Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong các ngành, lĩnh vực then chốt; đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ cơ cấu lại các định chế tài chính công nhằm tạo nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân.
Trong bối cảnh đó, VDB được xác định là một trong những công cụ tài chính trọng yếu của Nhà nước. Thực tiễn 20 năm xây dựng và phát triển cho thấy, VDB không chỉ hoàn thành vai trò được giao mà còn tích lũy nền tảng quan trọng để sẵn sàng đảm nhận sứ mệnh lớn hơn trong giai đoạn mới.
Nền tảng thực tiễn từ 20 năm hoạt động
Giai đoạn 2006 - 2025, tín dụng đầu tư của Nhà nước thông qua VDB đã đóng góp đáng kể vào tổng nguồn lực phát triển của nền kinh tế. Tổng vốn tín dụng của VDB chiếm khoảng 5% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tương đương khoảng 2% GDP, trở thành nguồn vốn trung và dài hạn quan trọng bổ sung cho thị trường tài chính.
Hơn 70% dư nợ của VDB tập trung vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng. Ngân hàng đã tham gia tài trợ hơn 100 dự án trọng điểm quốc gia với tỷ lệ vốn vay chiếm trên 30% tổng mức đầu tư, góp phần hình thành nhiều ngành công nghiệp nền tảng và hệ thống hạ tầng thiết yếu.
Nhiều dự án lớn được VDB tài trợ như thủy điện Sơn La, Lai Châu; Đạm Cà Mau; Điện gió Bạc Liêu; cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; cao tốc Bến Lức - Long Thành; các dự án lưới truyền tải điện… đã tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và góp phần định hình cấu trúc phát triển của nhiều ngành, vùng kinh tế.
Tập trung nguồn lực vào lĩnh vực then chốt
Một trong những yêu cầu trọng tâm của Nghị quyết 79-NQ/TW là ưu tiên nguồn lực cho các ngành, lĩnh vực thiết yếu và có tính dẫn dắt. Trong 20 năm qua, danh mục đầu tư của VDB đã bám sát định hướng này.
Trong lĩnh vực năng lượng, VDB tài trợ gần 400 dự án với tổng vốn hơn 200.000 tỷ đồng. Ở lĩnh vực công nghiệp nền tảng, ngân hàng cho vay hơn 30 dự án xi măng với khoảng 18.000 tỷ đồng và gần 10 dự án cơ khí với tổng vốn gần 13.000 tỷ đồng.
Đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn, khoảng 650 dự án với tổng vốn hơn 53.000 tỷ đồng đã được triển khai. Trong lĩnh vực an sinh xã hội, VDB tài trợ hơn 310 dự án với tổng vốn khoảng 50.150 tỷ đồng.
Những kết quả này cho thấy VDB không chỉ cung ứng vốn cho tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần phát triển đồng bộ hạ tầng xã hội, nâng cao chất lượng đời sống người dân và thúc đẩy phát triển bao trùm.
Gắn phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh
Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của kinh tế nhà nước gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Thực tế hoạt động của VDB cho thấy định hướng này đã được triển khai xuyên suốt thông qua tín dụng đầu tư của Nhà nước.
Thông qua tài trợ các dự án hạ tầng, giao thông, năng lượng, nông nghiệp và an sinh xã hội tại các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa, VDB đã góp phần củng cố kết cấu hạ tầng thiết yếu, ổn định dân cư, phát triển sinh kế và tăng khả năng kết nối vùng.
Các dự án điện, giao thông trọng điểm, cấp nước sạch, trường học, bệnh viện, nhà ở xã hội… không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn tạo nền tảng cho ổn định xã hội và củng cố thế trận quốc phòng, an ninh từ cơ sở.
Sẵn sàng cho giai đoạn phát triển mới
Sau 20 năm hoạt động, VDB đã tích lũy được kinh nghiệm vận hành tín dụng phát triển với đặc thù riêng, khác biệt so với hệ thống ngân hàng thương mại. Việc triển khai nhiều dự án trọng điểm quốc gia giúp VDB hình thành hệ thống quản lý vốn, kiểm soát rủi ro và cơ chế phối hợp hiệu quả với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp.
Đặc biệt, tín dụng của VDB không chỉ tạo hiệu quả trực tiếp cho từng dự án mà còn thúc đẩy phát triển vùng, hình thành chuỗi giá trị và các ngành công nghiệp phụ trợ, qua đó dẫn dắt nguồn lực xã hội tham gia đầu tư phát triển.
Nghị quyết 79-NQ/TW yêu cầu cơ cấu lại toàn diện VDB theo hướng đa dạng hóa nguồn lực, tăng cường năng lực tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động và phát huy mạnh mẽ vai trò của Nhà nước trong đầu tư phát triển và an sinh xã hội.
Trên thực tế, định hướng phát triển của VDB đã bám sát yêu cầu này, gồm tăng cường năng lực tài chính và quy mô vốn; đa dạng hóa nguồn vốn huy động; mở rộng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng; nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm; từng bước áp dụng nguyên tắc thị trường trong hoạt động tài trợ.
Từ nền tảng thực tiễn 20 năm hoạt động, có thể khẳng định VDB đã hội tụ đầy đủ điều kiện để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao trong Nghị quyết 79-NQ/TW.
Không chỉ là kênh cung ứng vốn, VDB còn đóng vai trò định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực chiến lược; dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực xã hội; thúc đẩy phát triển vùng và bảo đảm an sinh xã hội; góp phần củng cố nền tảng quốc phòng, an ninh.
Với nền tảng thực tiễn vững chắc, danh mục đầu tư chiến lược và kinh nghiệm vận hành tín dụng phát triển quy mô lớn, Ngân hàng Phát triển Việt Nam có đầy đủ điều kiện để trở thành công cụ tài chính chủ lực của Nhà nước trong triển khai Nghị quyết 79-NQ/TW, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn tới.
Lê Văn Hoan
(Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Phát triển Việt Nam - VDB)
.svg){kind=icon}
