GS. VS Đặng Hữu:
Ban Khoa giáo Trung ương (KGTW) được Ban Bí Thư Trung ương Đảng giao nhiệm vụ chủ trì xây dựng bản Chỉ thị về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ CNH, HĐH. Một Ban soạn thảo văn bản đã được thành lập, do tôi phụ trách, cùng các thành viên khác.
Ban soạn thảo đã tổ chức nhiều chuyến khảo sát ở các ngành và địa phương, nhiều cuộc họp, hội thảo với các nhà khoa học, các chuyên gia, các doanh nghiệp để trao đổi, góp ý kiến vào các dự thảo về rất nhiều vấn đề từ vai trò của CNTT đối với phát triển, định hướng chiến lược và mục tiêu phát triển, nhiệm vụ ứng dụng CNTT của các ngành và lĩnh vực... Ban soạn thảo đã chỉnh lý rất nhiều lần đến khi thấy tương đối được thì có đưa dự thảo đến xin ý kiến một số đồng chí ủy viên Bộ Chính trị (BCT) (đồng chí Nguyễn Đức Bình, Lê Xuân Tùng, Nguyễn Phú Trọng, Trương Tấn Sang, Phan Diễn...). Sau khi Ban KGTW chính thức trình BCT và trước khi BCT họp, tôi có đến báo cáo trước với các đồng chí: Tổng Bí thư (TBT) Lê Khả Phiêu, Thường trực Ban Bí thư Phạm Thế Duyệt để giải trình thêm một số vấn đề.
Tôi trình bày báo cáo tại BCT bằng máy tính với máy chiếu tại Văn phòng Trung ương Đảng. Một sự cố nhỏ đã xảy ra là lúc đầu kết nối chiếc máy tính với máy chiếu có trục trặc, tôi cũng hơi lo bởi nói mạnh về vai trò và hiệu quả của CNTT, mà ngay tại buổi họp đặc biệt quan trọng này trục trặc thì còn đâu là hiệu quả. Nhưng rất may là chỉ vài phút đâu lại vào đấy, buổi báo cáo đã thành công. Điều đáng mừng là các đồng chí lãnh đạo đều rất đồng tình với nội dung Dự thảo và còn nhấn mạnh thêm tầm quan trọng của CNTT, còn muốn mục tiêu phấn đấu cao hơn nữa... Anh em mừng nhất là TBT Lê Khả Phiêu đã kết luận và được đưa vào chỉ thị câu: "Năng lực quản lý phải theo kịp sự phát triển", khác với trước đây khi cho phép kết nối Internet là "năng lực quản lý tới đâu thì cho phát triển tới đó". Đó là một điểm nhấn của Chỉ thị 58, cộng với các chính sách chống độc quyền, đã tạo điều kiện cho Internet và CNTT phát triển nhanh những năm sau đó. Hàng loạt công ty viễn thông, dịch vụ Internet ra đời, dung lượng đường truyền tăng nhanh, giá cả giảm nhanh, tốc độ tăng số người sử dụng Internet, số điện thoại di động, dung lượng đường truyền... vào loại cao nhất nhì trên thế giới. Đến năm 2006, tỷ lệ dân số sử dụng Internet đã ngang với mức bình quân thế giới.
Ứng dụng CNTT mới là quan trọng nhất
Về chiến lược phát triển CNTT, lúc đó trên thế giới hình thành hai quan điểm hơi khác nhau: Một quan điểm coi CNTT là ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn ưu tiên hàng đầu, đóng góp nhiều nhất cho GDP; Quan điểm thứ hai coi CNTT là như một động lực chủ yếu thúc đẩy sự phát triển của toàn xã hội, nhân lên sức mạnh của con người. Chúng ta khi đó cũng đã coi CNTT là ngành kinh tế kỹ thuật ưu tiên hàng đầu, nhưng cho rằng vấn đề ứng dụng CNTT mới là quan trọng nhất, vì như trong Chỉ thị 58 đã chỉ ra: "CNTT nhân lên sức mạnh tinh thần, vật chất và trí tuệ của toàn dân tộc, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự đổi mới và phát triển của tất cả các ngành...", như vậy ta đã nghiêng theo quan điểm thứ hai, và về sau, được nhiều chuyên gia chiến lược của nhiều nước đến làm việc tán đồng, coi đó là quan điểm tiến bộ. Lúc đó trong bảng đánh giá mức độ phát triển CNTT của một tổ chức quốc tế, nhiều chỉ tiêu của Việt Nam đều ở bậc thứ ba trong 4 bậc (trung bình kém) riêng về nhận thức thì cũng ở bậc đó nhưng thêm mũi tên chỉ lên có nghĩa là đang đi lên.
Sau khi ban hành Chỉ thị 58, có vài cuộc họp do đồng chí Phan Diễn, Thường trực Ban Bí thư chủ trì, cùng đồng chí Trương Tấn Sang UV BCT, Trưởng ban Kinh tế Tư, cùng tôi (BKGTW), anh Chu Hảo (Bộ KHCN &MT) và một số đồng chí khác để bàn kế hoạch triển khai thực hiện CT 58. Vấn đề nổi lên là lập cơ quan chỉ đạo ứng dụng và phát triển CNTT trong toàn quốc. Các anh em tâm huyết với CNTT thường trao đổi với nhau phải "đấu tranh" bằng được việc thành lập Hội đồng hay ủy ban chỉ đạo thực sự có quyền lực do Thủ tướng đứng đầu, nếu cứ để Ban chỉ đạo QG như trước do Bộ trưởng hay cả Phó Thủ tướng thì cũng không đủ thẩm quyền quyết định giải quyết kịp thời các vấn đề vướng mắc trong quá trình thực hiện chỉ thị, mà thực ra cũng chỉ là cơ quan tư vấn cho CP về CNTT thôi. Trong các cuộc họp bàn triển khai CT 58 các đồng chí Phan Diễn, Trương Tấn Sang cũng rất ủng hộ mô hình tổ chức như vậy và trong Hội đồng hay ủy ban đó còn phải có một vài đồng chí thuộc Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, một số Bộ trưởng tham gia, giống như mô hình của Trung Quốc.
Năm 2006 trong dịp kiểm điểm 5 năm thực hiện CT 58 và ban hành Quyết định 06 về đề án ứng dụng CNTT trong các cơ quan Đảng, BCT cũng yêu cầu Thủ tướng CP đứng đầu Ban chỉ đạo QG về CNTT.
Thực tiễn phát triển trong những năm qua đã cho thấy, nhiều nội dung và tư tưởng chỉ đạo được đặt ra trong Chỉ thị 58/CT-TW như tạo môi trường thuận lợi cho ứng dụng và phát triển CNTT; đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực CNTT; xây dựng mạng thông tin quốc gia; phát triển viễn thông và Internet... đến nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự. Và những chiến lược phát triển CNTT soạn thảo gần đây cũng không vượt khỏi tinh thần, quan điểm, nội dung cơ bản của Chỉ thị đó.
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt
.svg){kind=icon}
