Ngành xuất bản đang chuyển đổi số như thế nào?

Chuyển đổi số là một nhiệm vụ không hề đơn giản, bởi nó liên quan đến nhận thức, thói quen, lối mòn trong suy nghĩ,...

Ngày nay, với sự tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ đóng vai trò then chốt, là động cơ thúc đẩy sự đổi mới trong ngành xuất bản. Vì thế, việc đổi mới và phát triển ngành xuất bản theo hướng số hóa là một yêu cầu tất yếu, bắt buộc.

Chuyển đổi số - câu chuyện thời đại

Theo ông Nguyễn Cảnh Bình – Chủ tịch Alpha Books, xuất bản là thị trường nhỏ, lẻ nên việc chuyển đổi số diễn ra chậm. Ngoài xuất bản sách, nhiều người làm công việc mang ý nghĩa “công bố”, “xuất bản” thông tin trên mạng xã hội, Internet, các nền tảng công nghệ.

Ông Trần Chí Đạt, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông nhận định, thực tế cho thấy chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản đã từng bước diễn ra trong các khâu của hoạt động xuất bản, thể hiện rõ nhất là trong các hoạt động marketing, bán hàng trên các trang thương mại điện tử, xuất bản điện tử. Hầu hết các nhà xuất bản, công ty sách đã thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào trong hoạt động xuất bản, phát hành.

Các kênh phát hành cũng sẽ được mở rộng, vượt ra ngoài khuôn khổ của các kênh phát hành truyền thống với các hệ thống phát hành trực tuyến được xây dựng theo công nghệ đa nền tảng, đa giao diện. Nghĩa là tương thích và phù hợp với mọi chủng loại thiết bị, kích thước màn hình, nền tảng công nghệ thiết kế ra thiết bị và phần mềm điều khiển thiết bị đó. Hiện nay, các loại hình sách mới như ebook, audiobook, video book đã xuất hiện ngày một nhiều hơn trên thị trường xuất bản Việt Nam, không chỉ đáp ứng nhu cầu của bạn đọc thông thường mà còn đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng đặc biệt khác như học sinh các cấp học, người khiếm thị,...

Dẫu có những thành tựu bước đầu nhưng câu chuyên chuyển đổi số là một nhiệm vụ không hề đơn giản bởi nó liên quan đến nhận thức, thói quen, lối mòn trong suy nghĩ và thực hiện nhiệm vụ hàng ngày. Hơn thế nữa là nguồn kinh phí thực hiện cũng không hề nhỏ.

Theo ông Nguyễn Nguyên – Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành thì chuyển đổi số đang là câu chuyện thời đại. Ông Nguyên cho rằng có 4 giai đoạn của chuyển đổi số trong xuất bản. Đầu tiên là các đơn vị tiến hành số hóa dữ liệu. Thứ hai là triển khai ứng dụng các nền tảng cho những hoạt động đơn giản. Thứ ba là ứng dụng nền tảng vào hoạt động phức tạp, quy trình xuất bản (quản lý, biên tập, phát hành, truyền thông…). Thứ tư là ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quy trình làm việc.

Tuy nhiên, theo PGS.TS. Vũ Trọng Lâm - Phó TBT Tạp chí Cộng Sản, ở Việt Nam chưa có nhà xuất bản nào có thể xây dựng, tập hợp, tích hợp được kho dữ liệu số thực sự lớn. Mỗi đơn vị xuất bản hiện nay chỉ mới số hóa được một phần nhỏ nguồn tài nguyên nội dung họ đang có. Còn rất nhiều cuốn sách chưa được số hóa, chưa được sắp xếp vào các kho dữ liệu. Chưa có sự trao đổi, tích hợp nguồn tài nguyên giữa các nhà xuất bản với nhau, giữa các nhà xuất bản với đơn vị giáo dục và đào tạo, các viện nghiên cứu chuyên ngành (để tạo kho dữ liệu học thuật số), hoặc giữa xuất bản với báo, tạp chí, truyền thanh, truyền hình... 

Chính vì vậy, hiện nay tài nguyên nội dung của xuất bản nước ta vẫn còn phân tán, mức độ tập trung thấp, chưa được đưa vào dữ liệu chung để cùng khai thác, sử dụng, chưa tích hợp để hình thành lượng thông tin khổng lồ nên đã hạn chế quá trình chuyển đổi từ xuất bản truyền thống sang xuất bản kỹ thuật số. Vì thế chưa thể đem lại lợi nhuận cao cho các nhà xuất bản và chưa phục vụ đắc lực cho nhu cầu tìm kiếm, tiếp cận hệ thống dữ liệu nội dung cho người dùng. 

Nhiều sách về chuyển đổi số đã được xuất bản.

Chuyển đổi số, chuyển đổi tư duy

Ông Vũ Trọng Đại - Tổng Giám đốc Alpha Books cho rằng, thách thức đầu tiên của xuất bản khi chuyển đổi số chính là tư duy: “Chúng ta đơn giản nghĩ rằng chuyển đổi số là chuyển định dạng từ sách giấy sang e-book, audiobook… Nhưng chúng ta quên rằng để chuyển từ giấy sang các định dạng khác đòi hỏi con người, cách thức, bộ máy, tư duy phải chuyển đổi sang định dạng mới”.

Khó khăn tiếp theo đến từ những khâu trong quá trình chuyển đổi, từ tác quyền, sở hữu trí tuệ đến các vấn đề như hiểu biết công nghệ, kiến thiết mạng lưới cộng tác viên, khách hàng, nền tảng sản xuất, kinh doanh để họ hiểu về chuyển đổi số. Công việc đó không chỉ phụ thuộc vào đơn vị xuất bản mà còn phụ thuộc vào các kết nối của ngành xuất bản như bản quyền, sở hữu trí tuệ, nội dung liên quan đến tác giả, dịch giả, chế bản, độc giả...

Dẫu nhiều khó khăn thách thức nhưng ông Đại tin rằng ở thế hệ trẻ hôm nay - những người đang có tốc độ tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số nhanh nhất nếu họ tiếp cận chuyển đổi số, làm chủ thông tin thì họ mới giải được bài toán thách thức chuyển đổi hiện nay.

Bài 3: Thách thức và giải pháp để chuyển đổi số ngành xuất bản thành công

tin nổi bật

Thạch Thảo mặc váy đen, tung hoa cưới trên sàn diễn

Gây bất ngờ tại kết màn BST của Hà Linh Thư là màn tung hoa cưới đầy kiêu hãnh của veddette Lê Thanh Thảo trong tiết tấu mạnh mẽ của nhạc rock và thiết kế màu đen huyền bí.

Tình mới của Song Joong Ki trong 'Cậu út nhà tài phiệt' là ai?

Bộ phim "Cậu út nhà tài phiệt" có thêm sự xuất hiện nữ diễn viên chính - "người tình mới" của Song Joong Ki - Seo Min Young do Shin Huyn Been thủ vai.

Thuỷ Tiên phát cơm từ thiện, Ngọc Trinh du lịch đảo Nam Du

Ca sĩ Thủy Tiên ăn mừng sinh nhật bằng hoạt động ý nghĩa dành cho bệnh nhân nghèo.

Tạo ra một thế giới tốt hơn nếu được giáo dục để tự do

J. Krishnamurti cho rằng, một trong những cuộc cách mạng tất yếu mà con người phải trải qua để chấm dứt vòng tuần hoàn của những phiền não, thất vọng chính là cuộc cách mạng giáo dục.

Nhan sắc vợ kém 26 tuổi của diễn viên Tiết Cương

Ngọc Thưởng - bà xã sinh năm 1999 của diễn viên Tiết Cương - sở hữu vẻ ngoài xinh xắn, phong cách năng động.

Cuộc dạo chơi với ánh sáng của họa sĩ Trần Quang Dũng

Họa sĩ Trần Quang Dũng chọn màu sắc là phương tiện chủ đạo, cùng ánh sáng để tạo nên sự khác biệt trong triển lãm "Nghiêng sáng'.

Hoàng Thanh Nga đọ dáng bên hoa hậu Mai Phương, Bảo Ngọc

Hoàng Thanh Nga - đại diện Việt Nam tại Mrs Universe 2022 (Hoa hậu Qúy bà Hoàn vũ quốc tế) khoe dáng bên 2 hoa hậu Bảo Ngọc và Huỳnh Nguyễn Mai Phương.

Hoa hậu Du lịch thế giới các nước khoe sắc trên đồi chè

Tiếp nối hành trình khám phá di sản và văn hóa Việt Nam, từ Phú Thọ, đoàn thí sinh Hoa hậu Du lịch thế giới 2022 (Miss Tourism World 2022) đã đến tỉnh Sơn La.

Dàn hoa, á hậu váy cắt xẻ dự chung khảo Hoa hậu Việt Nam 2022

Tối 26/11, chung khảo Hoa hậu Việt Nam 2022 diễn ra tại Nhà thi đấu Phú Thọ TP.HCM. Tại thảm đỏ chương trình quy tụ dàn người đẹp đình đám với trang phục vô cùng lộng lẫy.

Diva Mariah Carey bị chỉ trích 'hát nhép trắng trợn' ngày Lễ Tạ ơn

Mariah Carey trở lại rực rỡ sau 7 năm vắng bóng trong cuộc diễu hành ngày Lễ Tạ ơn Macy hàng năm lần thứ 96 ngày 25/11 nhưng người hâm mộ chỉ trích cô hát nhép lộ liễu.

Vẻ ngoài sexy khác hẳn trên phim của Loan khờ phim 'Mẹ rơm'

Khác hẳn với vẻ khờ khạo, quê mùa trong phim, Huỳnh Hồng Loan ngoài đời là một cô gái cá tính, xinh đẹp.

Minh Tiệp và vợ kém 13 tuổi sánh vai xem thời trang

Vợ chồng Minh Tiệp - Thuỳ Dương đều rất quan tâm tới thời trang. Chính vì thế, những đêm diễn tại Tuần lễ thời trang quốc tế Việt Nam Thu Đông đang diễn ra tại Hà Nội, cả hai đều không vắng mặt.

Hoa hậu Emily Hồng Nhung mặc khoét sâu ngực, chân váy xuyên thấu

Hoa hậu Du lịch Quốc tế Việt Nam 2016 Emily Hồng Nhung chọn trang phục gợi cảm, nổi bật tại sự kiện Hoa hậu Du lịch Quốc tế Miss Tourism International 2022 vừa diễn ra.

Lã Thanh Huyền tạo dáng sang chảnh với đồ hiệu trên đường phố Hàn Quốc

6 ngày tận hưởng mùa thu tuyệt đẹp của Hàn Quốc, Lã Thanh Huyền có cảm hứng loạt ảnh ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ ở xứ sở kim chi.

Tiếp viên hàng không Vũ Linh đoạt Á vương Mister Grand International 2022

Nguyễn Vũ Linh - đại diện Việt Nam giành ngôi vị á vương 4 tại Mister Grand International 2022 - Nam vương Hòa bình Quốc tế.