
Mùa hè năm 1969, Mỹ dùng tàu con thoi đưa 2 nhà du hành vũ trụ lên mặt trăng. Đây được xem là một sự kiện lịch sử chấn động thời đại. Ngày 29.10.1969, một sự kiện lịch sử có ý nghĩa thời đại khác xẩy ra nhưng không ầm ĩ, sôi động bằng. Mạng Internet lần đầu tiên trong lịch sử loài người đã kết nối thành công từ 2 điểm cách nhau về địa lý trên nước Mỹ.
Các kỹ sư của Phân hiệu Los Angeles của Đại học California đang chuẩn bị truyền dữ liệu cho Viện nghiên cứu Stanford ở cách xa 600 m. Lần đầu tiên trên hệ thống dữ liệu khoa học ở màn hình máy tính của Viện nghiên cứu Stanford xuất hiện lệnh “LOGIN” (truy nhập mạng ), còn ở đầu Phân hiệu Los Angeles, mỗi lần gõ một chữ thì lại điện thoại hỏi đối phương có nhận được không? Nghiên cứu sinh Charley Kline gõ chữ “L“ trên bàn phím, đầu Stanford đã nhận được. Anh ta lại gõ tiếp chũ “O”. Đầu Stanford lại nhận được. Tuy nhiên đến chữ “G” thì máy tính phía Stanford bị hỏng. “LO” đã trở thành thông tin đầu tiên phát đi trên mạng Internet. Hơn 40 năm trước Internet đã ra đời như thế.
Thí nghiệm này là sự khởi đầu của mạng ARPANET, có thể nói mạng do nước Mỹ thiết lập này là tiền thân của mạng Internet. Nếu tính từ ý tưởng cấu thành mạng ARPANET thì lịch sử của Internet không chỉ có 40 năm. Ngay từ năm 1957, Bộ quốc phòng Mỹ đã thành lập “Sở nghiên cứu các đề tài cao cấp” với trách nhiệm xây dựng mạng ARPANET.
Sự phát triển của mạng Internet cũng theo quy luật của loài người: “Từ không đến có, từ có mà về không”. Nhiều nhà khoa học trên thế giới đã cùng nhau đóng góp cho sự phát triển đó. Ban đầu người ta dùng phương thức thông tin truyền thống đơn giản, hiệu suất rất thấp, đó là phương thức “chiếm dụng đường truyền dẫn”. Áp dụng phương pháp này vào mạng máy tính thì không thể hỗ trợ nhiều thuê bao máy tính cùng nhau trao đổi tính toán. Vì vậy, phương pháp “trao đổi theo nhóm” đã cắt các thông tin như chữ viết, hình ảnh, âm thanh, thị tần v.v… thành từng đơn nguyên tương đối nhỏ gọi là “gói”. Đường truyền có thể trong một giây truyền đi rất nhiều gói khác nhau từ các thuê bao, do vậy đã nâng cao hiệu suất truyền dẫn lên rất nhiều.
Sự xuất hiện của các mạng cục bộ, các bộ router đã hỗ trợ mạng ARPANET phát triển lớn mạnh. Nhưng vào thời điểm đó, mạng ARPANET vẫn là một mạng “ốc đảo”. Lúc ấy, ở nhiều nơi trên thế giới, các nhà khoa học cũng đã thiết lập các mạng riêng rẽ chẳng hạn như mạng vệ tinh. Để kết nối các mạng đó với nhau, các nhà khoa học đã sáng tạo ra chuẩn TCP/IP.
Khi thử nghiệm vào tháng 10.1969, mạng ARPANET chỉ có 2 điểm kết nối. Đến năm 1974, cũng mới chỉ có vài chục điểm kết nối. Nhưng đến năm 1986, số điểm kết nối đã lên tới 5000 và 37 năm sau khi ra đời, năm 1992, mạng Internet đã có 1 triệu điểm kết nối.
Cùng với việc mạng Internet nhanh chóng trải rộng ra toàn thế giới, nhiều kỹ thuật mới có ý nghĩa to lớn cũng đã xuất hiện. Kỹ sư Tomlinson, người phát minh ra thuật toán FTP, khi sắp hoàn thành nghiên cứu chợt nghĩ rằng: 2 máy tính đã truyền được văn bản cho nhau thì đương nhiên nó phải truyền được thư điện tử. Vì vậy ông đã thử dùng ký hiệu “@” để phân rõ tên thuê bao và khu vực liên lạc. Từ đó, thư điện tử được phổ cập rất nhanh cho người dùng Internet.
Mặc dù mạng Internet nhanh chóng phổ cập ra toàn thế giới, nhưng ban đầu vẫn hạn chế ở các Viện nghiên cứu, các Trường Đại học, các cơ quan chính phủ.Việc sử dụng rộng rãi hơn cũng chỉ bắt đầu từ những năm 90 của thế kỷ trước khi nó đến được với những người dân bình thường. Cũng giống như thư điện tử, WWW (WORLD WIDE WEB) cũng là một ứng dụng của Internet, chỉ khác ở chỗ, tính đến ngày nay thì WWW là ứng dụng được phổ cập rộng rãi nhất của Internet.
Sự ra đời của WWW không thể tách rời tên tuổi của nhà khoa học Anh – Tim Berners Lee làm việc ở Viện Năng lượng nguyên tử Châu Âu (CERN). Lee và các đồng nghiệp của ông đề xướng các khái niệm về siêu văn bản, định vị tài nguyên thông thường (URL), chuẩn truyền đưa siêu văn bản (HTTP) và ngôn ngữ biểu đạt siêu văn bản (HTML) làm cho bất cứ một văn bản nào trên mạng Internet cũng có thể chỉ hướng đến một văn bản khác hoặc một đoạn trong văn bản khác cùng ở trên mạng. Năm 1989, trong một bài báo của mình, Lee gọi phát minh của ông là WORLD WIDE WEB. Và từ đó, rất nhiều nước trên thế giới đã tham gia vào mạng thông tin khổng lồ đó.
Hơn 40 năm đã trôi qua. Ngày nay bạn có thể ngồi trước bàn phím để lướt web, chơi game, gửi thư cho người yêu, đặt vé cho chuyến bay, rút tiền ở ngân hàng và thậm chí có thể yêu cầu một ca chẩn đoán bệnh hiểm nghèo từ các bác sỹ, giáo sư có uy tín trên thế giới… Internet đã về đến nhiều điểm Bưu điện văn hoá xã ở nông thôn Việt Nam. Nhiều học sinh tiểu học ở nước ta đã có thể sử dụng thành thạo Internet và tham gia cuộc thi tin học dành cho thiếu nhi toàn quốc.
Việt Nam đã đạt mật độ bình quân về số người dùng Internet là 23,7% và đứng thứ 6 ở Châu Á, thứ 18 trên toàn thế giới. Internet ra đời trên 40 năm, Internet chính thức khai trương ở Việt nam khoảng 12 năm. Sự phát triển Internet ở Việt nam là niềm tự hào của đất nước ta, một nước vừa vươn dậy sau hơn 30 năm chiến tranh. Nhưng nhân dân ta luôn có câu “Uống nước nhớ nguồn”, khi ngồi trên bàn phím lướt web , xin bạn hãy dành sự biết ơn cần thiết cho những người đã sáng tạo ra nó và nghĩ đến 40 năm trước nó đã ra đời và phát triển khó khăn và kỳ diệu biết bao!
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số Xuân Canh Dần