Nguyên nhân khiến lũ lụt ở Trung Quốc năm nay gây tác hại lớn

Khí hậu thay đổi và sự phát triển làm giảm kích thước các hồ nước ngọt, cải tạo đất đai trái phép đã góp phần gây ra lũ lụt kinh hoàng, các chuyên gia nhận định.

{keywords}
Lũ lụt tại Trung Quốc. Ảnh: CGTN

Mùa hè năm nay, hàng chục triệu người trên khắp Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi những trận lũ, lở đất do mưa xối xả gây ra, theo SCMP. 

Đó là trận lũ lụt nặng nhất tấn công Trung Quốc trong vài thập niên qua. Mưa lớn đổ xuống 27 trong số 31 tỉnh của nước này kể từ tháng 6, làm hơn 37 triệu người bị ảnh hưởng, khiến ít nhất 141 người chết hoặc mất tích, Bộ quản lý các vấn đề khẩn cấp Trung Quốc cho biết hồi đầu tuần này. Thiệt hại kinh tế do lũ lụt gây ra ước tính lên tới 86 tỷ NDT.

Lũ lụt xảy ra đầu tiên ở phía nam Trung Quốc, ở Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây và tỉnh Quý Châu hồi tháng 6. Mưa lớn sau đó gây tàn phá khắp các khu vực rộng lớn ở Trung Quốc, gồm cả tỉnh Quảng Tây ở phía đông, An Huy ở phía đông nam, Hồ Bắc ở khu vực miền trung. Phản ứng khẩn cấp để kiểm soát lũ lụt đã được nâng tới mức cao nhất ở một số nơi.

Quy mô của thảm hoạ rất lớn, mức nước ở 433 con sông đã vượt qua đường kiểm soát lũ lụt từ tháng 6, trong đó nước ở 33 con sông đã dâng cao tới mức kỷ lục trong lịch sử, Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc cho hay.

Tại một số khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất như Giang Tây, nhiều con đê bị sập, nhà cửa bị phá huỷ. Những gì diễn ra làm người dân địa phương nhớ lại trận lũ lụt kinh hoàng năm 1998 làm hơn 3.000 người chết và 15 triệu người mất nhà. 

Vào mùa hè, Trung Quốc thường đối mặt với lũ lụt, song sự kết hợp giữa thay đổi khí hậu và hành vi của con người đã góp phần làm cho lũ lụt và lượng mưa đổ xuống một số vùng ở nước này cũng kéo dài hơn.

Ông Song Lianchun, nhà khí tượng học thuộc Trung tâm khí tượng quốc gia cho hay: “Hệ thống áp cao cận nhiệt đới ở phía tây bắc Thái Bình Dương trong năm nay rất mạnh. Nó lại gặp không khí lạnh nên dẫn tới mưa xối xả, liên tiếp đổ xuống khu vực sông Dương Tử”.

Một lý do khác là toàn cầu nóng lên, ông Song nói thêm. 

Từ năm 1961 tới 2018, ngày càng có nhiều trận mưa cực lớn diễn ra ở Trung Quốc. Kể từ giữa những năm 1990, những trận mưa lớn xảy ra thường xuyên hơn nhiều, sách xanh về thay đổi khí hậu Trung Quốc xuất bản năm 2019 cho hay.

Ngoài mưa, hành vi của con người cũng khiến lũ lụt ở Trung Quốc trầm trọng hơn.

Fan Xiao, nhà địa chất thuộc Cục địa chất và khoáng sản Tứ Xuyên cho hay, việc cải tạo đất và xây dựng đập ở gần các con sông trong nhiều thập niên qua đã làm giảm quy mô và lượng nước ở hồ Bà Dương – hồ nước ngọt lớn nhất nước này.

Từ năm 1954 tới 1998, khoảng 1.300 km đất đã bị cải tạo, làm cho khu vực bề mặt của hồ Bà Dương bị giảm từ 5.160km xuống còn 3.086 km, nghiên cứu của nhà địa lý David Shankman thuộc Đại học Alabama cho thấy. 

Nhà hoạt động vì môi trường Zhang Wenbin cho hay, ông đã điều tra các hoạt động cải tạo đất trái phép ở Tuolin – một hồ nước khác ở tỉnh này. Theo đó, cho tới năm 2019, một số dự án quanh hồ vẫn diễn ra dù đã bị các thanh tra môi trường từ Bắc Kinh yêu cầu dừng lại.

“Còn có nhiều trường hợp tương tự khác”, ông Zhang nói thêm và cho hay, hồ Tuolin đã bị thu hẹp, dẫn tới khả năng chứa nước bị giảm.

Kể từ khi thành lập đất nước vào năm 1949 tới nay, Trung Quốc đã trải qua hai trận lũ lụt lịch sử. Lần thứ nhất là vào hè năm 1954, ở dọc ông Dương Tử, khiến hơn 30.000 người chết, 18 triệu người bị ảnh hưởng.

Trận lũ lụt kinh hoàng thứ hai xảy ra vào năm 1998, cũng lại dọc sông Dương Tử nhưng ở phía nam và bắc Trung Quốc. Đó là trận lũ lụt kinh hoàng nhất trong vòng nhiều nhất, với hơn 3.000 người chết, 15 triệu người mất nhà và thiệt hại kinh tế lên tới 24 tỷ USD.

Tuy nhiên, ông Song Lianchun nhận xét, lũ lụt năm nay không ảnh hưởng tới một khu vực rộng lớn của sông Dương Tử như hồi 1998. “Trận lũ lụt năm 1998 tác động lên toàn bộ khu vực Dương Tử, song mưa năm nay chủ yếu ảnh hưởng tới vùng trung và hạ lưu sông, vì thế, khu vực bị ảnh hưởng nhỏ hơn”.

Hoài Linh

Trung Quốc vá đê thủng, xác nhận tình trạng đập Tam Hiệp

Trung Quốc vá đê thủng, xác nhận tình trạng đập Tam Hiệp

Việc vá lỗ thủng dài 188m của đê Zhongzhou gần hồ Bà Dương, tỉnh Giang Tây, phía đông Trung Quốc hiện đã hoàn thành.

Nguy cơ đại hồng thủy, Trung Quốc báo động đỏ

Nguy cơ đại hồng thủy, Trung Quốc báo động đỏ

Nhiều vùng của Trung Quốc đã phải tăng mức cảnh báo lũ lụt, có nơi lên mức cao nhất khi nước cuồn cuộn dâng lên, tạo thành trận hồng thủy số 2 ở thượng nguồn sông Dương Tử.

tin nổi bật

Mỹ có còn là nền kinh tế số 1 thế giới sau xung đột Nga - Ukraine?

Khi các đối tác lâu năm của Mỹ như Ảrập Xêút và Israel cân nhắc việc sử dụng đồng Nhân dân tệ nhiều hơn, điều đó dường như ám chỉ ngay cả các đồng minh của Washington cũng sẽ để ngỏ mọi lựa chọn.

NATO và mối lo về khu vực cận kề Nga ở Đông Âu

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày càng lo lắng cho an nguy của các nước thành viên ở Đông Âu, khu vực cận kề Nga trước các mối đe dọa đang gia tăng.

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.