Bán vé điện tử, PA tiết kiệm được khoản chi phí lớn nhưng cũng phải giải quyết vấn đề lao động dôi dư - một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quản trị doanh nghiệp. Ảnh: Thanh Hải

Pacific Airlines và vấn đề hóc búa phía sau tấm vé điện tử

ICTnews - Áp dụng bán vé máy bay điện tử đã làm Pacific Airlines dôi dư đến 500 lao động. Pacific Airlines đã giải quyết ổn thoả mà không hề có “lời ra tiếng vào”.

Công ty hàng không cổ phần Pacific Airlines (PA) là công ty đầu tiên tại Việt Nam cho phép hành khách mua vé và thanh toán trực tiếp qua hệ thống mạng Internet.

Vé điện tử giúp chi phí giảm mạnh

Nếu như từ ngày 12/2/2007 trở về trước, những hành khách đi lại bằng máy bay của PA đều sử dụng vé giấy truyền thống mua tại các đại lý bán vé của PA thì kể từ ngày 13/2/2007, tất cả các hành khách sử dụng dịch vụ bay và đại lý vé của PA đều truy cập vào trang web http://pacificairlines.com.vn để đặt chỗ, mua vé và tìm hiểu các thông tin cần thiết liên quan đến các dịch vụ bay của PA. “Đó cũng chính là thời điểm đánh dấu PA chuyển đổi sang hình thức hoạt động mới là hãng hàng không giá rẻ, cùng với việc đưa dịch vụ TMĐT vào hoạt động”, ông Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc PA cho biết.

Khi sử dụng hệ thống vé giấy, các hãng hàng không Việt Nam phải đặt in vé tại nước ngoài, với chi phí trung bình cho mỗi tấm vé là khoảng 5-7 USD. Bên cạnh đó, họ phải thiết lập một hệ thống phòng vé rộng khắp với đông đảo đội ngũ nhân viên bán vé, cùng một đội ngũ kế toán đông không kém chỉ để... đếm vé, ghi chép vào sổ... “Tính tổng thể, chi phí mỗi tấm vé giấy khi đến tay khách hàng là khoảng 10 USD. Đây là một khoản chi phí không hề nhỏ với các hãng hàng không, đặc biệt là những hãng hàng không quy mô còn nhỏ và tuổi đời còn trẻ như PA”, vị Tổng giám đốc (CEO) của Pacific Airlines tiết lộ.

Còn khi chuyển sang vé điện tử (e-ticket), theo ông Lê Hải Bình, Trưởng phòng CNTT của PA, tổng chi phí cho vé của hãng hàng không này đã giảm một cách vô cùng ấn tượng: giảm chi phí in ấn, chi phí nhân công, chi phí thuê địa điểm bán vé... “Tổng chi phí cho mỗi tấm vé điện tử hiện nay chỉ là khoảng 1 USD, tức là giảm được tới 10 lần so với trước kia”, ông Bình tính toán. Còn ông Lương Hoài Nam thì khẳng định: “Lợi ích vé điện tử mang lại quá lớn, cùng với việc xác định chuyển đổi toàn bộ vé sang loại hình vé điện tử để nhanh chóng ổn định hoạt động và phát triển, nên chúng tôi đã chuyển ngay lập tức sang phương thức bán vé điện tử”.

Chi phí thấp, hiệu quả cao

Cùng với việc bán vé điện tử, PA giờ đây được gắn với hình ảnh một “hãng hàng không giá rẻ” tại Việt Nam. “Nhưng để thực sự trở thành một hãng hàng không giá rẻ, nền tảng công nghệ ứng dụng lại cần phải rất hiện đại. Có hiện đại thì mới giảm được chi phí xuống”, ông Nam nói.

Ông Lương Hoài Nam

Đầu tư hạ tầng công nghệ cho hệ thống bán vé điện tử, các lãnh đạo của PA đã tìm hiểu và quyết định lựa chọn giải pháp kết nối mạng Megawan kết hợp với dự phòng IPSec VPN trên nền Internet. Thiết bị được sử dụng chính cho mô hình này bao gồm tường lửa SSG (Secure Service Gateway) của Juniper Networks kèm chức năng của bộ định tuyến cho PA, tạo ra kết nối an toàn sử dụng công nghệ IPSec VPN cho các chi nhánh về trung tâm mà không phụ thuộc vào môi trường truyền là Internet hay MegaWAN. Tùy theo từng địa điểm mà ta dùng SSG520, SSG140 hay SSG20. Đối với các đại lý nước ngoài hay người dùng di động, PA sử dụng thiết bị SA4000. “Hãy tưởng tượng IPSec VPN là những đường hầm an toàn có sẵn nối liên thông giữa các chi nhánh với nhau, thì với SSL VPN, người dùng đăng nhập với hotmail hay Yahoo thì có thể vào mạng một cách an toàn mà không cần phải cài đặt cấu hình gì trên máy tính của họ”, ông Lê Hải Bình mô tả.

Để kiểm định khả năng xử lý của hệ thống, đội ngũ kỹ thuật của PA đã thử nghiệm mô hình tổ chức một cộng đồng “người dùng ảo” khoảng 5.000 người “đổ bộ” cùng lúc vào hệ thống bán vé. Hệ thống hoạt động ổn định. “Còn trên thực tế, khi PA tung ra chương trình 30.000 vé siêu rẻ trên mạng và bán hết trong vòng 2 giờ đồng hồ, hệ thống vẫn hoạt động ổn định”, ông Lương Hoài Nam cho biết: “Hệ thống công nghệ của chúng tôi đều được khách hàng và kể cả đối tác chiến lược – hãng Qantas – đánh giá rất cao về sự hiện đại và tính ổn định”.

Trước đây, chi phí cho hạ tầng công nghệ bán vé của PA là khoảng 1 triệu USD mỗi năm, trong đó riêng chi phí thuê đường truyền hàng năm (của hãng SITA) chiếm khoảng 50%. Còn chi phí đầu tư cho hệ thống bán vé điện tử của PA chỉ khoảng 500 ngàn USD, trong đó đầu tư cho hạ tầng mạng chỉ khoảng 300-350 ngàn USD (hệ thống mạng, hub, bộ định tuyến, đường truyền...), theo ông Lê Hải Bình: “Vốn đầu tư này chúng tôi thu hồi trong vòng không đến 1 năm”.

Trở lại với câu chuyện xây dựng hệ thống bán vé điện tử, ông Lương Hoài Nam khẳng định đây thực sự là một “cuộc cách mạng”, làm tăng khả năng cạnh tranh và nâng sức phát triển của Pacific Airlines lên rất nhiều. Hệ thống vé điện tử mang lại một sự minh bạch tuyệt đối (khách hàng có thể biết chuyến bay còn thừa chỗ hay không và có thể đặt vé được ngay) và một sự bình đẳng – văn minh: “Tôi với mọi khách hàng khác có sự bình đẳng như nhau trong chuyện đặt, mua vé của PA. Vợ tôi mà có truy cập vào website mua vé thì cũng như mọi người khách thôi”, ông Nam vui vẻ nói.

Nhờ tính minh bạch và sự công khai nên lượng khách của PA luôn được lấp đầy kể từ khi hãng triển khai hệ thống bán vé điện tử. Theo số liệu thống kê của PA, tăng trưởng vận chuyển hành khách của hãng trong 6 tháng đầu năm 2007 so với cùng kỳ năm trước là 38%. Nếu trước kia, hệ số sử dụng ghế chỉ đạt khoảng 70-72%, thì hiện nay đã đạt khoảng 85%. “Trong mấy tháng hè này, hệ số sử dụng ghế còn cao hơn nữa, như tuyến bay Hà Nội – TP. HCM thường xuyên đạt hệ số sử dụng ghế khoảng 96%”, ông Lương Hoài Nam lạc quan.

Tìm lời giải bài toán con người

Những lợi ích và hiệu quả mà ứng dụng CNTT đem lại các nhà quản lý của PA đều tính toán được khá dễ dàng, nhưng giải bài toán “lao động dôi dư” khi ứng dụng TMĐT lại không hề đơn giản. “Không một doanh nghiệp nào có thể làm tốt được TMĐT nếu không giải quyết hiệu quả vấn đề lao động dôi dư trong doanh nghiệp”, CEO của Pacific Airlines khẳng định.

Theo tính toán của lãnh đạo PA, ứng dụng bán vé điện tử đã khiến lực lượng lao động dôi dư (dôi dư phòng vé, nhân viên tài chính...) của hãng hàng không này lên tới khoảng 500 người, mà không thể “xếp” vào vị trí nào được nữa.

Để giải quyết số lao động dôi dư này (cho nghỉ việc), “Chúng tôi đã động viên và giải thích cho những nhân viên dôi dư này rằng việc duy trì số lao động dôi dư này sẽ không tốt cho ai cả, cả doanh nghiệp cũng như người lao động”, ông Lương Hoài Nam chia sẻ.

Không chỉ có chuyện động viên, lãnh đạo PA cũng rất uyển chuyển trong những chính sách hỗ trợ giải quyết lao động dôi dư. Bên cạnh việc áp dụng các quy định của Bộ luật Lao động, họ đã áp dụng một số chế độ đặc thù để giảm bớt thiệt thòi cho những lao động dôi dư, cụ thể như hỗ trợ thêm 3 tháng thu nhập thực tế của người lao động. Như vậy, những lao động giản đơn được hỗ trợ 10-12 triệu đồng/người; có những nhân viên được hỗ trợ 50-70 triệu đồng/người. “Rất may, anh chị em rất vui vẻ và ủng hộ chúng tôi trong việc giải bài toán này. Trong 6 tháng vừa qua, chúng tôi đã giảm bớt 104 chỗ làm và sẽ tiếp tục giải quyết bài toán này trong thời gian tới, nhưng không có một đơn thư khiếu nại hay kiện cáo gì cả”, ông Nam cho biết.

Ông Lương Hoài Nam cũng cho hay trong thời gian tới, PA sẽ triển khai thêm các dịch vụ TMĐT như đặt phòng khách sạn, mua bảo hiểm du lịch... trên website của hãng. Đồng thời phối hợp với các ngân hàng để tích hợp thêm các loại hình thẻ thanh toán vào hệ thống, tạo thuận lợi cho hành khách trong việc mua vé (sắp tới là dùng thẻ thanh toán Fast Access, Connnect 24...). “Với dịch vụ bán vé TMĐT của PA, khách hàng có thể mua vé máy bay ở bất cứ lúc nào và bất kỳ nơi đâu có kết nối Internet”, Tổng giám đốc PA Lương Hoài Nam nói.

Lê Minh

  • Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số ra ngày 6/8/2007