn “Up Against the Wind” trở thành cuốn sách bán chạy nhất, đã viết Microsoft nhẫn tâm tìm kiếm doanh số bằng mọi giá, và rằng nỗ lực của bà giúp các ông chủ ở Redmond hiểu Trung Quốc hơn bị thất bại.
Năm 1999, Gates cử Mundie, người phụ trách các chính sách của Microsoft, để tìm hiểu tại sao hãng lại bị đối xử như vậy. Cuối cùng Mundie kết luận: “Microsoft đã không hợp tác với chính phủ địa phương”.
Mundie bắt đầu thăm Trung Quốc 4-5 lần/năm. Ông mang theo 25 trong số 100 phó giám đốc Microsoft. Ông tuyên bố Microsoft muốn giúp Trung Quốc phát triển ngành công nghiệp phần mềm, một ưu tiên cấp bách của chính phủ. Thậm chí hãng còn tài trợ cho một nghiên cứu McKinsey dành cho các quan chức Trung Quốc hồi năm 2001, trong đó giữa nhiều vấn đề có việc nâng cao biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Mundie cũng bắt đầu đàm phán với các quan chức bảo mật Trung Quốc để thuyết phục rằng phần mềm của Microsoft không phải là một công cụ bí mật của chính phủ Mỹ. Kết quả là, năm 2003 hãng đã cung cấp cho Trung Quốc và 59 quốc gia khác quyền truy cập mã nguồn của hệ điều hành Windows và thay thế một số phần nhất định bằng phần mềm địa phương - điều mà Microsoft chưa bao giờ cho phép trong quá khứ. Giờ đây Trung Quốc dùng Windows trong văn phòng của Chủ tịch Hồ.
Nhưng chính một quyết định tương đối nhỏ vào năm 1998 - mở trung tâm nghiên cứu tại Bắc Kinh – đã mang lại bước ngoặt. Gates gọi phòng thí nghiệm này là “của trời cho” đối với hình ảnh của Microsoft. Nó bắt đầu tích luỹ những ấn phẩm khoa học, thu hút các nhà khoa học xuất sắc và đóng góp lớn vào những sản phẩm toàn cầu như hệ điều hành Vista. Phòng thí nghiệm nhanh chóng trở thành nơi đáng khao khát nhất của các nhà khoa học máy tính tại Trung Quốc.
Năm 2001, Microsoft đi đến kết luận rằng luật pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ của Trung Quốc yếu nghĩa là chiến lược giá cả của hãng sẽ thất bại. Lúc đó, Gates đã nói việc người Trung Quốc vi phạm bản quyền phần mềm thật khủng khiếp, nhưng sẽ khủng khiếp hơn nếu phần mềm họ vi phạm không phải phần mềm Microsoft.
Ngày nay Gates thừa nhận việc chịu đựng tình trạng vi phạm bản quyền chính là chiến lược lâu dài tốt nhất của Microsoft. Đó là lý do tại sao Windows được dùng trong khoảng 90% PC trên tổng số 120 triệu PC ở Trung Quốc. “Sẽ dễ dàng hơn để phần mềm của chúng tôi cạnh tranh với Linux khi có nhiều vi phạm như vậy”, Gates nói. Thực ra, tại Trung Quốc, Linux thường đắt hơn Windows vì cần nhiều đĩa hơn. Vả lại, giá của Microsoft cũng đã giảm thấp đến mức chỉ 3 USD/gói Windows và Office cho sinh viên.
Năm 2003, Mundie và Gates có bước tiến nhảy vọt khi thuê Tim Chen, lúc đó đang điều hành chi nhánh Trung Quốc của Motorola. Chen là một “siêu sao”, nhưng vào thời điểm ông được thuê, báo chí Trung Quốc đã đặt câu hỏi liệu ông có trở thành nạn nhân của “lời nguyền Microsoft”?
Chen đã hoạt động lâu tại Trung Quốc và hiểu làm thế nào để một công ty phương Tây thành công ở đây. Ông mang đến hàng loạt sáng kiến. Microsoft biến Thượng Hải thành trung tâm dịch vụ khách hàng toàn cầu. Hãng bắt đầu các chương trình đào tạo sâu giáo viên và nhà phát triển phần mềm. Hãng làm việc với Bộ Giáo dục để tài trợ PC cho 100 phòng học ở vùng sâu.
Chính sách “thân thiện với chính phủ”
“Với những việc này”, Chen nói, “chúng tôi bắt đầu thay đổi quan niệm Microsoft là một công ty chỉ đến Trung Quốc để chống vi phạm bản quyền và kiện mọi người. Nếu chiến lược của một hãng nước ngoài phù hợp với sự phát triển của chính phủ, chính phủ sẽ hỗ trợ anh, ngay cả khi họ không thích anh”.
Microsoft đặt tiền sang một bên, thậm chí mời các quan chức chính phủ giúp quyết định xem công ty phần mềm địa phương nào, gia công nào mà hãng nên đầu tư. “Có sự điều phối giữa sự cần thiết phải có năng lực phần mềm địa phương của nền kinh tế Trung Quốc với nhu cầu của Microsoft về các công ty vệ tinh công nghệ của chúng tôi”, Chen nói.
Cùng lúc đó, Chính phủ Trung Quốc bắt đầu nghĩ theo “kiểu Microsoft”: họ yêu cầu các cơ quan chính phủ trung ương, tỉnh, địa phương dùng phần mềm hợp pháp. Thành phố Bắc Kinh đã hoàn thành “chỉ thị” trên vào cuối năm ngoái và nay đang trả tiền cho phần mềm mà nhân viên sử dụng - trước đây chỉ toàn “ăn cắp”.
Thêm một chiến thắng cho Microsoft, năm ngoái chính phủ yêu cầu các nhà sản xuất PC địa phương phải tải phần mềm hợp pháp trên sản phẩm của họ. Sau đó là yêu cầu hàng triệu máy tính tại các doanh nghiệp nhà nước phải dùng phần mềm trả tiền.
Mundie sau này đã chia sẻ bí quyết chính là việc chuyển đổi một nền kinh tế sang nền kinh tế thị trường. Các nhà lãnh đạo trước đó chưa hề làm được sự chuyển đổi khổng lồ này.
Nhiều công ty đa quốc gia sẽ thích mô hình của Microsoft. Để kinh doanh ở Trung Quốc, phải hợp tác chặt chẽ với chính phủ.
Chiến lược Trung Quốc của Microsoft rõ ràng đang phát huy tốt, mặc dù doanh thu trên mỗi máy tính sử dụng tại Trung Quốc của Microsoft chỉ hơn 7 USD/chiếc (trong khi ở các nước phát triển là 100-200 USD). Gates nói mấu chốt không nằm ở Chủ tịch Hồ đến ăn tối với tôi, mà đó là mối quan hệ “tổ chức-tổ chức”, nơi mà cả hai bên cùng thắng (win-win).
H.T
Theo CNN
- Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số cuối tháng 8/2007
.svg){kind=icon}
