Người đoạt ngôi giàu nhất của Bill Gates bị điều tra

Ông Carlos Slim. Ảnh: BusinessTimesOnline

Mexico đang xem xét ông trùm viễn thông Carlos Slim, người vừa qua mặt tỷ phú phần mềm Bill Gates trở thành người giàu nhất thế giới, có độc quyền hay không.

Giám đốc Ủy ban cạnh tranh liên bang Mexico (MFCC) Eduardo Perez Motta khẳng định: “Điều tra sẽ bắt đầu trước cuối năm nay”. Đến 31-3 năm nay, Telmex chiếm 91% thị phần điện thoại cố định, trong khi công ty điện thoại 'anh em' America Movil chiếm 77% thị phần điện thoại di động Mexico. Cả hai đều thuộc quyền kiểm soát của Slim!

Sự 'thống trị' của Slim ở Mexico

Theo báo Guardian (Anh), ngay cả khi người Mexico không bao giờ  cầm tới điện thoại cố định của Slim, nối mạng Internet của Slim hay tán gẫu qua di động của Slim, thì tất cả vẫn là khách hàng của ông ta. Họ có thể mua hàng trong các cửa hàng tiện dụng của Slim, mua CD trong các cửa hàng băng đĩa của Slim, ăn trong các nhà hàng của Slim và hút xì gà cũng của Slim. Nếu họ cần tiền mặt? Nhiều máy rút tiền ATM tại Mexico là do Ngân hàng Inbursa của Slim cung cấp. Cũng có một công ty hạ tầng của Slim luôn bận rộn với việc xây dựng đường sá, các nhà máy xử lý nước và các giàn khai thác dầu ngoài khơi

Thuốc thử

Sau tuyên bố của MFCC, cổ phiếu của Telmex đã giảm 1,17 peso, hay 5,3%, còn 20,88 peso ở phiên giao dịch Mexico City ngày 9-7, đợt sụt giảm lớn nhất kể từ tháng 12-2000. (Trong năm nay chúng đã tăng 36%!). Còn cổ phiếu của America Movil từng tăng 41%, nay giảm 1,17 peso và còn 34,4 peso. Các cổ phiếu này sụt giảm bởi cuộc điều tra có thể là một tín hiệu rằng Tổng thống Felipe Calderón, người lên nhậm chức vào 1/12/2006, sẽ thực hiện lời hứa tăng tính cạnh tranh cho nền kinh tế đất nước như bình luận của Darmian Fraser, lãnh đạo cuộc nghiên cứu về công bằng tại UBS Pactual.

Ông Motta, người cầm cân nảy mực về cạnh tranh lại nhận định: cuộc điều tra sẽ là thuốc thử cho luật chống độc quyền mới vừa được Mexico thông qua năm nay, cho phép MFCC quyền trừng phạt những hoạt động phi cạnh tranh. Nhưng cũng cần nhắc là Telmex đã thắng tất cả những phán quyết chống độc quyền do MFCC đưa ra suốt 17 năm hoạt động!

Phất lên từ viễn thông

Tuần trước, báo mạng Mexico Sentio Comun thông báo tài sản của tỉ phú Slim đã vượt qua người giàu nhất thế giới, với hơn 67 tỉ USD so với ước tính tài sản của chủ tịch Microsoft Bill Gates là 56 tỉ USD. Slim - một người đẫy đà 67 tuổi - nhờ cha Julián Slim Haddad Aglamaza có được sự sung túc hiện nay của mình. Cụ ông Julian - một người Li băng định cư ở Mexico từ năm 1902 - mở một cửa hiệu tên Star ở Orient năm 1911. Carlos Slim giúp cha việc tính toán sổ sách. Các món lời được cụ Julian dùng đầu tư vào bất động sản.

Nối nghiệp cha, năm 1980, khi Mexico ngập chìm trong cuộc khủng hoảng nợ và những đợt phá giá tiền tệ liên tiếp, Carlos nhảy vào mua lại các công ty, nhanh chóng biến chúng thành những món lãi lớn. Tuy nhiên, Slim vẫn chưa là gì trên doanh trường Mexico mãi tới đầu thập niên 1990, khi ông nắm được số cổ phiếu kiểm soát trong công ty điện thoại nhà nước Telmex nhờ tư hữu hóa. Slim khai thác thế thống trị thị trường của Telmex  với số người sử dụng cao nhất thế giới nhưng lại không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc hoặc trả tiền hoặc không có thông tin.

Vì thế mà Slim cũng phải trải qua khá nhiều “chinh chiến” để ngăn chặn các nhà cạnh tranh chiếm lĩnh thị phần và 17 năm sau khi tư hữu hóa, Telmex vẫn kiểm soát hơn 90% dịch vụ cố định toàn quốc cũng như đa số đường truyền Internet. Slim còn là người đầu tiên ở Mexico nhảy vào thị trường điện thoại di động, nơi Telcel kiểm soát 70% thị trường quốc gia. Sau đó Slim mở rộng chi nhánh tới toàn Mỹ Latin bằng America Movil, với giá cổ phiếu nhanh chóng gia tăng nhờ niềm tin vào tài sản cá nhân kếch sù của ông chủ nó: cứ mỗi giờ đồng hồ, Slim có thêm 2,7 triệu USD.

Sân chơi sẽ công bằng?

Chính sự tăng trưởng nhanh của ngành viễn thông đã góp phần chính đưa Carlos Slim lên ngôi thống soái, với tài sản chiếm 8% GDP của Mexico. Perez Motta tính một phần lớn sự gia tăng tài sản kếch sù của Slim những năm gần đây là từ thị trường viễn thông Mexico: chỉ trong vòng từ tháng ba đến tháng sáu, giá cổ phiếu của hãng cung cấp dịch vụ điện thoại di động lớn nhất Mỹ Latin America Movil đã tăng 27%, giúp túi tiền của Slim nhiều hơn của Bill Gates gần 8,6 tỉ USD, chẳng trách vì sao Gates dễ dàng bị Slim qua mặt.

Perez Motta vì thế đã nói: “Chúng tôi muốn một sân chơi công bằng cho tất cả các đối tác viễn thông. Tuyên bố được là họ độc quyền, chúng tôi sẽ tiến một bước nữa về phía nền công nghiệp viễn thông cạnh tranh hơn”, mặc dù như Darmian Fraser thừa nhận: “Người Mexico biết rằng giữa ước mong của Perez Motta và hiệu lực của những luật lệ chống độc quyền mới sẽ còn là một con đường rất dài”.

Trần Đức Thành

Theo Financial, Bloomberg/ Tuổi trẻ