Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý ở Hà Nam

Ba gian hậu cung thờ cụ "Tam Nguyên Yên Đổ" - nhà thơ Nguyễn Khuyến ở Hà Nam còn lưu giữ rất nhiều kỷ vật quý báu, đặc biệt là đôi rồng nạm ngọc được kẻ cắp trả lại trước khi qua đời.

Nhà thơ Nguyễn Khuyến (1835 - 1910) sinh ra ở Nam Định nhưng lớn lên và sống chủ yếu ở quê cha, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Cha ông đỗ ba khóa tú tài, làm nghề dạy học.

Năm 1864, ông đỗ đầu thi Hương (Giải nguyên) ở trường Nam Ðịnh; năm 1871, ông đỗ Hội nguyên và tiếp tục thi Ðình đỗ Ðình nguyên. Từ đó, mọi người gọi ông là "Tam Nguyên Yên Ðổ" (tức người làng Yên Đổ đỗ đầu 3 kỳ thi).

Ngôi nhà gỗ (hậu cung) hơn 100 tuổi ở làng Vị Hạ, xã Trung Lương (Bình Lục, Hà Nam) là nơi thờ Nguyễn Khuyến. Công trình được xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 1991.

Khu nhà cụ Nguyễn Khuyến được xây dựng theo lối kiến trúc: Bên ngoài là nhà đại tế, trong là hậu cung. Nhà đại tế bên ngoài gồm 7 gian, xây gạch, lợp ngói và có 4 hàng cột. Hậu cung được làm bằng gỗ, theo kiến trúc đồng bằng Bắc Bộ, hiện là nơi thờ cụ Nguyễn Khuyến.

Trước sân nhà là con lạch nhỏ. Theo lời kể, tại khuôn viên ngôi nhà, cụ Nguyễn Khuyến tính toán cho đào 1 cái ao và 1 con lạch cạnh nhau. Cụ mệnh hỏa, trấn trạch 2 thủy 1 hỏa để cân bằng âm dương.

Trước hiện nhà và sau vườn có 3 cây nhãn cổ thụ đã ngoài 100 tuổi, quanh năm xanh tốt. Ba cây nhãn này là giống nhãn tiến vua, do con trai cụ Nguyễn Khuyến tự tay trồng.

Theo câu chuyện được các cụ trong dòng họ kể lại, nhân dịp sinh nhật vua Tự Đức, cụ Nguyễn Khuyến vào kinh thành mừng thọ vua và dự yến tiệc. Thời điểm này, cụ Nguyễn Khuyến đã cao tuổi nên con trai là Nguyễn Hoan đi cùng chăm sóc.

Trong yến tiệc mừng thọ vua Tự Đức, cụ Nguyễn Khuyến được vua ban cho một chùm nhãn. Nhãn tiến vua nên có hương vị thơm ngon. Con trai cụ Nguyễn Khuyến xin 3 hạt về ươm trồng.

Hiện nay, gia đình ông Nguyễn Thanh Tùng (80 tuổi), hậu duệ đời thứ 5 của cụ "Tam Nguyên Yên Đổ" đang sinh ở đây, đồng thời là "hướng dẫn viên du lịch" khi có du khách ghé thăm.

Ngoài kiến trúc nhà mang đậm lối Bắc Bộ xưa, hiện căn nhà gỗ này còn khá nhiều "bảo vật" quý hiếm.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 1

Ngôi nhà gỗ cổ đậm kiến trúc Bắc Bộ

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 2

Ông Nguyễn Thanh Tùng (80 tuổi), hậu duệ đời thứ 5 của cụ "Tam Nguyên Yên Đổ".

Chỉ tay về phía đôi rồng nạm ngọc được đặt trang nghiêm trên ban thờ, ông Tùng kể say sưa: "Vào thập niên 1950 của thế kỷ trước, do hoàn cảnh thiếu thốn, lợi dụng lúc mọi người trong nhà cụ Nguyễn Khuyến đi vắng, một người đã lẻn vào, ăn trộm đôi rồng nạm ngọc và chiếc lư hương đem đi bán".

Hai cổ vật này bị bán qua tay nhiều người. Đến người cuối cùng, họ tìm hiểu và được biết đây là vật cổ ở từ đường cụ Nguyễn Khuyến. Trước khi qua đời, người này dặn con cháu mang gửi lại cho gia đình cụ.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 3

Đôi rồng nạm ngọc và lư hương được đặt trang nghiêm trên bàn thờ.

Ông Tùng vẫn nhớ như in lần có người đến đưa lại đôi rồng nạm ngọc và chiếc lư hương cho dòng họ mình. Mọi người trong gia đình đều ngạc nhiên và chỉ đến khi nghe người này kể đầu đuôi sự việc, thì câu chuyện dần được sáng rõ.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 4

Sau kỳ thi Tân Mùi (1871) Nguyễn Khuyến đã đỗ đầu 3 khoa và được vua Tự Đức ban cho hai tấm bảng "Ân tứ vinh quy" và "Nhị giáp tiến sĩ" để cụ trở về quê hương vinh quy bái tổ.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 5

Bức cuốn thư treo ngay cửa ra vào ở hậu cung là món quà mà cụ Dương Khuê - bạn thân cụ Nguyễn Khuyến tặng (người bạn xuất hiện trong bài thơ "Khóc Dương Khuê" của Nguyễn Khuyến).

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 6

Chén uống rượu của cụ Nguyễn Khuyến từ thời xưa cũng được con cháu cất giữ cẩn thận.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 7

Trải qua nhiều năm, 3 cây nhãn cổ thụ vẫn được con cháu cụ chăm bón cẩn thận. Ông Tùng cho biết, việc trồng cây nhãn trước cửa khu từ đường còn có ý nghĩa sâu xa: Nhãn trong từ "Bảng Nhãn" - một danh hiệu của học vị Tiến sĩ trong hệ thống giáo dục Việt Nam thời phong kiến.

Nhà gỗ trăm tuổi chứa nhiều cổ vật quý của vị quan triều Nguyễn ở Hà Nam - 8

Con lạch nhỏ đối diện nhà đại tế, tượng trưng cho cây bút lông.

{keywords}
Khuôn viên ngôi nhà ngập cây xanh tốt

Khu từ đường thờ Nguyễn Khuyến còn có ý nghĩa về mặt văn hóa tâm linh, mỗi mùa thi, sĩ tử ở khắp các nơi tìm đến dâng hương, cầu mong đỗ đạt. Dịp nghỉ Tết Dương lịch vừa qua, khu di tích cũng đón rất đông du khách đến tham quan.

(Theo Dân Trí)

tin nổi bật

Vụ buôn lậu 225kg vàng ở sân bay Mátxcơva bị phát hiện vì tình tiết bất ngờ

Cục Hải quan Liên bang Nga (FTS) đã ngăn chặn thành công một âm mưu buôn lậu 225kg vàng ước tính trị giá khoảng 12,7 triệu đô la qua sân bay ở thủ đô Mátxcơva.

Vì sao người dân vẫn phải mua bát phở giá 60.000 đồng?

Từ chỗ mỗi bát phở, miến không thuộc dạng cao cấp chỉ có giá từ 35.000 - 40.000 đồng/bát, nay đã leo lên 50.000 - 60.000 đồng/bát và chủ nhà hàng, quán ăn cứ thản nhiên thu lợi, để mặc cho “khách giảm nhưng giá không giảm”.

Thịt lợn ngoại nhập gần 50.000 đồng/kg, về Việt Nam 'làm mưa làm gió'

Thịt lợn tươi ướp lạnh và thịt lợn đông lạnh được nhập khẩu về Việt Nam trong nửa đầu năm nay có giá trung bình chưa đến 50.000 đồng/kg - mức giá khá rẻ so với giá thịt lợn trong nước hiện nay.

Sếp 'chơi lớn', thưởng quân 5 ngày nghỉ, đi chơi cả tuần và vàng 24k

Nhiều công ty đưa ra những món quà tưởng thưởng nhân viên hết sức độc đáo, giá trị như thưởng ngày nghỉ dịp lễ Vu Lan để con cái có dịp báo hiếu cha mẹ hay tặng hẳn chuyến du lịch nước ngoài hoặc tặng vàng, ô tô cho nhân viên xuất sắc.

Nhà giàu ồ ạt xuống tiền, xuất khẩu đồng hồ của Thụy Sĩ đạt kỷ lục trong 8 năm

Xuất khẩu đồng hồ của Thụy Sĩ đã tăng trở lại trong tháng 7/2022 lên gần mức kỷ lục và đạt giá trị cao nhất trong 8 năm khi nhu cầu đối với những chiếc đồng hồ đắt tiền Rolex, Omega và Vacheron Constantin bùng nổ.

Hàng Việt lép vế, Tết trung thu rước toàn lồng đèn Trung Quốc

Sản phẩm lồng đèn Trung thu truyền thống tại làng nghề đang chậm chân trong cuộc đua về mẫu mã, sự đa dạng so với lồng đèn Trung Quốc.

Đằng sau những lớp học làm giàu siêu cấp: Những lớp học quái dị

Vài năm trở lại đây, những lớp học làm giàu online cũng như offline được tổ chức hết sức rầm rộ từ Nam ra Bắc, từ thành thị đến nông thôn. Nhiều học viên ôm mộng sau khóa học sẽ từ hai bàn tay trắng trở thành triệu phú, tỷ phú...

Vì sao trà sữa đắt nhưng người mua không xót tiền

Trước đây, mọi người thường đến quán cà phê để tán gẫu với bạn bè. Bây giờ, các cửa hàng trà sữa đang trở thành lựa chọn thay thế.

Top đầu thế giới, dưa lưới Trung Quốc lăn lóc đầy chợ Việt

Các loại dưa lưới vàng và dưa lưới xanh Trung Quốc đang tràn sang chợ Việt với giá rẻ chỉ bằng 1/4 so với hàng Việt Nam.

Hái thuê thứ quả đặc sản đen sì, nông dân đút túi tiền triệu

Từ giữa tháng 8 đến hết tháng 10, người dân ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) bước vào mùa thu hoạch trám đen. Thời gian này những thợ hái trám làm không hết việc, mỗi ngày đút túi tiền triệu.

Lạ lùng chàng trai Việt đam mê ớt, ba năm nếm thử... 500 loại độc lạ

Ba năm qua, Hà Thành Nhân đã trồng và nếm thử 500 giống ớt độc lạ. Với anh, sưu tầm ớt chính là đam mê bất tận.

Vé thương gia dịp Tết chặng lệch đầu chỉ 1,8 triệu đồng

Giá vé Tết đắt đỏ, dao động 5-8 triệu đồng/khứ hồi. Các hãng phải giải quyết bài toán “lệch đầu” để cân đối chi phí chuyến bay.

Lạc vào ngõ ẩm thực giữa lòng phố cổ, chỉ 100.000 đồng đã no căng bụng

Con ngõ nhỏ chỉ dài khoảng 200m bán các món ăn đặc sắc của Hà Nội từ bánh tôm đến bún ốc, bún chả que tre… Nhiều thực khách đặt cho ngõ chợ cái tên "thiên đường" rút ví không quá 100.000 đồng.

Người Việt chi gần 8.500 tỷ đồng mua trà sữa

Theo báo cáo mới, người dân Việt Nam đã chi 362 triệu USD (khoảng 8.472 tỷ đồng) để mua trà sữa và các sản phẩm tương tự trong năm 2021.

Tôm sú 'khổng lồ' giá 650.000 đồng/kg

Lần đầu tiên tiểu thương ở Sóc Trăng mua được nhiều tôm sú thiên nhiên có trọng lượng trên 200 gram/con và nhanh chóng tiêu thụ với giá cao gấp 3 lần tôm sú thường.