Sản vật nào ở Phú Quốc không trồng vẫn mọc, biết đổi màu, có tiền cũng khó mua?

Nấm tràm là loại nấm mọc ở rừng tràm. Chúng mọc hoàn toàn tự nhiên, không thể trồng hay nhân giống.

Người ta cho rằng, khí hậu và thổ nhưỡng của Phú Quốc (nay thuộc địa phận tỉnh An Giang) có thể thích hợp cho nấm tràm sinh sôi.

Khi rụng, lá tràm phủ kín mặt đất, tạo thành lớp mùn. Sau những cơn mưa đầu mùa, hơi nóng ẩm của lớp mùn khiến meo nấm phát triển. Chỉ ít thời gian sau, những chiếc nấm đầu tròn nhỏ, màu tím lịm dần nhú lên.

Nấm tràm có màu tím, kích cỡ nhỏ bằng ngón tay, mọc khuất dưới lớp lá tràm. Loại nấm này lớn rất nhanh và khi có nắng rọi xuống, màu của đầu nấm sẽ lập tức nhạt dần. Vì vậy, người ta ví von đây là sản vật biết đổi màu thần tốc.

Loại nấm này chỉ xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa và kéo dài khoảng 1 tháng (thường từ đầu tháng 3 tới giữa tháng 4).

Từ lúc mới nhú khỏi mặt đất, nấm tràm chỉ sống được 1-2 ngày, nên người bản địa phải tranh thủ đi hái thật sớm. Họ thường đi từ khi tờ mờ sáng vì nắng lên cao, nấm sẽ phát triển nhanh, bị nở to khiến hương vị bớt thơm ngon.

Sau khi thu hái trong rừng, bà con sẽ mang nấm tràm về nhà cắt phần gốc, rửa sạch và chế biến ngay để giữ độ tươi. Họ luộc sơ nấm vài lần để khử bớt vị đắng rồi để ráo và cấp đông trong tủ lạnh. Sau khi luộc, làm sạch, mũ nấm nở tròn xoe, chuyển sang màu nâu bóng láng, viền trắng sữa; thân nấm trắng nõn.

Nấm tràm có phần thân dai, giòn, có vị đắng nhè nhẹ nhưng hậu vị ngọt, mùi thơm thoang thoảng. Người dân địa phương thường nấu canh nấm này với hải sản như tôm, mực, ghẹ... để thêm vị ngọt thanh và bổ dưỡng; nấu cháo, xào hoặc kho tiêu để ăn cùng cơm trắng.

Ảnh: Rơm Vàng Restaurant Vietnamese Cuisine

Gỏi cá trích là món ngon nổi tiếng ở Phú Quốc, từng lọt Top 100 món ăn đặc sản Việt Nam 2021 – 2022.

Theo người dân địa phương, cá trích ở Phú Quốc có quanh năm nhưng thời điểm khoảng từ tháng 7 đến tháng 8 âm lịch, khi gió Tây Nam thổi vào đất liền mới là vụ cá trích lớn nhất. Lúc này, cá đạt độ ngon, thịt béo chắc, vị ngọt thơm và giá cả cũng "mềm" hơn.

Tại đây, cá trích được chế biến thành nhiều món ăn, thành phẩm như cá trích đóng hộp, cá trích kho lạt, cá trích nấu canh chua, chả cá trích… song ngon và được thực khách ưa chuộng nhất vẫn là món gỏi cá trích.

Vì chế biến tươi sống, không cần qua công đoạn làm chín bằng nhiệt nào nên món gỏi cá trích còn được ví là đặc sản “ăn tươi nuốt sống” ở Phú Quốc.

Bún quậy còn gọi là bún hải sản, được cho là bắt nguồn từ bún tôm Bình Định. Theo tìm hiểu, món ăn này được người dân Bình Định cũ mang tới Phú Quốc từ những năm 2000 rồi dần dần trở thành món ăn sáng quen thuộc của người địa phương.

Hiện nay, ở Phú Quốc có thêm nhiều quán ăn, nhà hàng phục vụ món bún quậy để đáp ứng nhu cầu du khách. 

Thành phần chính của món ăn này là bún tươi, hải sản (như tôm, mực, cá) và nước sôi.

Điều thú vị là nước dùng của bún quậy không thêm nhiều loại gia vị (trừ bột canh), thực phẩm có màu hay dầu mỡ mà chỉ gồm nước luộc bún tươi và nước luộc hải sản, có màu ngà ngà.

Trong đó, mực tươi làm phần nước ngọt hơn và có vị mặn mòi của biển.