Sau 3 năm triển khai, mô hình thí điểm đào tạo nghề theo vùng chuyên canh, chuyên con đã đem đến cho bà con nông dân vùng sâu vùng xa những bài học làm giàu thiết thực trên chính mảnh đất còn nghèo của quê hương.
 
Những tín hiệu vui
 
Mô hình dạy nghề cho lao động vùng chuyên canh, chuyên con; mô hình đào tạo nghề cho LĐNT cấp huyện và 1 số mô hình dạy nghề tại các xã điểm là một trong các hoạt động của Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) đến năm 2020”.
 
Theo PGS.TS Mạc Văn Tiến, Viện nghiên cứu khoa học dạy nghề, trong 3 năm (2010 - 2012), Viện nghiên cứu khoa học dạy nghề đã tổ chức thí điểm các mô hình đào tạo với 43 nghề trong các lĩnh vực trồng cây chuyên  canh, chăn nuôi (chuyên con) và một số nghề phi nông nghiệp khác tại các huyện điểm, xã điểm.  

{keywords}

Đã có 15.085 lao động được học nghề theo mô hình thí điểm, trong đó, số lao động là người dân tộc thiểu số là 2.679 người, chiếm 17,76%; lao động thuộc hộ nghèo là 2.215 người, chiếm 14,68%; người khuyết tật, gia đình có công là 134 người, chiếm 0,9%... Đặc biệt, nhóm nghề chuyên canh cây công nghiệp chiếm tới 59,7% tổng số lao động học nghề, nhóm nghề cây nông nghiệp chiếm 21,8%, các nghề chăn nuôi chiếm 9,06%.
 
Các mô hình tổ chức được Viện thí điểm áp dụng là: Chính quyền địa phương chủ trì, phối hợp với các cơ sở dạy nghề, DN tổ chức đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bao tiêu sản phẩm cho người học nghề; Cơ sở đào tại chủ trì phối hợp với chính quyền địa phương các cấp và các DN đào tạo, tư vấn giới thiệu việc làm cho người học nghề; DN chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo và chính quyền địa phương tổ chức dạy nghề, giải quyết việc làm tại chỗ, thu mua sản phẩm cho người học nghề.
 
Theo PGS.TS Tiến, với mỗi mô hình, người dân đã vận dụng được những kiến thức kỹ năng được học vào sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng, sản lượng sản xuất, năng suất lao động và tăng thu nhập.
 
Những con số sinh động minh chứng cho thành quả này như: nghề trồng cây thuốc lá tại hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn, sản lượng sản xuất đã tăng 15-20%, tỷ trọng sản phẩm đạt loại 1 tăng 10% và thu nhập của người lao động tăng từ 1,5-2 lần. Hay nghề trồng sắn tại Quảng Trị, năng suất tăng 1,5 lần đạt 17-18 tấn/ha, đạt doanh thu 40-50 triệu đồng/ha. Với nghề trồng lúa tại Hậu Giang tuy sản lượng tăng không nhiều nhưng nhờ áp dụng kỹ thuật mới nên chi phí cho sản xuất lại giảm đáng kể, từ 2-2,3 triệu đồng/ha.
 
Thông qua các mô hình dạy nghề đã hình thành một số hợp tác xã sản xuất để tăng quy mô và phương thức tổ chức sản xuất của người lao động như HTX sản xuất lúa giống tại Hậu Giang, HTX nuôi Cá Tầm tại Kon Pling - Kon Tum; CLB triệu phú trồng sắn tại Quảng Trị, Tổ hợp sản xuất Nâm tại Huế, CLB trăm triệu  tại vùng trồng Mía đường Thanh Hóa.. Xây dựng các thương hiệu vùng của sản phẩm như vùng trồng Cam tại Hàm Yên, Tuyên Quang, vùng Chè tại Phổ Yên, Thái Nguyên,; vùng Xoài đất Bình Định.
 
Ngoài ra, ý thức về an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường sinh thái đã được nâng lên, Người dân miền núi, biên giới đã từng bước thay đổi tập quán du canh du cư, đốt phá rừng làm rẫy.
 
Mô hình cần nhân rộng

Có thể thấy, các mô hình dạy nghề cho LĐNT tại các vùng chuyên canh, chuyên con đã đáp ứng được nhu cầu bức thiết của người dân, phù hợp với quy hoạch và điều kiện phát triển các vùng kinh tế của địa phương. Người dân đã được cung cấp những kiến thức khoa học bổ ích giúp việc sản xuất hàng hóa đạt hiệu quả cao hơn, tăng năng suất lao động, từ đó tăng thu nhập.

Tuy nhiên theo PGS.TS Mạc Văn Tiến, khi thực hiện thí điểm các mô hình, Viện gặp phải một số khó khăn như: thời gian thực hiên các lớp dạy nghề cho LĐNT thường phụ thuộc vào mùa vụ theo từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của từng loại cây, con ảnh hưởng đến tiến độ đào tạo… Bên cạnh đó, chi phí hỗ trợ cho người học, chi phí hỗ trợ cho giảng viên còn thấp, biến động về giá cả ảnh hưởng đến việc mua nguyên vật liệu, vật tư phục phụ học tập; một số địa phương chưa có quy hoạch phát triển KT - XH…
 

{keywords}
Ảnh minh họa


Theo đó, việc tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, nâng cao nguồn kinh phí và có cơ chế hỗ trợ linh hoạt cho lao động học nghề và giáo viên giảng dạy… là việc làm cần thiết giúp đảm bảo hiệu quả lâu dài cũng như khả năng nhân rộng của mô hình.

M.M