Sau 3 năm triển khai chương trình “Mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP), Quảng Ninh đã hình thành được chuỗi giá trị hoàn chỉnh (sản xuất - thu hoạch - chế biến - tiêu thụ), gia tăng giá trị nguyên liệu bản địa.

Nhờ vậy chương trình OCOP của Quảng Ninh được đánh giá là 1 trong 20 mô hình tiêu biểu trong xây dựng nông thôn mới và Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu nhân rộng phong trào OCOP theo quyết định số 524/QĐ-TTg.

Giúp nông sản vươn khỏi ‘ao làng’

Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) tại Quảng Ninh được triển khai thực hiện từ năm 2013 nhằm mục tiêu phát triển các sản phẩm nông nghiệp có chất lượng theo đúng quy chuẩn, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Hiện thực hoá mục tiêu trên, từ tỉnh đến các địa phương đã chủ động thành lập Ban điều hành (BĐH) OCOP Quảng Ninh, phối hợp cùng các đơn vị triển khai các dự án phát triển sản xuất; tổ chức cuộc thi thiết kế nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp bao bì, ban hành khung pháp lý, xây dựng các trung tâm, điểm bán hàng OCOP tại một số địa phương…

Nhằm tìm một chỗ đứng vững chắc cho các sản phẩm trên thị trường, cũng như bảo hộ cho toàn bộ sản phẩm OCOP, Quảng Ninh đã đăng ký nhãn hiệu sở hữu trí tuệ OCOP và được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp bằng bảo hộ trong phạm vi quốc gia.

Hiện đã có 280 sản phẩm OCOP đã và đang được hỗ trợ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì nhãn mác đẹp, kiểu dáng chuyên nghiệp. Các sản phẩm được tổ chức đánh giá và phân hạng theo Bộ tiêu chí từ 1-5 sao. Hiện 99 sản phẩm được cấp giấy chứng nhận từ 3-5 sao. Quảng Ninh cũng tiếp tục hoàn thiện các chỉ tiêu về an toàn thực phẩm, y tế đối với 74 sản phẩm OCOP.

{keywords}

Các sản phẩm OCOP Quảng Ninh đảm bảo chất lượng và có quy trình kiểm tra nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh thực phẩm. Thành công của Chương trình còn được khẳng định qua các kỳ hội chợ, tiêu biểu như Hội chợ OCOP hè 2016 được tổ chức, thu hút trên 60.000 lượt khách tới tham quan mua sắm với doanh thu bán hàng đạt trên 4 tỷ đồng.

Ngoài ra, Quảng Ninh cũng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm thông qua các hội chợ trong và ngoài nước, như: Hội chợ du lịch thương mại hành lang Đông Tây tại Đà Nẵng, Hội chợ nông nghiệp thực phẩm Quốc tế TP HCM, Hội chợ ngành nông nghiệp, Hội chợ nông sản Tây Bắc, Hội chợ thương mại ASEAN - Trung Quốc tại Nam Ninh (Trung Quốc)...

Cùng với đó, các địa phương Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên, Hoành Bồ, Hải Hà, Bình Liêu đã hình thành hệ thống trung tâm, điểm bán hàng sản phẩm OCOP. Đồng thời, quảng bá mạnh mẽ, rộng rãi về sản phẩm OCOP trên hệ thống truyền thông trong và ngoài tỉnh.

Khai thác thế mạnh từng địa phương

Là một chương trình chưa có tiền lệ trong nước để học tập nên ngay từ những ngày đầu triển khai, Quảng Ninh phải đối mặt với không ít khó khăn. Dựa trên thực tiễn địa phương và học tập mô hình của Nhật Bản, Thái Lan, tỉnh đã phê duyệt Đề án OCOP.

Chương trình nhằm hình thành sản xuất theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh (sản xuất - thu hoạch - chế biến - tiêu thụ), gia tăng giá trị nguyên liệu bản địa. Trong đó, các chủ thể sản xuất (từ cá thể, hộ sản xuất, tổ hợp tác, HTX, DN) có sự chủ động về ý tưởng sản phẩm, xác định thị trường, chủ động sản xuất, tiêu thụ. Nhà nước đóng vai trò tạo sân chơi, hỗ trợ chính sách, xúc tiến thương mại.

Chương trình không chỉ thúc đẩy sản xuất, khai thác các tiềm năng và thế mạnh của địa phương, mà còn xây dựng các mối liên kết giữa các hộ sản xuất, tổ chức, cá nhân qua mô hình DN vừa và nhỏ, HTX, tổ hợp tác.

Trong giai đoạn 2013-2016, việc triển khai Chương trình OCOP đã được các đơn vị doanh nghiệp và các tập thể, hộ gia đình hưởng ứng nhiệt tình, ủng hộ cao. Tính đến 30/9/2016 đã có 180 tổ chức kinh tế, cơ sở, hộ sản xuất tham gia Chương trình OCOP.

Trong đó có: 32 doanh nghiệp; 54 HTX và tổ hợp tác, hội sản xuất; 94 cơ sở, hộ sản xuất. Quy mô, năng lực của các tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP có sự tăng trưởng nhanh. Tổng vốn pháp định đăng ký trên 117 tỷ đồng, thu hút 2.172 lao động; diện tích đất, mặt nước của các doanh nghiệp, HTX đang sở hữu, sử dụng là 2.289,86 ha.

Trong triển khai thực hiện Chương trình OCOP, các phương đã dần phát triển được các thương hiệu nông sản thế mạnh của mình, biến nhiều sản phẩm nông sản vốn chỉ "nổi tiếng trong dân gian" trở thành những sản phẩm thực sự có chỗ đứng trên thị trường.

Chương trình OCOP của Quảng Ninh cũng trở thành một hình mẫu để nhiều địa phương khác như Quảng Bình, Bắc Cạn… đến học hỏi

Ông Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Điều hành OCOP cho biết: Qua 3 năm triển khai, Chương trình OCOP ngày càng khẳng định được thương hiệu, trở thành nét riêng của Quảng Ninh, góp phần tái cơ cấu nền kinh tế nông nghiệp của tỉnh theo hướng phát triển sản xuất tập trung, gia tăng giá trị sản phẩm. OCOP đã thực sự khẳng định vai trò chương trình phát triển kinh tế chính thức của tỉnh Quảng Ninh. 

 Vân Anh