Lễ tổng kết Dự án hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh do Samsung Việt Nam phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức mới đây tại Bắc Ninh không chỉ khép lại một giai đoạn hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp, mà còn mở ra nhiều suy ngẫm về cách một tập đoàn FDI lớn đang đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trên con đường nâng cấp năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phát biểu tại lễ tổng kết, đại diện Samsung Việt Nam nhấn mạnh rằng mục tiêu của chương trình không phải là “làm thay” doanh nghiệp, mà là giúp doanh nghiệp tự đứng vững bằng năng lực nội tại, thông qua việc thay đổi tư duy quản trị, chuẩn hóa quy trình và từng bước ứng dụng công nghệ số vào sản xuất.

Nhà máy thông minh – từ khái niệm đến nhu cầu bắt buộc
Theo Samsung, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc, nhà máy thông minh không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm. “Để trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 cho các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp buộc phải đáp ứng các tiêu chuẩn rất cao về chất lượng, truy xuất dữ liệu và quản trị sản xuất. Nhà máy thông minh chính là nền tảng để đáp ứng những yêu cầu đó”, đại diện Samsung Việt Nam chia sẻ.
Từ góc độ cơ quan quản lý, lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng thực trạng chung của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam là quy mô nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều, mức độ tự động hóa và số hóa còn hạn chế. Vì vậy, các chương trình hỗ trợ có chiều sâu, gắn với thực tiễn nhà máy như dự án của Samsung mang ý nghĩa rất thiết thực.Khởi động từ năm 2022, Dự án hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh được Samsung và Bộ Công Thương triển khai theo cách tiếp cận “cầm tay chỉ việc”. Các chuyên gia Samsung trực tiếp vào doanh nghiệp, đánh giá hiện trạng sản xuất, chỉ ra điểm nghẽn và cùng doanh nghiệp xây dựng lộ trình cải tiến phù hợp với năng lực và nguồn lực thực tế.
Theo tổng kết tại Bắc Ninh, đến nay đã có 82 doanh nghiệp Việt Nam tham gia dự án, đồng thời 123 chuyên gia tư vấn được đào tạo để hình thành đội ngũ tư vấn nội địa về nhà máy thông minh. Riêng trong năm 2025, chương trình được triển khai tại 10 doanh nghiệp ở cả hai miền Bắc – Nam.
Ông Kim Tea Hoon – Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng Samsung Việt Nam cho biết: “Samsung kỳ vọng rằng thông qua dự án này, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cải thiện hiệu quả sản xuất trước mắt, mà còn xây dựng được nền tảng quản trị bền vững, đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu của Samsung và các đối tác quốc tế”.
Doanh nghiệp nói gì sau khi tham gia chương trình
Từ phía doanh nghiệp, nhiều đại diện cho biết giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại không nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà ở cách tiếp cận mới đối với quản trị sản xuất.
Đại diện Công ty TNHH Ancl Techco chia sẻ, trước khi tham gia chương trình, doanh nghiệp chủ yếu quản lý sản xuất dựa trên kinh nghiệm. “Sau quá trình được chuyên gia Samsung tư vấn, chúng tôi bắt đầu xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu theo thời gian thực, từ đó kiểm soát tốt hơn chất lượng và tiến độ. Quan trọng hơn, đội ngũ quản lý đã thay đổi tư duy, quen với việc ra quyết định dựa trên dữ liệu”, vị này cho biết.
Tương tự, đại diện Công ty Cổ phần Công nghiệp TCI đánh giá các khóa tập huấn và tư vấn đã giúp doanh nghiệp nhìn rõ những điểm yếu tồn tại lâu nay. “Trước đây, chúng tôi nghĩ rằng nhà máy thông minh là câu chuyện quá xa vời. Nhưng sau chương trình, doanh nghiệp hiểu rằng có thể đi từng bước, bắt đầu từ những cải tiến nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt”, đại diện TCI nói.
Song song với các dự án tư vấn chuyên sâu, Samsung còn tổ chức các khóa tập huấn lý thuyết về nhà máy thông minh, trong đó khóa đào tạo kéo dài hai tuần tại Bắc Ninh vừa qua được xem là một điểm nhấn. Chương trình giúp doanh nghiệp tiếp cận có hệ thống các khái niệm về tự động hóa, số hóa, quản trị sản xuất hiện đại, đồng thời tham quan thực tế để học hỏi mô hình vận hành hiệu quả.
Theo đại diện Samsung Việt Nam, các khóa tập huấn này đóng vai trò “phổ cập nhận thức”, giúp nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, kể cả những doanh nghiệp chưa đủ điều kiện tham gia dự án chuyên sâu, có thể hiểu đúng và hình dung rõ lộ trình xây dựng nhà máy thông minh.
Lễ tổng kết tại Bắc Ninh cũng là dịp nhìn lại chặng đường hơn một thập kỷ Samsung tham gia hỗ trợ phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Từ năm 2015 đến nay, Samsung đã phối hợp với Bộ Công Thương triển khai nhiều chương trình tư vấn cải tiến sản xuất, đào tạo chuyên gia tư vấn và đào tạo kỹ thuật viên khuôn mẫu.
Tính đến giai đoạn 2018–2021, 379 doanh nghiệp đã được tư vấn cải tiến, 406 chuyên gia tư vấn được đào tạo. Giai đoạn 2020–2024, chương trình đào tạo 209 kỹ thuật viên khuôn mẫu tiếp tục góp phần nâng cao năng lực kỹ thuật – một mắt xích quan trọng trong chuỗi công nghiệp hỗ trợ. Phát biểu kết luận tại lễ tổng kết, đại diện Bộ Công Thương đánh giá các chương trình của Samsung đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực thực chất của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, đồng thời cho thấy vai trò tích cực của doanh nghiệp FDI trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp nội địa.
Từ Bắc Ninh – trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước – câu chuyện nhà máy thông minh đang lan tỏa mạnh mẽ. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, những chương trình hỗ trợ dài hơi, bài bản như của Samsung được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo ra lớp doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực, đủ bản lĩnh để bước ra “sân chơi lớn”.
Băng Dương