Chiều ngày 8/7, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà cùng Đoàn công tác của Bộ đã làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình 1719); nắm bắt tình hình thực hiện Hợp phần 2 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS và MN) giai đoạn 2026-2030 (Chương trình MTQG 417).
Nguồn lực Chương trình MTQG thay đổi căn bản vùng đồng bào DTTS và MN
Tỉnh Quảng Ngãi có diện tích tự nhiên hơn 14.832km², dân số hơn 2,1 triệu người; trong đó, đồng bào DTTS chiếm hơn 25% dân số, với 45 thành phần dân tộc cùng sinh sống.
Toàn tỉnh có 96 xã, phường, đặc khu; trong đó, có 65 xã vùng đồng bào DTTS và MN.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Xiêng Thanh Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ngãi cho biết: Sau 5 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719, tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, vùng đồng bào DTTS và MN thay đổi căn bản.
Giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS và MN giảm bình quân từ 3-4%/năm.
121km đường giao thông nông thôn được hoàn thành nhựa hóa, bê tông hóa hoặc cứng hóa, phục vụ sản xuất, đời sống của nhân dân.
Tỉnh cũng đầu tư 85 công trình nước sinh hoạt tập trung, hỗ trợ cho 100% hộ sử dụng nước sinh hoạt phân tán.
Dự kiến đến cuối năm 2026, sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng 26/28 dự án sắp xếp, ổn định dân cư tập trung, tại chỗ, xen ghép cho 9.651 hộ tại địa bàn các xã vùng đồng bào DTTS và MN.
Các thiết chế văn hóa, phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp của đồng bào DTTS được giữ gìn và phát huy, từng bước nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Đến nay, tỷ lệ thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng đạt hơn 96%.
Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện Chương trình MTQG 1719 trên địa bàn các xã, phường vùng đồng bào DTTS và MN còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ giải ngân vốn đạt kết quả thấp.
Cần hơn 4.600 tỷ đồng đầu tư các công trình thiết yếu
Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ngãi, Chương trình MTQG 417 sẽ triển khai trên địa bàn 65 xã vùng đồng bào DTTS và MN, bao gồm: 7 xã khu vực I, 10 xã khu vực II, 48 xã khu vực III. Số thôn vùng đồng bào DTTS và MN là 1.085 thôn; trong đó, có 561 thôn đặc biệt khó khăn.
Kế hoạch, nguồn vốn thực hiện Chương trình MTQG 417 trong giai đoạn 2026-2030 là hơn 22.700 tỷ đồng. Trong đó, năm 2026-2027, tỉnh Quảng Ngãi cần hơn 4.600 tỷ đồng để đầu tư các công trình thiết yếu liên quan đến đời sống đồng bào DTTS và vùng đồng bào DTTS và MN.
Cụ thể, đầu tư 335 công trình nước sinh hoạt, với tổng số vốn hơn 951 tỷ đồng; 52 dự án nước sinh hoạt phân tán, với tổng số vốn hơn 98 tỷ đồng; đầu tư 153 công trình điện sinh hoạt, với tổng số vốn 293 tỷ đồng.
Các nội dung, nhu cầu thiết yếu khác theo nhu cầu của địa phương có 476 danh mục dự án, công trình với tổng số vốn hơn 3.348 tỷ đồng.
Nhu cầu các hỗ trợ khác, như hỗ trợ duy trì, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc, hỗ trợ mua thẻ BHYT cho người DTTS, với kinh phí hơn 3,4 tỷ đồng.
Có chính sách hỗ trợ phát triển vùng dược liệu
Tại buổi làm việc, tỉnh Quảng Ngãi cũng đề xuất Bộ Dân tộc và Tôn giáo xem xét kiến nghị với Chính phủ hỗ trợ 50% kinh phí cho các doanh nghiệp, hợp tác xã dược liệu gieo ươm cây giống dược liệu quý. Sau đó, các doanh nghiệp, hợp tác sẽ hỗ trợ lại cho người dân trên địa bàn với giá bán cây giống gieo ươm bằng 50% giá thị trường.
Cùng với đó là hỗ trợ kinh phí tổ chức hội thảo, tập huấn kỹ thuật gieo ươm, nuôi trồng, chăm sóc, bảo vệ, khai thác và chế biến dược liệu cho Nhân dân vùng trồng dược liệu; hỗ trợ 100% lãi suất ngân hàng cho người dân khi hộ vay vốn ngân hàng thương mại hoặc ngân hàng chính sách để đầu tư trồng dược liệu quý.
UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đề nghị, Bộ Dân tộc và Tôn giáo có ý kiến với các bộ ngành sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG 417.
Xác định rõ mục tiêu đầu tư
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà ghi nhận, đánh giá cao những kết quả mà tỉnh Quảng Ngãi đã đạt được trong chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG 1719 và kế hoạch chuẩn bị triển khai Chương trình MTQG 417.
Đặc biệt, các sở, ngành tham gia Ban Chỉ đạo đã nắm vững nội dung, mục tiêu của các Chương trình MTQG, tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả triển khai trong thời gian tới.
Để chuẩn bị thực hiện Chương trình MTQG 417, Thứ trưởng Nông Thị Hà đề nghị, tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát các chỉ tiêu còn hạn chế; chuẩn hóa dữ liệu về địa bàn, xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư và thụ hưởng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Trong đó, cần ưu tiên các lĩnh vực giáo dục, y tế và văn hóa; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và điều hành chương trình; đồng thời, sớm kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp, bảo đảm phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, đúng đối tượng, phát huy hiệu quả đầu tư.
Riêng ở cấp xã, với địa bàn rộng, đi lại khó khăn, Thứ trưởng Nông Thị Hà yêu cầu, tỉnh Quảng Ngãi thành lập các Tổ công tác hỗ trợ các xã thành Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG, lập danh mục, xác định mục tiêu đầu tư cho giai đoạn 2026 - 2030. Phải xác định rõ mục tiêu đầu tư thì nguồn lực đầu tư mới mang lại hiệu quả.
Thứ trưởng Nông Thị Hà cũng ghi nhận, các kiến nghị của tỉnh Quảng Ngãi, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ nghiên cứu, xem xét để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.
Đồng thời, đề nghị tỉnh tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn chuyển nguồn của Chương trình MTQG 1719, bảo đảm hoàn thành trước thời hạn ngày 31/12/2026 theo quy định.
.svg){kind=icon}
