Nỗi lo 'bong bóng' tài sản...

"Thời điểm hiện tại không có bất cứ lý do nào để lo ngại về "bong bóng" tài sản" hoặc "bong bóng" tài sản đã đến lúc đáng cảnh báo"… đang là những quan điểm trái chiều.

TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Vụ trưởng Vụ Chiến lược Phát triển NHNN, thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia trong một bài phỏng vấn mới đây, cho rằng cung tiền (M2), một chỉ số để tính toán lạm phát của Việt Nam có cấu phần từ cung tiền Chính phủ và tăng trưởng tín dụng. Trong đó, tăng trưởng tín dụng của Việt Nam trong khoảng 5 năm trở lại đây khá thấp và cung tiền M2 cũng có tốc độ tương đương.

Các gói cứu trợ của Việt Nam hầu như cũng không bằng "tiền tươi thóc thật" ở năm 2020 nên không đáng kể và lượng tiền bơm vào nền kinh tế không có sự đột biến bất thường. Do đó, ông khẳng định không có bất cứ lý do nào để lo ngại về "bong bóng" tài sản như ở Mỹ, Nhật vì họ đã tung các gói cứu trợ lớn…

{keywords}
Tín dụng vẫn tăng trưởng khoảng 12% nhưng GDP lại tăng rất thấp chỉ gần 3% cho thấy còn lượng tiền trong lưu thông và doanh nghiệp giữ tiền làm hỗ trợ giá bất động sản và chứng khoán tăng trong thời gian qua?

Quan điểm của TS. Lê Xuân Nghĩa thoạt tiên không phải không có lý khi các chuyên gia cũng đưa ra những số liệu có tính tương đồng, đặc biệt với nhận định chung là các gói hỗ trợ đã không được giải ngân hiệu quả.

Thế nhưng, dù là tăng trưởng tín dụng hay các gói hỗ trợ giải ngân được xem như cấu phần của cung tiền, thì trên mọi loại tiền tệ thanh toán và tiền tệ mở rộng được đưa vào nền kinh tế, lại là hệ quả có tính chủ đích của các nhà quản lý điều hành lẫn nhu cầu tự thân của nền kinh tế. Năm 2020, mục tiêu của các nhà quản lý điều hành đều là phải hỗ trợ nền kinh tế ổn định, vượt COVID-19. Và các quyết định mở rộng cung tiền nhanh theo đó mới thực là nguyên nhân thúc đẩy nền kinh tế phần nào đến được với mục tiêu. 

Ngay cả như vậy, ở cấu phần tăng trưởng tín dụng, một phân tích của TS Lê Minh Ngọc chứng minh "ngược" là với Việt Nam, thực ra 5 năm qua không hề thấp mà ở mức trên 18% cho đến năm 2017 rồi đột ngột giảm còn một nửa vào năm 2018, trồi sụt cho đến năm 2020 và tăng trở lại vào tháng 4/2021 ở mức 15,1%.

'Tăng trưởng cung tiền nhìn chung ổn định hơn nhưng có tốc độ cao hơn tăng trưởng tín dụng trong 5 năm qua, chứ không phải là tương đương với tốc độ tăng trưởng tín dụng". 

Vị chuyên gia này cũng cho rằng so sánh các gói kích thích của VN và các quốc gia phát triển là sự khập khiễng; cũng như khẳng định, lượng M2 của Việt Nam, theo công bố của NHNN đã tăng mạnh trong 2020 và 4 tháng 2021.

Nhìn 5 năm từ 2017 đến nay, quả thực tăng trưởng tín dụng không "thấp đều", với con số chính thức lần lượt qua thời gian là: 18,2%; 14%, 12,1% và 14%. Riêng quý I/2021 cũng là quý mà sau nhiều năm tăng trưởng tín dụng của các tháng đầu năm được cho là vào mùa "thấp điểm", đã đạt tới tăng trưởng kỷ lục 3,69%. Bên cạnh đó, năm 2019, GDP danh nghĩa tăng 9,4% với mức M2 tăng 14,8%, độ chênh lệch tiếp tục được đẩy lên ở năm 2020 khi GDP danh nghĩa có thể đạt khoảng 4,24% với tăng trưởng M2 là 15% cho thấy tác động nghiêm trọng của COVID-19. 

Nói cách khác, do COVID-19, chúng ta nới lỏng tiền tệ song nhu cầu tự thân của nền kinh tế vẫn đang phải chịu quyết định của các hành vi tiêu dùng thận trọng, nên vận tốc của tiền không thể nhanh. Cuối 2020, Tổng cục Thống kê khảo sát lại cho kết quả chỉ có 17,9% số doanh nghiệp nhận được gói hỗ trợ. Tức có tới 82,1% chỉ nhận được hỗ trợ… trên tivi.  Tiền rẻ tràn ngập với lãi suất giảm, một phần đã đi vào các hình thức giao dịch tài sản như chứng khoán, bất động sản.

TS. Phạm Thế Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tính tỷ lệ M2/ GDP của Việt Nam ở 2020 cao nhất trong số năm quốc gia thuộc ASEAN-5. Đến cuối năm 2019 tỷ lệ này của Việt Nam là 175% còn ở các nước tương đồng trong ASEAN-5 chỉ là chưa tới 130% đối với Malaysia và Thái Lan, 63% đối với Phillipines và chưa đầy 40% đối với Indonesia. Nhưng tỷ lệ M2/GDP của Việt Nam vào thời điểm cuối năm 2020 là khoảng 190%. "Cung tiền M2 tăng khoảng 4,3 lần trong 10 năm là nguyên nhân gây lạm phát giá tài sản, đặc biệt là nhà đất", ông khẳng định.

{keywords}
Việt Nam đang có tỷ lệ M2/ GDP cao hơn hẳn các quốc gia ASEAN-5 (nguồn biểu đồ: TS. Phạm Thế Anh)

"Thực tế thì trong năm 2020, các thị trường tài sản đã có sự tăng trưởng đáng kể, chủ yếu vì đó là nơi trú ẩn cho khoản tiền nhàn rỗi của nhà đầu tư và hộ gia đình. Điều này có thể hiểu được trong giai đoạn khủng hoảng. Tuy nhiên, việc lãi suất huy động tiền gửi liên tục hạ do cầu tín dụng giảm, đang đẩy dòng tiền tiết kiệm ra khỏi ngân hàng ngày càng nhanh hơn. Thêm vào đó, khi mức tăng giá trên các thị trường tài sản đủ lớn để tạo ra hiệu ứng của cải (wealth effect) thì mức tiêu dùng sẽ tăng đối với các mặt hàng không phải thiết yếu. Điều này dẫn tới sự lan tỏa của sự tăng giá từ thị trường tài sản sang thị trường tiêu dùng, dù chậm chạp, nhưng có thể cảm nhận được", Kinh tế trưởng VEPR đánh giá.

Theo TS. Trương Văn Phước, người cũng đã từng ngồi ghế Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối của NHNN, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng, năm 2020, thế giới qua các gói cứu trợ đổ tiền quá nhiều làm lấn át, thiếu hụt kết quả của một nền kinh tế thực, dẫn đến các cảnh báo rủi ro bong bóng bất động sản, các tài sản chứng khoán, tiền kỹ thuật số.... Và quan điểm lạm phát bình quân chu kì chứ không phải 1 năm tài khóa đang diễn ra mới quá, khiến những người làm chính sách phải cập nhật, suy nghĩ.

"Còn ở Việt Nam, thực ra cái ta gọi là vốn hóa thị trường cũng có nhiều con số chính xác... nhưng không chính xác. Tín dụng của hệ thống ngân hàng sẽ có một tỷ lệ nhất định trong 100% "tuồn qua" chứng khoán, và chứng khoán cũng có những con số tạo hệ số nhân vốn hóa. Sự tương thích giữa tài chính và kinh tế như biểu hiện của tất cả mọi người Việt Nam bỏ tiền vào chứng khoán đều thắng (cho đến gần đây), trong khi nền kinh tế vẫn khó khăn vì COVID-19, có còn là môn đăng hộ đối? Đó là bong bóng tài sản hay chứng khoán đã hoàn toàn thoát ly khỏi nền kinh tế?", ông đặt câu hỏi.

(Theo Diễn đàn Doanh nghiệp)

tin nổi bật

Chứng khoán Thái Lan bị phạt cả trăm triệu vì mua chui cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa phạt một công ty chứng khoán của Thái Lan 120 triệu đồng vì không công bố thông tin khi sở hữu từ 5% trở lên số cổ phiếu có quyền biểu quyết của một công ty đại chúng.

Lãi suất leo đỉnh: Nhà băng dư thừa tiền, DN than khóc vì đói vốn

So với tháng trước, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên của nhiều ngân hàng đã tăng lên. Cuộc đua tăng lãi suất huy động đã lập đỉnh mới và ngày càng gay cấn.

Ông trùm số 1 Việt Nam ra tay, dễ dàng thu gom nghìn tỷ

Ông trùm ngành chứng khoán Nguyễn Duy Hưng hút một lượng tiền lớn giữa lúc thị trường gặp khó khăn. Tiền trong túi của các nhà đầu tư trong và ngoài nước vẫn dồi dào và chỉ chờ dịp bùng nổ.

Mối nguy khi đồng Euro giảm mạnh

Ngoài ảnh hưởng từ xung đột Nga - Ukraine, đồng tiền của các quốc gia Đông Âu đang hứng chịu một đòn giáng khác. Đó là sự suy yếu của đồng tiền chung châu Âu.

Giá vàng hôm nay 10/8: Vàng tụt giảm, xoay quanh mốc 67 triệu đồng/lượng

Giá vàng hôm nay 10/8 trên thị trường quốc tế đứng quanh ngưỡng 1.793,6 USD/ounce, giảm 0,4 USD/ounce so với đêm qua. Giá vàng trong nước theo đó cũng giảm.

USD 'chợ đen' mất mốc 24.000 đồng

Giá USD hôm nay (9/8) tại thị trường tự do tiếp tục lao dốc, mất mốc 24.000 đồng/USD. Còn tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng thương mại đi ngang.

Bất ngờ chỉ 1 công ty bất động sản phát hành trái phiếu tháng 7

Chỉ có duy nhất Công ty cổ phần Đầu tư kinh doanh BĐS Hà An là doanh nghiệp BĐS phát hành trái phiếu riêng lẻ trong tháng 7. Hà An là công ty con của Tập đoàn Đất Xanh.

Có nghìn tỷ trong két, 'ông lớn' xây dựng làm 6 tháng chơi 3 năm

'Ông lớn' xây dựng Sông Đà ghi nhận những khoản lỗ kỷ lục ở mảng cốt lõi. Tuy nhiên, cú thoái vốn kỷ lục đã giúp cho đại gia xây dựng hoàn thành 300% lợi nhuận cả năm.

Vòi bạch tuộc mang tên tiền ảo

Không chỉ ở thành thị, lừa đảo bằng hình thức lập sàn tiền ảo, mua bán tiền ảo đã vươn vòi đến nông thôn, nếu không kịp ngăn chặn thì hệ lụy sẽ khó lường.

Cảnh báo mạo danh Sở chứng khoán huy động vốn trái phép

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phát đi thông báo, khẳng định không cơ quan nào ngoài Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con được phép điều hành thị trường chứng khoán.

Sức mạnh của USD gây hại cho kinh tế thế giới

Việc đồng USD tăng giá khiến hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Các chính phủ cũng chật vật thanh toán nợ bằng USD cho trái chủ.

Chuyên gia quốc tế: 'Nhiều đồng tiền mã hóa sẽ bị xóa sổ'

Giới quan sát cho rằng sau giai đoạn tăng trưởng phi mã trong hơn 2 năm qua, ngành công nghiệp tiền mã hóa sẽ được định hình lại. Hàng nghìn đồng tiền có thể sụp đổ.

Cựu chủ tịch Ủy ban Chứng khoán về phòng báo chí

Văn phòng Bộ Tài chính vừa có quyết định về việc phân công công tác mới cho ông Trần Văn Dũng, nguyên chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Thuế nhập khẩu chính thức giảm: Ít hỗ trợ giảm giá xăng

Ngày 8/8, Chính phủ quyết định giảm thuế nhập khẩu ưu đãi mặt hàng xăng về 10% để đa dạng hóa nguồn cung trong nước. Loại thuế này không có nhiều tác dụng trong việc giảm giá xăng dầu.

Itaco 'chữa cháy' vụ bà Đặng Thị Hoàng Yến rút gần 2 nghìn tỷ sang Mỹ

Itaco vừa cho biết ghi nhầm vụ Chủ tịch Itaco Đặng Thị Hoàng Yến rút gần 2 nghìn tỷ đồng tiền tạm ứng cho dự án tại Mỹ, vào khoảng thời gian bà kêu cứu về việc buộc phá sản Tập đoàn Tân Tạo.