Rác thải điện tử từ châu Á ngày càng gia tăng

Tỷ lệ trẻ em bị nhiễm độc chì ở Quí Dữ ngày càng cao. Ảnh: Internet

Nghề kinh doanh nguy hiểm

Khoảng từ năm 1995, luồng thiết bị điện tử cũ vận chuyển tới khu làng Quí Dữ (Guiyu), huyện Triều Dương, thuộc thành phố Sán Đầu, Trung Quốc ngày một tăng lên, biến đây thành một trong những “bãi rác điện tử” lớn nhất thế giới, đồng thời dẫn tới sự ra đời một ngành công nghiệp mới trong khu vực: tái chế rác điện tử. Công việc chính của người dân Quí Dữ là chọn lọc đồ điện tử cũ, nhặt nhạnh những linh kiện có thể tái chế hoặc tái sử dụng, đốt dây dẫn để lấy lõi đồng, chiết xuất vàng từ vi mạch điện tử trong các bể axit... Những quá trình này gây ra một lượng khí thải và chất hóa học rất nguy hiểm cho môi trường đất và đặc biệt là con người.

Hiện nay, nguồn đất ở Quí Dữ đã có dấu hiệu bão hòa các loại kim loại nặng như crom, chì, thiếc... Nguồn nước ngầm cũng bị ô nhiễm và trở nên không thể uống được.

Theo nghiên cứu của Đại học Sán Đầu (Trung Quốc), làng Quí Dữ có nồng độ dioxin gây ung thư cao vào bậc nhất nhất thế giới.

Đồ công nghệ mới cũng thành rác thải

Ông Adam Minter, tác giả của blog Shanghai Scrap ở Trung Quốc, là người dành rất nhiều thời gian và công sức để tìm hiểu về rác thải điện tử. Ngoài xây dựng blog Shanghai Scrap, ông Minter có khá nhiều bài viết đăng trên các ấn phẩm uy tín như Bloomberg, Wall Street Journal và Scientific American.

Trong chuyến đi thực tế tại Quí Dữ, Adam Minter đã phát hiện nhiều thùng linh kiện điện tử vẫn nằm trong các bao bì gốc của HP, Panasonic và Samsung.

Khi được hãng tin BBC tiếp cập, Samsung phủ nhận việc có liên quan tới vụ việc này, đồng thời cho biết họ là thành viên của chiến dịch quản lý rác thải điện tử e-Stewards Electronics Stewardship của Basel Action Network - một tổ chức từ thiện tại Mỹ hoạt động nhằm ngăn xuất khẩu chất thải độc hại sang các nước đang phát triển.

Trong một bài phỏng vấn với BBC, Samsung tuyên bố: “Dựa trên điều tra nội bộ, chúng tôi khẳng định những hộp đó không bị thải bỏ bởi Samsung Electronics hoặc một đối tác tái chế của Samsung. Hơn nữa, các linh kiện bán dẫn có trong những hộp đó được sản xuất từ năm 2004 và đã được vận chuyển cho khách hàng ở nước ngoài. Trong trường hợp đó là các linh kiện (không giống như sản phẩm hoàn chỉnh), mọi quyền hạn và quyền sở hữu đã được chúng tôi chuyển giao cho khách hàng sau khi hoàn tất giao dịch mua bán.”

Gã khổng lồ điện tử nhấn mạnh là họ cam kết thực hiện các tiêu chuẩn toàn cầu nghiêm ngặt về quản lý rác thải điện tử và đã thành lập các chương trình tái chế khắp thế giới để tuân theo phát luật tái chế toàn cầu.

Panasonic và HP không bình luận về chi tiết vụ việc, mặc dù một phát ngôn viên của HP nói rằng công ty này đã cam kết thực hiện các tiêu chuẩn cao nhất về quản lý rác thải điện tử.

Rác từ châu Á nhiều hơn Mỹ và châu Âu

Cách đây không lâu, các nước phương Tây vẫn là nguồn gốc chính của lượng rác thải điện tử đổ vào châu Á. Ví dụ, theo ước tính, mỗi ngày người dân Mỹ thải ra hơn 350.000 chiếc điện thoại di động và 130.000 máy tính.

Tuy nhiên ông Minter cho biết, “một nửa số rác thải điện tử đang xử lý ở Trung Quốc là bắt nguồn từ chính Trung Quốc”. Chất thải điện tử từ Đông Nam Á – đặc biệt là Thái Lan và Malaysia – đang có tốc độ tăng nhanh.

Khi được phỏng vấn, các thương nhân thu gom rác thải điện tử tại Quí Dữ cho biết, một nửa số rác được xử lý xuất phát từ các hộ gia đình. Những thương nhân này cũng cho biết rác thải điện tử từ Mỹ và Châu Âu thường có chất lượng tốt hơn là từ Trung Quốc. 

Theo BBC

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 50 ra ngày 25/4/2012.