
Tạo tác vẻ đẹp của kiến
Nhà điêu khắc Hùng Kiến tên thật là Nguyễn Mạnh Hùng, sinh năm 1987 tại Phú Thọ, hiện sống và làm việc tại Hà Nội. Anh tốt nghiệp Khoa Điêu khắc, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam niên khóa 2013 - 2018.
Nghệ danh Hùng Kiến xuất phát từ việc anh bắt đầu nghiên cứu và khai thác hình tượng loài kiến khoảng năm 2013. Qua các tác phẩm về loài kiến, anh gửi gắm những suy ngẫm sâu sắc về mối quan hệ giữa "thân kiến" và "phận người" - biểu trưng cho sự nhỏ bé nhưng kiên cường, sự cần mẫn lao động và tính kết nối cộng đồng của con người trong xã hội hiện đại.
Tháng 8/2018, Hùng Kiến lần đầu giới thiệu các tác phẩm tạo hình điêu khắc kiến đến công chúng tại triển lãm nhóm Côn trùng ở Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam. Năm 2019, anh đoạt giải Khuyến khích về Điêu khắc tại cuộc thi Festival Mỹ thuật trẻ toàn quốc.
Tháng 8/2022, Hùng Kiến thành công tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên mình tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Tháng 11/2023, nam nghệ sĩ tham gia trưng bày tổ hợp điêu khắc sắp đặt kiến quy mô lớn tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội.

Dịp góp mặt trong buổi triển lãm Thất tinh sắp tới, nghệ sĩ Hùng Kiến mang đến 5 tác phẩm trong bộ Mộng thiên thần.
“Tôi xem mỗi tác phẩm như một phần cảm xúc và suy nghĩ mà mình đã dành nhiều thời gian để nuôi dưỡng. Đưa Mộng thiên thần đến với Thất Tinh, tôi vừa hồi hộp, vừa háo hức bởi những điều vốn được hình thành trong không gian sáng tác riêng nay sẽ được đặt vào một cuộc đối thoại rộng hơn với tác phẩm của 6 nghệ sĩ còn lại và với công chúng. Tôi mong người xem có thể tìm thấy sự đồng cảm hoặc ít nhất có một khoảnh khắc dừng lại để cảm nhận vẻ đẹp và những rung động mà hình khối gợi ra”, anh chia sẻ.
Hùng Kiến kể, cảm hứng sáng tác 5 tác phẩm trong bộ Mộng thiên thần đều bắt nguồn từ cuộc gặp gỡ tình cờ với một người bạn cũ vào cuối năm 2021. Cuộc gặp ngắn ngủi ấy để lại trong anh dư âm sâu sắc, khiến nhà điêu khắc không ngừng nghĩ về vẻ đẹp diện mạo lẫn tâm hồn, sự từng trải và nhịp đập cảm xúc của con người.

Dùng chất liệu cứng, nặng để lột tả vẻ uyển chuyển, dịu dàng của phụ nữ
Từ ký ức và cảm xúc cá nhân, Hùng Kiến tạo tác vẻ đẹp của người phụ nữ bằng tư duy, góc nhìn và cá tính nghệ thuật riêng. Từng đường cong, dáng đứng, khoảng lặng và chuyển động trong tác phẩm trở thành cách anh lưu giữ điều khó nói thành lời; những gì thoáng qua trong đời sống được giữ lại trong vật chất bền vững của điêu khắc. Mộng thiên thần vì thế có thể được nhìn như hành trình từ cảm xúc cá nhân đến những suy tư phổ quát về tình yêu, vẻ đẹp và khả năng rung động của con người.
Khi thực hành điêu khắc, Hùng Kiến không mô phỏng cơ thể người theo tỷ lệ tự nhiên mà theo đuổi sự giao thoa giữa tạo hình hiện thực và tư duy trừu tượng. Ở đó, hình khối cơ thể người có thể được kéo dài, giản lược, tái cấu trúc để nhường chỗ cho nhịp điệu và cảm xúc; hàm chứa nhiều ngụ ý khác nhau về đời sống nội tâm, sự nữ tính, tính cách tự do… trong người phụ nữ, đồng thời gợi mở trong người xem những câu hỏi về thân thể, ký ức, sự hiện diện và những điều không thể diễn đạt bằng ngôn từ.
Hùng Kiến chọn chất liệu chính là đồng, nhôm và các vật liệu kết hợp nhằm khảo sát mối quan hệ giữa bề mặt, ánh sáng và cảm xúc. Dưới quá trình tạo hình, xử lý màu và đánh bóng, chất liệu vốn cứng và nặng có thể gợi cảm giác uyển chuyển, ấm áp hoặc tĩnh tại. Khi tìm kiếm những đường nét mềm mại và chiều sâu cảm xúc từ chất liệu cứng rắn, anh tin rằng chúng đã trở thành một phần của câu chuyện nghệ thuật mình muốn kể.

Trong bộ 5 tác phẩm, Hùng Kiến tâm đắc nhất Mộng thiên thần và chọn tác phẩm này làm đại diện. Tác phẩm có trục hình thể vươn cao từ phần đế với những nếp cuộn mềm, phía trên mở rộng thành hai khối gợi hình đôi cánh. Cấu trúc ấy tạo nên sự chuyển biến từ nặng sang nhẹ, từ trạng thái tĩnh sang khát vọng vươn lên.
“Tôi tâm đắc tác phẩm này bởi nó gói lại khá rõ tinh thần mà mình theo đuổi: từ những cảm xúc rất riêng tạo nên một hình thể có khả năng gợi mở nhiều liên tưởng. Với tôi, Mộng thiên thần không chỉ nói về vẻ đẹp của người phụ nữ mà còn gợi đến khát vọng tự do, sự chuyển hóa và mong muốn vượt khỏi những giới hạn hữu hình. Tôi hy vọng mỗi người xem sẽ có cách cảm nhận của riêng mình”, anh cho biết.
Ảnh: NVCC
