NH kẹt hàng ngàn tỷ trong công ty chứng khoán

 Hàng chục ngàn tỷ đồng từ hệ thống ngân hàng đổ vào các công ty chứng khoán để cho nhà đầu tư thực hiện repo...

Hàng chục ngàn tỷ đồng từ hệ thống ngân hàng đổ vào các công ty chứng khoán để cho nhà đầu tư thực hiện repo...

Trong tháng 11, nhiều ngân hàng công bố báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm với lợi nhuận giảm mạnh cùng với nợ xấu tăng cao khiến nhiều nhà đầu tư thất vọng. Nguyên nhân rất quan trọng là cuộc tăng vốn điều lệ “thần tốc” từ vốn ảo, dòng tiền khổng lồ từ các ngân hàng đổ vào các công ty chứng khoán và sở hữu chồng chéo.

Hầu hết các ngân hàng thương mại cổ phần nông thôn được nâng cấp lên thành đô thị đã tăng vốn kỷ lục, chỉ trong vòng 5-8 năm, vốn điều lệ tăng 9-15 lần, có ngân hàng trong 7 năm, vốn điều lệ tăng từ 17 tỷ đồng lên tới 1.000 tỷ đồng.

Điển hình là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Á, trong hơn 4 năm (2006-2012) tăng vốn gấp 6 lần từ 500 tỷ lên tới 3.098 tỷ đồng. TS. Vũ Thành Tự Anh nhận định, việc tăng vốn quá nhanh của hệ thống ngân hàng thương mại chủ yếu nhờ vốn ảo, nghĩa là các cổ đông, quỹ đầu tư, công ty đi vay vốn ngân hàng hàng ngàn tỷ đồng từ ngân hàng này để góp vốn vào ngân hàng khác.

Theo các chuyên gia, nghi vấn lớn từ vốn ảo là dòng tiền rất lớn, hàng chục ngàn tỷ đồng từ hệ thống ngân hàng đổ vào các công ty chứng khoán để họ cho các nhà đầu tư vay thực hiện giao dịch repo, sau đó dòng tiền này lại được các nhà đầu tư mua trái phiếu, cổ phiếu ngân hàng phát hành thêm để tăng vốn điều lệ.

Một minh chứng của nghi vấn này là trong tháng 10/2012, nhiều nhà đầu tư ngỡ ngàng khi đọc báo cáo tài quý 3/2012 của Công ty Chứng khoán Saigontourist (STSC), đã đăng tải trên trang web của Ủy ban Chứng khoán. Trong đó, STSC có các khoản phải thu khác lên tới 2.559,3 tỷ đồng.


Dấu hỏi về nghiệp vụ repo của công ty chứng khoán 1Theo các chuyên gia, nghi vấn lớn từ vốn ảo là dòng tiền rất lớn, hàng chục ngàn tỷ đồng từ hệ thống ngân hàng đổ vào các công ty chứng khoán để họ cho các nhà đầu tư vay thực hiện giao dịch repo.

Theo thuyết minh trong báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính đã kiểm toán của STSC (ký ngày10/7/2012), các khoản phải thu khác rất lớn này chủ yếu phản ánh giá trị của các hợp đồng giao dịch repo cổ phiếu Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB) với giá trung bình là 19.231 đồng/cổ phiếu với tổng số tiền phải thu là 2.139 tỷ đồng và các khoản dự thu lãi cho các hợp đồng giao dịch repo này có số dư tại ngày 30/6/2012 là 412,54 tỷ đồng.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Saigontourist có vốn điều lệ chỉ có 318,71 tỷ đồng, trong đó, Tổng công ty du lịch Sài Gòn nắm giữ chỉ có 9,1%, Công ty Cổ phần du lịch Hương Giang nắm giữ 3,64%, các cổ đông khác (không công bố danh sách) nắm giữ tới 87,26%.

Hiểu một cách đơn giản, giao dịch repo là việc nhà đầu tư đi vay tiền và dùng chứng khoán để thế chấp. Nếu nhà đầu tư có cổ phiếu chưa được niêm yết trên sàn và đang cần tiền thì có thể mang đến công ty chứng khoán để repo. Nếu cổ phiếu của nhà đầu tư được chấp nhận thì công ty chứng khoán sẽ làm một hợp đồng có thời hạn 3 tháng, 6 tháng, hoặc một năm, đồng thời nhà đầu tư phải làm giấy chuyển nhượng cổ phiếu này (tức là bán) cho công ty chứng khoán theo đúng thời hạn ghi trên hợp đồng.

Khi hết hạn, nhà đầu tư mang tiền đến thanh lý hợp đồng, công ty chứng khoán sẽ làm giấy chuyển nhượng sang tên chứng khoán lại cho nhà đầu tư. Nhà đầu tư phải trả lại số tiền bằng giá công ty chứng khoán mua ban đầu cộng với lãi suất cho vay tùy theo thời hạn repo.

Như vậy, trong trường hợp của STSC, các cổ đông và nhà đầu tư (đã sở hữu cổ phiếu nhưng chưa có trong danh sách cổ đông) Ngân hàng SCB đã mang cổ phiếu này đến STSC để repo (bán cho công ty rồi mua lại sau 3 tháng, 6 tháng, hoặc một năm, thực chất là vay số tiền 2.139 tỷ đồng).

Vậy STSC lấy đâu ra số tiền lớn như vậy để cho vay ngắn hạn? Theo Báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính nêu ở trên, số dư đặt cọc môi giới đến 4/7/2012 của STSC lên tới 2.048 tỷ đồng, trong đó, quá hạn 1.940 tỷ đồng và sắp đến hạn 108,56 tỷ đồng.

Ngân hàng SCB yêu cầu công ty phải có kế hoạch hoàn trả các khoản đặt cọc này nhưng công ty chưa có khả năng trả và đề nghị SCB gia hạn thêm 12 tháng. Ngoài ra, STSC còn nêu rõ: Để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ (bao gồm trả nợ số tiền gốc đặt cọc, lãi trong hạn, lãi phạt quá hạn...), Công ty đã được bên thứ ba đã sử dụng tài sản là bất động sản thế chấp với ngân hàng với giá trị đảm bảo theo định giá của ngân hàng là 2.923 tỷ đồng.

Dấu hỏi về nghiệp vụ repo của công ty chứng khoán 2Theo Báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính nêu ở trên, số dư đặt cọc môi giới đến 4/7/2012 của STSC lên tới 2.048 tỷ đồng, trong đó, quá hạn 1.940 tỷ đồng và sắp đến hạn 108,56 tỷ đồng.

Bên thứ ba là ai, STSC không công bố, nhưng chắc chắn phải là một số “đại gia” mới có tài sản là bất động sản lớn như vậy mang thế chấp để bảo lãnh trả nợ thay cho STSC.

STSC còn cho rằng những khoản repo nói trên khi đến hạn, khách hàng (cổ đông Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn) sẽ tiếp tục ký hợp đồng repo gia hạn thên 3 tháng và Ngân hàng SCB đã có cam kết tìm đối tác mua lại cổ phiếu giao dịch repo trong trường hợp cổ đông của SCB (người thực hiện repo) không thực hiện mua lại cổ phiếu và trả tiền theo hợp đồng repo đã ký.

Tuy nhiên, công ty kiểm toán đánh giá, những khoản repo này khách hàng sẽ không thể thanh toán được trong vòng 90 ngày kể từ 30/6/2012. Kiểm toán không nêu rõ lý do nhưng có thể dự đoán nhiều nhà đầu tư đã “bỏ của chạy lấy người” bởi vì từ khi ký hợp đồng repo cổ phiếu SCB (giá trung bình 19.231 đồng/cổ phiếu) đến nay, giá SCB trên thị trường OTC chỉ còn khoảng 5-6.000 đồng/cổ phiếu.

Như vậy, đến nay, vẫn chưa có thông tin công bố số tiền repo 2.139 tỷ đồng nói trên ngân hàng đã thu hồi được chưa và số tiền lớn này các cổ đông của ngân hàng đã “đổ” nó vào đâu?

Chứng khoán Saigontourist không phải là công ty duy nhất thực hiện các giao dịch repo cho các ngân hàng. Việc thực hiện repo để đầu tư chứng khoán cũng giống như hoạt động đầu tư mạo hiểm. Nhà đầu tư tận dụng nguồn vốn của các công ty chứng khoán để repo cổ phiếu rồi dùng tiền mua tiếp cổ phiếu khiến giá bị đẩy lên, một khi các nhà đầu tư đặt lệnh mua với khối lượng lớn sẽ tạo cầu ảo và đẩy giá cổ phiếu tăng cao mà không phải là sự tăng trưởng thực của các doanh nghiệp.

Hơn nữa, nhiều công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ là nơi diễn ra các giao dịch repo, ủy thác đầu tư, mua bán trái phiếu doanh nghiệp, ngân hàng với các khoản phải thu, phải trả hàng ngàn tỉ đồng. Về bản chất đó có thể là các công ty sân sau của các ngân hàng, nơi trung chuyển của dòng vốn ảo, của sở hữu chéo.

(Theo VnEconomy)

tin nổi bật

Không quan tâm giá, người dân ùn ùn đi mua vàng trước ngày Thần tài

Theo ghi nhận của báo VietNamNet, trước ngày vía Thần tài năm Quý Mão, lượng khách đến mua vàng đông và tăng mạnh so với năm trước.

Điều hành sớm 2 ngày: Giá xăng tăng gần 1.000 đồng/lít từ 19h hôm nay

Chiều tối 30/1, các doanh nghiệp đồng loạt điều chỉnh theo hướng tăng giá xăng dầu trên cơ sở điều hành của liên Bộ Công Thương - Tài chính.

Sát ngày vía Thần Tài, vàng miếng 'bốc hơi' 1 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn cũng giảm mạnh

Giá vàng miếng hôm nay (30/1) giảm mạnh. Giá vàng miếng của SJC "bốc hơi" 1 triệu đồng/lượng, giá vàng miếng của Doji mất 1,2 triệu đồng/lượng. Giá vàng nhẫn cũng hạ nhanh.

Giá xăng dầu biến động mạnh, Bộ Công Thương thông báo điều hành sớm 2 ngày

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương sẽ thực hiện điều hành giá xăng dầu vào ngày hôm nay, 30/1/2023.

Lỗ bạc triệu sau khi chen chúc mua vàng Thần Tài, trăm nghìn người móc ví 'biếu' nhà buôn

Trong nhiều năm gần đây, sức cầu mua vàng rất lớn ngày vía Thần Tài đã đẩy giá vàng tăng nhanh, lên hàng triệu đồng/lượng. Người mua vàng cầu may lỗ sau vài ngày do giá giảm nhanh.

Facebook, Google, Apple... kê khai, nộp thuế 1.800 tỷ đồng

Ngày làm việc đầu tiên sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, các nhà cung cấp nước ngoài như Facebook, Google; Apple... đã thực hiện kê khai, nộp thuế đạt 1.800 tỷ đồng.

Giá vàng lập tức giảm mạnh sau ngày vía Thần Tài, sao năm nào cũng đổ xô mua vàng giá đắt?

Mua vàng cầu may và ngày vía Thần Tài trở thành thói quen của nhiều người. Song, quy luật giá vàng thường giảm mạnh ngay sau ngày Thần Tài mùng 10/1 âm lịch khi nhu cầu không còn

EVN lo tài chính u ám, 'lỗ lịch sử' trong năm 2023

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm qua lỗ đậm gần 29.000 tỷ đồng, nhưng con số này còn có thể tăng mạnh, thậm chí gấp đôi trong năm 2023 này

Loại hoa độc lạ hút khách dịp vía Thần Tài, chậm chân khó mua nổi

Có tên vô cùng ý nghĩa cho ngày vía Thần Tài, loại hoa có sắc đỏ tươi tắn vừa có thể cắm chơi, vừa có thể ăn uống được thu hút khách đặt mua.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 30/1

Kết quả kinh doanh kém hiệu quả trong quý IV/2022 của một số doanh nghiệp như Tập đoàn Đất Xanh, CTCP Đầu tư LDG..., là những thông tin sự kiện chứng khoán ngày 30/1.

Giá vàng hôm nay 30/1: Vàng nhảy múa, giá bất ngờ giảm mạnh

Giá vàng thế giới giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì ở quanh mức cao nhất trong vòng 9 tháng. Giá vàng trong nước ngày hôm nay bất ngờ giảm mạnh, tới 900.000 đồng/lượng.

Ngày vía Thần Tài: Lì xì mạ vàng, hũ muối, gạo vàng đắt khách

Sát ngày vía Thần Tài năm nay, lì xì mạ vàng 24k tài lộc, hũ muối, gạo vàng... bỗng dưng đắt khách mua.

Doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Hạnh Nguyễn tăng trưởng 814%

Thị trường chứng khoán vừa ghi nhận một số doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu rất mạnh trong quý IV/2022, với mức tăng tới 3 con số, trong đó có doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Johnathan Hạnh Nguyễn.

Độc đáo vải may quần áo làm từ bã cà phê, sợi sen

Bã cà phê, vỏ hàu, sợi sen... được sản xuất thành sợi vải may quần áo với những tính năng không ngờ.

Giá vàng tăng 500 nghìn đồng/lượng từ sau Tết Nguyên đán

Giá vàng trong nước tăng, người giữ vàng lời 500 nghìn đồng/lượng nếu mua từ trước Tết tới nay.