Nước mắt kẻ ăn rừng, nước mắt người vùng lũ

Khủng khiếp, bất ngờ, tàn khốc, tang thương... Đó là những tính từ được lặp đi lặp lại khi những trận lũ đổ về.

- Khủng khiếp, bất ngờ, tàn khốc, tang thương... Đó là những tính từ được lặp đi lặp lại khi những trận lũ đổ về.

Liên tiếp những trận lũ được giới chuyên môn gọi là "lũ lịch sử", mức độ tàn khốc, trận lũ lịch sử sau ghê gớm hơn trận lũ lịch sử trước. Rồi sẽ đến lúc, khái niệm "lũ lịch sử" không còn phù hợp để các chuyên gia làm mốc so sánh về mức độ nguy hiểm của lũ, vì càng ngày lũ không còn tuân theo những quy luật thông thường, và mức độ mỗi ngày một lớn hơn bội phần.

{keywords}
Xã Hoàng Văn Thụ, huyện Chương Mỹ, Hà Nội bị nhấn chìm trong nước lũ. Ảnh: Nhị Tiến

Dù được rút kinh nghiệm, dù được dự báo, cảnh báo sớm và dù được tăng cường nhiều biện pháp chống lũ, tránh lũ, nhưng xem ra, con người không thể chống được thiên tai, bão lũ. 

Liên tiếp trong vài tháng gần đây, trận lũ này vừa dứt, hậu quả khắc phục chưa xong, trận lũ sau lại đến, hậu quả, lại vẫn thảm cảnh tang thương. Đợt mưa mấy ngày qua gây ra trận lũ hơn cả kinh hoàng, tàn phá cả một vùng rộng lớn, Hoà Bình, Yên Bái, Thanh Hoá, Nghệ An, Sơn La... Hàng chục người bị lũ cuốn. Hàng nghìn gia đình không còn nhà cửa, tài sản. Quốc lộ 1 Thanh Hoá - Ninh Bình ngập chìm trong nước. Đường Hồ Chí Minh bị sạt lở, chia cắt giao thông. Đường sắt Bắc- Nam gián đoạn cục bộ...

Có mối liên hệ nào, giữa những trận lũ kinh hoàng diễn ra liên tiếp từ vài ba thập kỷ lại đây với những cánh rừng tự nhiên ngày một thu hẹp?

Có mối liên hệ nào, giữa tần suất lũ ngày một dày thêm, mức độ ngày càng bất ngờ, tàn khốc, với sở thích đến thành hội chứng sính gỗ rừng tự nhiên của con người?

Đừng vội vã quy kết nguyên nhân của mọi nguyên nhân gây nên bão lũ, nắng hạn là do biến đổi khí hậu toàn cầu.

Đừng vội trách cứ người vùng núi, đồng bào vùng lũ không chủ động phòng chống thiên tai.

Cũng đừng quá khắt khe phê phán chính quyền khi sau mỗi trận lũ là mỗi thảm cảnh, tang thương.

Không cần đến các nhà khoa học, bất kỳ ai chịu khó quan sát, cũng có thể tự rút ra kết luận, tương tự "tri thức bản địa", rằng, rừng tự nhiên, với thảm thực vật dày, nhiều tầng nhiều lớp, có năng lực hút nước, giữ nước và ngăn lũ, cắt lũ, giảm tác hại của lũ cực kỳ hiệu quả.

Từ Nam Bộ, Tây Nguyên đến Tây Bắc, Việt Bắc, mấy chục năm trước trùng trùng điệp điệp rừng nguyên sinh, giờ, còn được mấy phần diện tích?

Người xưa đúc kết: Họa phúc hữu môi phi nhất nhật (Nguyễn Trãi). Phúc, họa có nguồn, phải đâu một buổi. Qua từng giai đoạn, qua mỗi nhiệm kỳ, bằng lý do này lý do khác, bằng cơ chế này cơ chế kia, rừng tự nhiên mất dần, lòng sông, khe suối hẹp lại, núi trống đồi trọc tăng thêm...và hậu họa đã, đang nhãn tiền.

Thêm một lần, nhìn lâu hơn thảm cảnh người vùng lũ ngoi ngóp trong cuồng lũ. Thêm một lần ngẫm về thân phận người miền núi, đời này qua đời khác, ngày ngày chứng kiến gỗ rừng, sản vật rừng về xuôi mà đói nghèo còn ở mãi, và sau mỗi trận lũ lại ngẩn ngẩn ngơ ngơ, trắng tay, tay trắng.

Nhìn và ngẫm nghĩ để chấm dứt hành động tàn phá rừng tự nhiên, dù dưới động cơ, mục đích nào. Để kiềm chế thói quen không mấy văn minh là sính dùng đồ gỗ rừng tự nhiên. Để trả lại cho rừng những gì con người đã lấy.

Từ lâu rồi, thế giới văn minh đã hạn chế và cấm khai thác gỗ rừng tự nhiên. Người ta khuyến khích trồng rừng và sử dụng gỗ công nghiệp. Rừng tự nhiên, với họ là một phần cuộc sống, chỉ dấu của quá khứ, biểu tượng của thiên nhiên thân thiện. Ngay người miền núi nước ta, những cộng đồng người Dao, Ê Đê, Thái và nhiều cộng đồng tộc người khác yêu rừng, quý rừng, sống chết với rừng. Họ đặt ra luật tục để cùng nhau bảo vệ rừng. Họ thần linh hóa, biến những cánh rừng tự nhiên bao đời thành rừng thiêng, rừng thần. Nhưng rồi cuộc sống đã khác, khi rừng, đất rừng do lâm trường, công ty quốc doanh quản lý. Rừng thần hết thiêng, rừng mất dần.

Chính phủ quyết định đóng cửa rừng tự nhiên, thì một cây gỗ rừng tự nhiên ra khỏi rừng đều không hợp pháp. Chính phủ đóng cửa rừng tự nhiên thì mọi dự án tác động, ảnh hưởng xấu đến rừng tự nhiên, đều không còn căn cứ để xem xét. Cũng không còn lý do để những chợ gỗ, làng gỗ ngồn ngộn gỗ rừng tự nhiên tồn tại. Đừng khuyến khích cá nhân, doanh nghiệp sang châu lục này hay quốc gia khác mua bán, khai thác gỗ rừng tự nhiên. Thế giới là một cơ thể thống nhất, là "cái bình thông nhau", quốc gia này gặp họa, quốc gia khác không thể vô can.

Ăn của rừng rưng rưng nước mắt.

Nước mắt kẻ "ăn rừng", sớm muộn, có thể "rưng rưng" hay chẳng kịp "rưng rưng". Nhưng, người dân miền núi, người dân vùng lũ vẫn chưa thôi vừa cạn dòng nước mắt, nước mắt lại lã chã tuôn rơi.

Sạt lở ở Hòa Bình: Tìm thấy 9 thi thể

Sạt lở ở Hòa Bình: Tìm thấy 9 thi thể

Có mặt tại hiện trường, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chỉ đạo tập trung tìm kiếm người mất tích, thăm hỏi, động viên gia đình có người chết và bị thương.

Nước ngập lút nóc nhà, trắng đêm di dời dân

Nước ngập lút nóc nhà, trắng đêm di dời dân

Hơn 500 ngôi nhà ở 2 thôn Quảng Ích 1, 2 (Xuân Thiên, Thọ Xuân, Thanh Hóa) chìm trong biển nước, các hộ dân phải di dời ngay trong đêm.

Mưa lũ chưa từng có: Vỡ hồ trạm bơm Gia Viễn, Ninh Bình

Mưa lũ chưa từng có: Vỡ hồ trạm bơm Gia Viễn, Ninh Bình

Mưa lũ dồn dập khắp Bắc Bộ và Bắc Miền Trung đã khiến ít nhất 40 người chết, 22 người mất tích.

Trăm xe lặn ngụp giữa biển nước lũ Hòa Bình

Trăm xe lặn ngụp giữa biển nước lũ Hòa Bình

Tuyến QL 6 đoạn qua thị trấn Lương Sơn (Hòa Bình) bị ngập sâu hơn 1 mét, các phương tiện không thể di chuyển qua được.

Sập cầu, 1 phóng viên bị lũ cuốn trôi ở Yên Bái

Sập cầu, 1 phóng viên bị lũ cuốn trôi ở Yên Bái

Phó chủ tịch thị xã Nghĩa Lộ xác nhận một phóng viên thường trú của TTXVN tại Yên Bái bị lũ cuốn khi đang tác nghiệp tại cầu Thia.

Uông Ngọc Dậu

tin nổi bật

Dòng người kéo nhau vào tận mỏ khoáng sản phản đối việc sụt lún nhà dân

Sau sự việc xuất hiện thêm 1 “hố tử thần” sáng 27/5, rất đông người dân xã Châu Hồng (huyện Quỳ Hợp, Nghệ An) kéo nhau đến nơi khai thác khoáng sản của một doanh nghiệp trên địa bàn phản đối.

Thanh Hóa bác phương án lọc hóa dầu Nghi Sơn nhận chìm 6,9 triệu m3 bùn nạo vét

Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn có văn bản xin xử lý chất thải nạo vét từ dự án duy tu công trình cảng nhà máy Lọc hóa dầu xuống biển, ý kiến trên đã bị tỉnh Thanh Hóa “khước từ”.

Nhà máy luyện quặng xả khói mùi như thuốc sâu, huyện kiểm tra đánh giá bằng cảm quan

Sau khi VietNamNet đăng bài về việc người dân gửi đơn tập thể tố cáo Công ty CP Cromit Nam Việt gây ô nhiễm môi trường, UBND huyện Triệu Sơn đã thành lập đoàn kiểm tra.

Thanh Hóa di dời bãi rác ô nhiễm lớn nhất tỉnh

Bãi rác ở TP Sầm Sơn (Thanh Hóa) tồn tại hơn 25 năm qua gây ô nhiễm nghiêm trọng đã được tỉnh Thanh Hóa quyết định di dời.

Tăng cường hợp tác với WB trong bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà đã thăm trụ sở của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington DC.

Diễn biến mới vụ mỏ đá nổ mìn, dân rơi cả bát cơm khi đang ăn

Các cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Bình đã vào cuộc để làm rõ việc mỏ đá Mai Thanh (xã Thạch Hóa, huyện Tuyên Hóa) nổ mìn làm nứt nhà dân và lấn chiếm hàng nghìn m2 đất nông nghiệp để làm bãi chế biến đá.

Mạch nước nóng trời cho, người dân Yên Thuỷ múc lên uống không cần đun

Dưới cái nắng đầu hè oi ả, ông Vũ Văn Ba (thôn Liên Tiến, xã Ngọc Lương, huyện Yên Thuỷ, Hoà Bình) lấy chiếc mũ bảo hiểm ai đó để sẵn bên cạnh bể chứa nước khoáng nóng lộ thiên, vục một vục đầy rồi uống cho thoả cơn khát…

22,7 tỷ đồng trồng 1 tỷ cây xanh

Sáng 26/4, Trung tâm Truyền thông TN&MT (Bộ TN&MT) tổ chức Lễ ký kết và công bố chương trình “Vì một Việt Nam xanh - Chung sức trồng 1 tỷ cây xanh” với kinh phí 22,7 tỷ đồng.

Mỏ đá ở Quảng Bình nổ mìn khiến người dân rơi cả bát cơm khi đang ăn

Hai vụ vụ nổ mìn xảy ra trưa 4/4 và trưa 22/4 làm rung chuyển nhà cửa, gây nứt tường. Nhiều người dân ở xã Thạch Hóa đang ăn cơm trưa giật mình rơi cả bát cơm.

Phát hiện 42 tấn chất thải nguy hại trong xí nghiệp của Công ty Điện Quang

Qua khai quật và kiểm tra tại xí nghiệp đèn ống của Công ty Điện Quang, lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai phát hiện 42 tấn chất thải nguy hại chưa được xử lý.

Khu nhà giàu TP Thủ Đức ngập ‘te tua’, dân rùng mình lội nước hôi thối về nhà

Mưa lớn chiều 13/4 khiến nhiều tuyến đường ở khu Thảo Điền (TP Thủ Đức) ngập nặng, nước bốc mùi thối nồng nặc khiến người dân phải rùng mình.

Sò biển dạt, phủ kín bãi tắm Cửa Lò

Trong mấy ngày qua, bãi tắm thị xã Cửa Lò (Nghệ An) bất ngờ có rất nhiều sò biển dạt vào bờ, ngư dân thoải mái “nhặt lộc biển”. 

Hà Nội yêu cầu quận Long Biên báo cáo việc người dân treo băng-rôn xin giữ hồ

Chủ tịch quận Long Biên Nguyễn Mạnh Hà cho biết, UBND TP Hà Nội đang chỉ đạo các ngành chức năng vào cuộc, trả lời kiến nghị người dân xung quanh việc lấp hồ tự nhiên tại phường Ngọc Thụy.

 

Bất ngờ với lũ dị thường, bà con ứa nước mắt nhìn vụ mùa mất trắng

Từ ngày 31/3 – 2/4, nhiều địa phương thuộc địa bàn tỉnh Quảng Trị đón đợt lũ trái mùa với mực nước lên nhanh bất ngờ, nhiều hộ gia đình khổ sở vì vụ mùa mất trắng.

Dân Quảng Trị trở tay không kịp với 'cơn lũ lạ' đầu tháng 4

Mưa lớn kéo dài khiến nước dâng cao, gây ngập lụt nhiều xã ở huyện Hải Lăng. Theo người dân, lần đầu tiên họ chứng kiến đợt lũ đầu tháng 4. "Cơn lũ lạ" đã khiến nhiều người không kịp trở tay.