Thương hiệu 'Yến sào Khánh Hòa' liên tục bị giả mạo

Hội thảo “Bảo tồn chim yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hòa” diễn ra sáng 15/7, do UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Báo Tiền Phong tổ chức.

Tại hội thảo, ông Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết, quần thể yến đảo không chỉ là tài nguyên sinh học đặc hữu mà còn tạo nền tảng hình thành thương hiệu Yến sào Khánh Hòa, góp phần khẳng định vị thế trong nước và vươn ra thị trường quốc tế.

Theo ông, nghề khai thác yến sào đã tạo giá trị kinh tế, việc làm, nâng thu nhập cho người dân và góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.

Tuy nhiên, nguồn tài nguyên yến đang chịu tác động từ biến đổi khí hậu, suy giảm sinh thái, đô thị hóa và tình trạng săn bắt trái phép (như lưới tàng hình, bẫy tận diệt...), từ đó có thể làm suy giảm quần thể và ảnh hưởng đến hoạt động khai thác, chế biến.

IMG_20260715_115127.jpg
Ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho biết địa phương có điều kiện thuận lợi cho chim yến sinh sống với 33 đảo yến và 173 hang yến tự nhiên. Ảnh: Xuân Ngọc

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch HĐTV Công ty Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa, cho hay “Yến sào Khánh Hòa” vừa là địa danh gắn với đảo yến tự nhiên, vừa là nhãn hiệu do doanh nghiệp xây dựng. Vì vậy, thời gian qua thương hiệu này thường xuyên bị sao chép và sử dụng trái phép nhằm cạnh tranh không lành mạnh.

Bà Vân chỉ rõ, hành vi vi phạm có xu hướng chuyển sang môi trường số như Facebook, TikTok, website và sàn thương mại điện tử. Nhiều tài khoản, fanpage dùng các cụm từ “Yến sào Khánh Hòa” và mô phỏng gần như toàn bộ nhận diện sản phẩm chính hãng.

Sau khi bị xử lý, đối tượng có thể thay đổi tài khoản/địa chỉ hoặc lập tài khoản mới, khiến việc giám sát, thu thập chứng cứ và xử lý gặp khó khăn. Tình trạng xâm phạm nhãn hiệu không chỉ thiệt hại cho chủ sở hữu mà còn ảnh hưởng người tiêu dùng và làm suy giảm môi trường cạnh tranh.

Phát triển nhanh nhưng đối mặt nhiều sức ép

Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, chim yến hiện diện tại 23/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Giai đoạn 2021-2026, số lượng nhà yến tăng bình quân 6,05%, từ 20.344 lên 29.896 nhà. Sản lượng tổ yến năm 2025 đạt 234,6 tấn yến thô.

Riêng tại Khánh Hòa, địa phương có 1.300 chủ nhà yến với 1.425 nhà yến, sản lượng khoảng 14 tấn (chiếm 6,02% cả nước). Khánh Hòa đồng thời sở hữu quần thể yến đảo lớn với 33 đảo và 173 hang yến.

Năm 2025, toàn ngành ước khoảng 29.000-30.000 nhà yến, sản lượng 150-200 tấn/năm, giá trị sản xuất khoảng 600 triệu USD/năm tương đương 15.000 tỷ đồng, chiếm 3,4-3,5% toàn ngành chăn nuôi. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu tổ yến đạt 200-300 triệu USD/năm.

Ông Đăng nhấn mạnh, sau khi Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư xuất khẩu tổ yến ngày 15/4/2025, dư địa tăng trưởng được đánh giá rất lớn. Đến tháng 4/2026, có 20 doanh nghiệp được Hải quan Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu chính ngạch tổ yến thô và tổ yến sạch.

IMG_20260715_115817.jpg
Tình trạng chim yến bị săn bắt. Ảnh: XN

Vì vậy, bên cạnh việc tăng sản xuất, cần tập trung nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, tuyên truyền và kiểm soát săn bắt trái phép, đồng thời gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.

Tuy nhiên, các báo cáo cũng chỉ ra tồn tại như chưa cập nhật đầy đủ số liệu, phát triển tự phát làm khó quy hoạch, trình độ kỹ thuật hạn chế, khâu sơ chế - chế biến còn nhỏ lẻ. Bên cạnh đó, săn bắt trái phép và cạnh tranh từ yến nhập khẩu tiếp tục là thách thức lớn, cần phải có chế tài xử lý.

Về quản lý, ông Đỗ Văn Hoan - Phó Trưởng phòng Giống vật nuôi, Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết pháp luật không quy định “vùng cấm” mà giao địa phương xác định “vùng nuôi yến”.

Chính phủ cũng ban hành Nghị định 211/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 5/8/2026) bổ sung chế tài xử lý: sử dụng loa dẫn dụ trong khu dân cư hoặc cách dưới 300m bị phạt 3-5 triệu đồng; vi phạm tiếng ồn phạt 5-10 triệu đồng; săn bắt/dẫn dụ trái quy định hoặc cơi nới nhà yến trái quy định phạt 10-15 triệu đồng.

Trường hợp vi phạm có thể bị tịch thu tang vật, buộc giảm tiếng ồn, thả chim yến, nộp lại giá trị tang vật hoặc khôi phục hiện trạng.