Cá ngạnh thuộc dòng cá da trơn, cùng họ với cá trê nhưng kích thước nhỏ hơn, có thân và đầu dẹt với cặp râu dài cùng 3 ngạnh sắc nhọn ở trên.
Chúng thường sống theo đàn ở tầng đáy hạ lưu các con sông lớn nên khó nuôi lồng, bè thương phẩm như các loài cá nước ngọt khác.
Ở miền Bắc, cá ngạnh xuất hiện chủ yếu ở khu vực sông Hồng, sông Đà. Tuy nhiên, cá ngạnh sông Đà được đánh giá là có chất lượng ngon hơn cả.
Thịt cá dai chắc, vị ngọt thơm, có thể chế biến thành nhiều món ăn.
Chị Lê Trang (ở phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ) cho biết, cá ngạnh thường có vào mùa hè, giá thành khoảng 230.000 đồng/kg.
Gia đình chị ưa chuộng sử dụng cá ngạnh làm thực phẩm vì loại cá này có phần thịt săn chắc, màu vàng nhạt, lại ít xương dăm.
Vì nhà ở gần sông Đà nên chị tìm mua được cá ngạnh đánh bắt tự nhiên khá thường xuyên và thuận tiện. Tuy nhiên, cá ngạnh tự nhiên thường có trọng lượng nhỏ hơn cá nuôi, số lượng không nhiều và chất lượng thịt cũng có sự khác biệt.
“Cá ngạnh sông có kích cỡ nhỏ, khoảng 3-4 con/kg, còn con to khá hiếm. Khi đi chợ, mình thường lựa chọn những con cá sáng màu. Vì theo kinh nghiệm riêng của mình, cá ngạnh có phần da màu đen thường là cá nuôi”, chị Trang chia sẻ.
Theo người phụ nữ này, cá ngạnh có thể chế biến thành nhiều món như: nướng, om chuối đậu, kho nghệ, om mẻ, nhúng lẩu, nấu canh chua…
Trong đó, chị thường làm 2 món phổ biến nhất là om mẻ và nướng.
Chị Trang cho hay, khi sơ chế cá ngạnh cần chú ý cắt râu, bỏ phần miệng, bóc mang và cạo thật sạch nhớt trên da của chúng để khử tanh.
Tùy từng nơi và từng nhà, người ta có thể mua cá ngạnh về rồi làm sạch, rửa bằng nước giấm pha loãng hoặc bóp muối để loại bỏ nhớt, khử mùi tanh, giúp món ăn có hương vị thơm ngon nhất.
Với món nướng, chị Trang thường để nguyên con, sau đó làm sạch và khía vài đường dọc trên thân cá ngạnh.
Tiếp đến, chị ướp cá với bột nghệ, quết thêm lớp mỡ để thịt cá giữ được độ mềm mọng và khi nướng không bị khô.
Cá không cần ướp quá nhiều gia vị để khi thưởng thức vẫn cảm nhận được vị ngọt thơm tự nhiên. Thời gian ướp càng lâu càng giúp cá ngấm đều vị.
Sau đó, cá được đem nướng vỉ hoặc bằng nồi chiên không dầu. Chị Trang thường nướng cá bằng nồi chiên: lần 1 để mức nhiệt 200 độ C, nướng khoảng 20 phút; lần 2 (lật mặt cá) nướng chừng 15 - 20 phút ở mức nhiệt 220 độ C.
Tùy sở thích ăn mềm hay khô mà chị điều chỉnh thời gian nướng phù hợp.
“Cá ngạnh mua về nên chế biến và sử dụng ngay để món ăn có độ tươi ngon”, chị nói thêm.
.svg){kind=icon}
