Nếu muốn thành công, hãy dạy con bạn làm người tốt

Bạn đã bao giờ nghĩ đến việc dạy con mình trở thành người tốt trước khi dạy con trở thành học sinh giỏi nhất lớp?

- Lời toà soạn: Chị Đào Thu Hiền là Giám đốc của Mạng học trực tuyến Rockit Online và Công ty Golden Path Academics . Tốt nghiệp 2 trường đại học hàng đầu tại Mỹ - Columbia và Harvard – chị Hiền về nước năm 2013 sau 15 năm sống tại Mỹ và hiện đang giảng dạy và thiết kế chương trình tại GPA và Rockit. Dưới đây là bài viết hữu ích của chị gửi tới các bậc phụ huynh.

Chắc hẳn làm cha mẹ ai cũng tự hào khi con mình được người khác khen. Nhưng trong hai câu khen dưới đây câu nào làm bạn tự hào hơn?

"Con bé nhà chị học giỏi quá!" hay "Con bé nhà chị thương người quá!"

Và bạn đã bao giờ nghĩ đến việc dạy con mình trở thành người tốt trước khi dạy con trở thành học sinh giỏi nhất lớp?

{keywords}
Tác giả Đào Thu Hiền

Gần đây, làm việc với rất nhiều học sinh giỏi ở các trường chuyên, tôi có dịp quan sát rất kỹ những gì các em có, những gì các em còn thiếu so với trẻ em quốc tế ở cùng độ tuổi. Thực trạng làm tôi suy nghĩ nhiều về việc dạy trẻ thế nào để các em thành công hơn trong cuộc sống, sự nghiệp và qua hệ gia đình, xã hội. Đúng là kiến thức quan trọng hàng đầu và việc định hướng, tạo cơ hội và đồng hành cùng với con để chúng phát triển tri thức và sự nghiệp tốt nên là mối quan tâm lớn nhất của cha mẹ.

Nhưng đầu tư vào phát triển kiến thức không thôi đã đủ chưa? Để các em lớn lên phát huy được tri thức, kỹ năng và bằng cấp của mình, tạo cho mình và gia đình một cuộc sống tốt, các em còn cần những kỹ năng và phẩm chất nào khác nữa?

Tiến sỹ tâm lý Richard Weissbourd, Đại học Harvard, thì cho rằng trẻ em nên được dạy kỹ năng cảm thông, quan tâm đến người khác.

Chúng ta đều biết rằng trẻ em khi sinh ra không có bản năng làm người tốt hay người xấu.

Theo ông, nếu chúng ta muốn con em mình biết quan tâm, tốt bụng với người khác, chúng ta phải dạy các em cách làm điều đó và giúp chúng biến thói quen thành phẩm chất. Các em cũng cần có người lớn ảnh hưởng, chỉ bảo thì mới biết thế nào là có trách nhiệm, quan tâm, thông cảm và tôn trọng người khác.Các em cần có người lớn chỉ bảo và động viên để biết mình nên tham gia vào các hoạt động cộng đồng và mang tính nhân văn. 

{keywords}

Chị Đào Thu Hiền trong một buổi hoạt động nhóm với các đồng nghiệp.

Tại sao những kỹ năng hay phẩm chất này lại quan trọng?

Một lý do đơn giản là hàng thập kỷ nghiên cứu đã cho chúng ta bằng chứng EQ (emotional intelligence) đóng vai trò rất quan trọng trong thành công cá nhân.

EQ được định nghĩa là khả năng nhận biết, thấu hiểu, diễn tả, đánh giá cảm xúc của bản thân và của những người xung quanh, qua đó điều chỉnh quyết định và hành vi của mình.

Những câu hỏi như tại sao người có tỷ số IQ trung bình thành công hơn người có IQ cao hay bằng chứng cho thấy 90% những người thành công nhất trong xã hội là những người có EQ cao chứng tỏ EQ là một yếu tố không thể thiếu trong giáo dục trẻ em.

Trong lĩnh vực kinh doanh, các chuyên gia đã bắt đầu nói đến "tài khoản EQ" như một yếu tố quan trọng ngang tài khoản ngân hàng, có tính chất quyết định sự thành công của một dự án.

Trong thực tế ở Việt Nam, một số cha mẹ đã nhận ra điều đó.

Cách đây không lâu tôi có tiếp một phụ huynh có con trai vào lớp 9. Sau một số buổi nói chuyện thảo luận về mục tiêu học tập và hoạt động ngoại khoá của em, tôi ngạc nhiên khi nghe anh chia sẻ: “Nguyện vọng của tôi là cho dù cháu học hành ra sao, tôi muốn cháu quan tâm đến mọi người, đến xã hội, hiểu giá trị của tri thức và biết quí trọng cơ hội của mình.”

Một thực tế phổ biến là chúng ta có rất nhiều bằng chứng của việc con học có giỏi không qua các kỳ thi, điểm số trên lớp, các bài trắc nghiệm IQ.

Nhưng chúng ta gần như không có bài kiểm tra nào cho khả năng trực giác và kỹ năng về tình cảm như sự cảm thông, lòng nhân hậu, rộng lượng, thương người...Vậy dạy con thế nào khi không chắc chắn mình phải dạy cái gì và dạy có hiệu quả không?

Để giúp mọi người nhận biết được "dấu hiệu" của EQ cao, các chuyên gia chỉ ra rằng những người có EQ thường:

1) có khả năng diễn tả cảm xúc của mình một cách chi tiết ("con hơi bức xúc vì bạn ấy không tôn trọng con" thay vì "con không thích kiểu của bạn đó");

2) tò mò, muốn biết về người khác: đây là biểu hiện của sự quan tâm;

3) có khả năng thích nghi với môi trường mới tốt và không sợ thay đổi;

4) có khả năng ghi nhận, biết mình mạnh ở điểm nào và tự tin nói về điểm mạnh của mình;

5) rộng lượng với mọi người, biết cho mà không cần được nhận lại;

6) không dễ bị tổn thương, tự tin và sẵn sàng đón nhận phê bình, góp ý của người khác.

Việc dạy con thế nào để các em phát triển được những kỹ năng này cần thời gian, sự kiên trì và cam kết của cha mẹ.

Tiến sỹ Weissbourd đưa ra một đề xuất mà gần đây ông được chính phủ Mỹ tài trợ hơn 2 triệu đô để thực hiện trong đó có một số gợi ý cụ thể cho cha mẹ như sau :

1. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nên quan tâm đến người khác. Thường cha mẹ muốn con mình có những thứ tốt đẹp nhất (trong sinh hoạt, học hành, vui chơi). Nhưng bạn nên cân bằng nhu cầu của con mình với nhu cầu của người khác như nhường bạn trong khi chơi, giúp bạn khi học, hy sinh một sự hưởng thụ nhỏ nào đó vì ông bà, v.v. Khi các em không muốn tiếp tục tham gia hoạt động gì, cha mẹ có thể nhắc con nghĩ đến trách nhiệm với tập thể và bạn bè. Khi trao đổi với thầy cô ở trường, ngoài lực học, cha mẹ có thể hỏi thăm về hành vi, thái độ của các em với bạn bè, thầy cô. Và luôn nhắc nhở các em hỏi thăm người khác.

2. Tạo cơ hội cho các em quan tâm, biết ơn với người khác. Theo ông Weissbourd, những người có thói quen cảm ơn và bày tỏ tình cảm với người khác thường cũng hay giúp đỡ, hảo tâm, đồng cảm và thông cảm với người khác. Những người này cũng thường có cuộc sống hạnh phúc và lành mạnh hơn. Ông khuyên cha mẹ không nên thưởng con mình khi các em giúp đỡ người khác, mà hãy biến những việc như giúp đỡ việc nhà thành một việc bình thường các em nên làm. Chỉ khen ngợi khi các em làm được những việc vượt quá vai trò hay khả năng của mình.

3. Mở rộng đối tượng quan tâm cho các em: Một em nhỏ trung bình chỉ quan tâm tới gia đình và bạn bè. Cha mẹ nên tạo cho các em cơ hội quan tâm đến những người khác như bạn cùng lớp, người quen của bố mẹ, trẻ em ở các vùng sâu vùng xa, hay người dân ở các nước khác. Những thói quen cha mẹ có thể giúp con hình thành là lễ phép và quan tâm tới bất kỳ ai các em tiếp xúc như lái xe buýt, người phục vụ ở nhà hàng, người bán hàng, v.v. Cho các em đọc báo và tìm hiểu về những người khó khăn hơn mình.

4. Trở thành hình mẫu và người đồng hành cho các em: Khi còn nhỏ, trẻ em thường học từ cha mẹ. Cách cha mẹ giải quyết vấn đề của người lớn và cư xử với người xung quanh có ảnh hưởng rất lớn đến hành vi của con mình. Nếu bạn có điều kiện, haỹ tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện và cho con cùng đi. Bạn cũng có thể đưa ra những tình huống, câu chuyện thảo luận vào bữa ăn và giúp con tìm cách giải quyết.

  • Đào Thu Hiền

tin nổi bật

Đại học CMC hướng tới ‘hình mẫu’ một đại học số

Chiều 16/8, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo do Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn làm trưởng đoàn có buổi làm việc với Tập đoàn Công nghệ CMC và trường Đại học CMC về định hướng phát triển một đại học số trong tương lai.

Bộ GD-ĐT: Không cấm sử dụng trắc nghiệm kết hợp tự luận môn Văn

Bộ GD-ĐT khẳng định không chỉ đạo việc bắt buộc sử dụng hình thức trắc nghiệm kết hợp tự luận trong kiểm tra đánh giá định kì đối với môn Ngữ văn. Tuy nhiên, giáo viên có thể lựa chọn hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp.

Nam sinh gốc Việt vượt nghịch cảnh giành học bổng toàn phần Harvard

Hồ Hữu Thắng đã trúng tuyển học bổng toàn phần tại ĐH Harvard ngành Khoa học máy tính. Được biết, nam sinh đến Mỹ khi 3 tuổi, sống cùng người mẹ đơn thân và anh trai tại 1 vùng quê nghèo.

1 'chọi' 3 xét tuyển chứng chỉ tiếng Anh vào ĐH Y Dược TP.HCM

Có hơn 1.600 thí sinh đăng ký xét tuyển vào Trường ĐH Y Dược TP.HCM theo phương thức kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT kết hợp chứng chỉ tiếng Anh quốc tế. Tuy nhiên, số trúng tuyển chỉ là 546.

Công nghệ kỹ thuật ô tô - ngành học hấp dẫn của ĐH Phú Xuân

Khi theo học ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô tại ĐH Phú Xuân, sinh viên được đào tạo theo lộ trình bài bản, học tập kết hợp thực tiễn, có nhiều cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường.

Nhiều chính sách hỗ trợ học phí, thí sinh ‘chốt’ nguyện vọng xét tuyển Đại học Hoa Sen

Ngay từ đầu năm học 2022 - 2023, trường Đại học Hoa Sen đã công bố nhiều chính sách học phí hỗ trợ tài chính cho tân sinh viên cùng cam kết không tăng học phí suốt 4 năm.

Bí quyết đạt điểm 9 môn sinh chỉ 2 tháng ôn thi

Với 6 năm kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu, ứng dụng các phần mềm dạy học môn Sinh học, thầy Đỗ Tuấn chỉ ra cách luyện thi để học sinh có thể chạm tới điểm 9+.

40 tỉnh, thành phố công bố lịch tựu trường

Nhiều tỉnh, thành phố đã công bố lịch đến trường của học sinh các cấp năm học 2022 - 2023.

Sự thật về 'lớp học kỳ lạ' ở Hà Nội đang xôn xao trên Tik Tok

Đại diện Trường ĐH Giao thông vận tải khẳng định thông tin “thiết kế lớp học có chỗ ngồi cho sinh viên cá biệt” mà một nữ sinh đăng lên mạng là sai sự thật.

'Siêu dự án' ĐH Quốc gia Hà Nội mới giải ngân được 3.000 tỷ

Tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ngày 16/8, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội Lê Quân cho biết, theo kế hoạch, năm học 2022 - 2023, sẽ có khoảng 6.000 sinh viên ĐH Quốc gia Hà Nội tới học tập tại cơ sở Hòa Lạc.

Bộ GD-ĐT lên tiếng thông tin thi trắc nghiệm môn Văn

Bộ GD-ĐT phủ nhận thông tin môn Ngữ văn sẽ thay đổi hình thức kiểm tra từ tự luận hoàn toàn sang tự luận kết hợp với trắc nghiệm khách quan từ năm học 2022-2023.

­­­Đại học Thành Đô công bố điểm sàn và điểm xét tuyển học bạ THPT

Mới đây, Trường Đại học Thành Đô đã có thông báo về mức điểm sàn và điểm xét tuyển theo phương thức xét điểm học bạ THPT, mở ra cơ hội bước vào cánh cửa đại học cho các bạn thí sinh.

5 khuyến cáo của Bộ Giáo dục trước hạn chót đăng ký nguyện vọng xét tuyển

Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường không được quy định, thông báo hoặc yêu cầu thí sinh phải đăng ký nguyện vọng 1 trên hệ thống mới được xét tuyển. Thí sinh đăng ký xét tuyển và nộp lệ phí đúng thời gian quy định.

Đình chỉ thầy giáo bị tố quấy rối nữ sinh ở học kỳ quân sự

Trường ĐH Thủ đô Hà Nội đã tạm đình chỉ đối với thầy giáo bị tố có hành vi quấy rối nữ sinh ở kỳ học quân sự. Tuy nhiên, nhà trường cho hay đây là một bước trong quy trình tiến hành xác minh.

Xác minh thông tin 'thầy giáo quấy rối nữ sinh ở kỳ học quân sự'

Mới đây, trên mạng xã hội lan truyền đơn tố cáo một thầy giáo có hành vi quấy rối nữ sinh. Người này được cho là giảng viên của Trường ĐH Thủ đô Hà Nội. Trường đại học này nói gì?