1.jpg.jpg
Ngân hàng di động dường như đang trở thành một xu thế.

Theo số liệu của Liên Hợp Quốc, hiện vẫn có khoảng 2,7 tỷ người đang sống tại các quốc gia đang phát triển không có cơ hội để tiếp cận bất kỳ một loại hình dịch vụ ngân hàng, tài chính nào. Tuy nhiên, hơn 1 tỷ người trong số này hiện đang sống ở châu Phi, Mỹ La tinh và châu Á có sở hữu điện thoại di động và đó chính là cơ sở, động lực lớn nhất cho các dịch vụ ngân hàng qua di động (mobile banking) bùng nổ tại các thị trường này. Số liệu của Hiệp hội viễn thông GSM thế giới cho biết, hiện tại đã có khoảng 65 hệ thống tín dụng, tài chính qua di động đang hoạt động trên khắp thế giới và sắp tới sẽ có khoảng 82 hệ thống nữa được đưa vào sử dụng. Hầu hết các hệ thống tín dụng di động này chỉ cung cấp các dịch vụ rất cơ bản như chuyển tiền qua các tài khoản nhưng đó lại chính là thứ người dân nghèo, đặc biệt là các lao động di cư cần nhất để chuyển những đồng tiền ít ỏi mà họ kiếm được về cho gia đình, góp sức vào cuộc chạy đua thoát khỏi cảnh nghèo đói.

Chỉ trong vòng 3 năm qua, M-Pesa – dịch vụ ngân hàng di động ở Kenya đã trở nên rất quen thuộc và thu hút được tới 9,4 triệu khách hàng. Không dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ chuyển tiền cơ bản, hiện nay M-Pesa đã phối hợp với ngân hàng tiết kiệm Kenya để cung cấp tiếp dịch vụ gửi tiền tiết kiệm qua di động có tên là M-Kesho. Với dịch vụ này, M-Pesa đã thực sự trở thành một ngân hàng ảo nơi người dân nghèo có thể mở tài khoản và kiếm thêm được chút lãi dù là ít ỏi. Theo tiết lộ của M-Pesa, họ cũng đã hợp tác với Equity Bank để cho phép các khách hàng của mình được sử dụng các dịch vụ khác từ chính những điểm ATM trên khắp đất nước Kenya.

Alexia Latortue, Giám đốc điều hành của CGAP, nhóm chuyên gia cố vấn về tài chính của Ngân hàng Thế giới đã nói: “Kenya đang gửi một thông điệp đến cả thế giới: Người dân nghèo cũng có nhu cầu mở tài khoản tiết kiệm và dịch vụ ngân hàng di động đang thể hiện sức mạnh của mình khi nhắm đến hàng tỷ người nghèo không có tài khoản ngân hàng nhưng lại có điện thoại di động”.

Cùng với Kenya, Uganda cũng đã chính thức khai trương dịch vụ tương tự có tên MTN và ngay trong năm đầu tiên đã có 890 ngàn khách hàng, nhiều gấp đôi số lượng mà họ dự tính trước đó. Richard Mwami, giám đốc dịch vụ ngân hàng di động của MTN dự đoán đến hết năm nay họ sẽ có 2 triệu khách hàng và ít nhất 3,5 triệu vào năm 2012. Với khoảng 60% số khách hàng hiện đang sống tại các vùng nông thôn, nơi tỷ lệ người biết chữ rất thấp đã buộc MTN phải tiến hành các chương trình phổ biến, giải đáp và khuyến khích sử dụng dịch vụ thông qua đài phát thanh.

Dù vẫn còn những khó khăn và thách thức như vậy nhưng theo ông Gavin Krugel, người đứng đầu chương trình ngân hàng di động của GSMA lại tin tưởng rằng chính những đại lý của dịch vụ mobile banking giờ đây được tin tưởng hơn bởi “Các ngân hàng với cửa kính và lính gác cầm súng khiến người ta cho rằng đó chỉ là nơi dành cho người giàu”.

Các chương trình tương tự cũng đang được hối hả xúc tiến tại Bangladesh, Campuchia, Pakistan, Ấn Độ, Sri Lanka…

Sự bùng nổ này cũng khiến cho các ngân hàng truyền thống bắt đầu lo ngại và cảm nhận được sự đe dọa của mobile banking. Một số ngân hàng lớn trước kia không mấy quan tâm đến những khách hàng nghèo nay đã chủ động tìm đến với các hệ thống mobile banking đề nghị được hợp tác mà ví dụ điển hình nhất chính là M-Pesa.

Theo BBC

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 65 ra ngày 31/5/2010.