1a.jpg
Steve Jobs

Tháng 10/2011, ban quản trị hãng máy tính IBM đã chọn Virginia Rometty, 54 tuổi làm Giám đốc điều hành (CEO) của IBM bắt đầu từ 1/1/2012. Virginia Rometty, khởi đầu là một kỹ sư hệ thống năm 24 tuổi , sẽ là CEO thứ chín và là phụ nữ đầu tiên giữ cương vị này trong lịch sử 100 năm của IBM, sự kiện này được cho là một bước ngoặt đối với phụ nữ trong thế giới công nghệ. Giới phân tích cho rằng, Virginia giữ vai trò chủ chốt trong sự thay đổi chiến lược kinh doanh của IBM. Giáo sư Nelson Fraiman, thuộc đại học Columbia đã đánh giá Rometty là một nhà chiến lược giỏi và đóng góp lớn vào việc thúc đẩy IBM sử dụng các công cụ phân tích kinh doanh để nhanh chóng phát hiện ra các xu hướng.

Hiện nay đã có một số phụ nữ đang có tên tuổi trong giới công nghệ như Meg Whitman (CEO của Hewlett-Packard); COO (Phó Tổng Giám đốc thường trực) Sheryl Sandberg của Facebook; Marissa Mayer và Susan Wojcicki của Google; người sáng lập Cher Wang của HTC; Chủ tịch Safra Catz của Oracle; người sáng lập Caterina Fake của Flickr; Carol Bartz, cựu Giám đốc điều hành của Yahoo!...

Theo phân tích của FINS.com về dữ liệu của Bộ Lao động Mỹ, năm 2010 phụ nữ chỉ chiếm 23,9% trong ngành công nghệ, giảm so với 25,6% năm 2001. Số phụ nữ chưa tốt nghiệp ngành khoa học máy tính vẫn luôn giảm kể từ năm 1984. Theo báo cáo của Trung Tâm vì sự phát triển của Phụ nữ trong ngành CNTT (National Center for Women in Information Technology), năm 2009, con số này chỉ còn 18%.

Xu hướng thay đổi

Laura Sherbin, Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm chính sách việc làm, trụ sở tại New York cho biết: “Xu hướng đang dần thay đổi. Trước đây phụ nữ thường rất hiếm ở những công ty công nghệ. Nhưng giờ đây các công ty này đã và đang nhận ra rằng họ không thể phát triển bền vững để có thể cạnh tranh được với các đối thủ mà không cần đến một nguồn lực toàn diện những con người tài năng, trong đó một nửa là nữ giới".

Theo một phân tích dữ liệu Điều tra Dân số Hoa Kỳ của Claudia Goldin, Giáo sư kinh tế Harvard, ngành công nghệ có chênh lệch nhỏ nhât về thu nhập giữa nam giới và nữ giới. Điều này phần lớn là do không có nhiều hạn chế trong công việc trong thời gian nữ giới mang thai.

Goldin giải thích thêm: "Đây có thể coi là một ngành tương đối mới, vì vậy nó có những chính sách làm việc phù hợp với cả nam giới và nữ giới. Ngành công nghệ đang nhộn nhịp với nhiều công ty mới. Những công ty này đang cố gắng thay đổi cả thế giới và môi trường làm việc, với văn hóa công sở chứa đầy những giá trị đem lại hạnh phúc và quyền tự chủ cho nhân viên.

Nhiều công ty mới đang được “chèo lái” bởi những người trẻ trong độ tuổi 20-30, những người không muốn có cuộc sống bị “bóp nghẹt” vì công việc như thời của cha mẹ họ. Điều này đặc biệt hữu ích cho phụ nữ, những người đã luôn phải đấu tranh để cân bằng giữa công việc và gia đình, cũng như nuôi dạy con cái. Những người trẻ tuổi cũng có xu hướng hiểu biết hơn về bình đẳng giới tính.

IBM đã có 100 năm tuổi. Mặc dù phụ nữ mới chỉ chiếm 28% trong lực lượng lao động hiện tại của công ty, và 21% trong ban điều hành, nhưng IBM đã có một lịch sử lâu dài về việc tuyển dụng và hỗ trợ đối với phụ nữ. Công ty đã thuê một chuyên gia là phụ nữ đầu tiên vào năm 1935, và người điều hành là nữ giới đầu tiên năm 1943.

Sự đi lên của Rometty thực sự rất ấn tượng. Rometty đã làm việc tại IBM trong ba thập kỷ qua, và đã hoàn thành nhiệm vụ ở các vị trí kĩ thuật, bán hàng và chiến lược. Ngoài ra, bà còn tranh đấu mua hãng tư vấn kinh doanh lớn, PricewaterhouseCoopers Consulting (PwC) với giá 3,5 tỷ USD vào năm 2002. Bản thân Rometty cũng thừa nhận thương vụ là thử thách lớn đối với bà. Tuy nhiên, Rometty đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Bà đã khiến cho các chuyên gia tư vấn của PwC làm việc ăn ý với các nhà công nghệ tại IBM để đưa ra những dịch vụ chuyên biệt dành cho những ngành khác nhau.

IBM đã tạo điều kiện cho phép Rometty phát triển từng bước chứ không như những công ty có chính sách khiến nữ giới phải từ bỏ con đường tiến tới vị trí quản lý sau khi nghỉ sinh con. Từ năm 1956, công ty này đã có chính sách 3 tháng cho gia đình, cho phép phụ nữ sau khi nghỉ sinh con có thể quay trở lại vị trí của mình.

1a.jpg
Bà Virginia Rometty, người được bổ nhiệm làm CEO của IBM, góp phần làm thay đổi cách nhìn đối với vai trò của phụ nữ trong thế giới công nghệ.

Vẫn còn nhiều bất cập

Tại sao chưa có người phụ nữ nào như Bill Gates, Steve Jobs hay Mark Zuckerberg, những người có tầm nhìn xa trông rộng, đã bỏ học và biến đổi toàn bộ thế giới công nghệ?

Rosin giải thích: "Phụ nữ có xu hướng tiến lên phía trước là theo một hệ thống, từng bước một. Việc bước ra khỏi quy trình đó sẽ gây nhiều khó khăn cho họ".

Rosin nhấn mạnh: "Nhìn chung, những gì phụ nữ đang làm là đúng. Họ không bỏ đại học”. Chúng ta có ba hoặc bốn cá nhân đang là những doanh nhân thành công không có nghĩa kế hoạch đó phù hợp và tốt đối với tất cả mọi người".

Một báo cáo nghiên cứu vừa được công bố của tổ chức phi lợi nhuận Catalyst, chuyên hỗ trợ phụ nữ phát triển trong lĩnh vực kinh doanh, cho thấy, khi người đàn ông và phụ nữ cùng làm công việc như nhau để tiến lên phía trước thì đàn ông vẫn tiến được nhiều hơn. Chiến lược duy nhất có thể nâng cao vị trí của người phụ nữ là kêu gọi sự chú ý nhiều hơn tới thành tích của họ, và tăng cường khuyến khích.

Theo Sherbin, cụ thể, trong thế giới công nghệ có nhiều rủi ro cũng như những đền đáp xứng đáng, thành tích của người phụ nữ thường bị bỏ qua, còn những thất bại thì bị săm soi kĩ hơn. Phụ nữ bị cô lập trong các công ty công nghệ cao, trong khi đàn ông thì thường có người giám sát tốt để hỗ trợ và khích lệ họ.

Một nghiên cứu của Catalyst năm 2008 chỉ ra rằng nữ giới làm việc trong ngành công nghệ thường rất ít khi hài lòng với người giám sát, họ thiếu những người hỗ trợ hay những chiến dịch để giới thiệu những thành tích của họ.

Dường như, ngành công nghệ đang làm nhụt ý chí của nữ giới. Sherbin cho biết: "Hầu hết mọi người sẽ thừa nhận rằng khi họ hình dung về một người đam mê công nghệ thì người đó sẽ không phải là nữ giới. Ví dụ như nếu bạn bảo một đứa trẻ 5 tuổi vẽ một nhà khoa học hay vẽ một người giỏi máy tính, chúng chắc chắn sẽ không vẽ một người phụ nữ”.

Rometty đã khiến cho mọi người có suy nghĩ khác. Việc bà được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của một công ty máy tính lớn đã chứng minh được vai trò quan trọng và khả năng của người phụ nữ trong thế giới công nghệ. Những cô gái sẽ được khích lệ khi họ nghĩ rằng: “Cô ấy làm được thì tôi cũng có thể làm được”.

Không chỉ ngành công nghệ có vấn đề đối với hình ảnh của người phụ nữ, mà những người phụ nữ có khả năng cũng nhìn lĩnh vực công nghệ với một con mắt khác. Phụ nữ thường bị phân biệt khi trở thành hình tượng truyền thống của một nhà lãnh đạo với tính quyết đoán và tham vọng, bởi vì nó được cho là nam tính.

Khi một người phụ nữ kém hiếu chiến hơn, thì họ thường bị đánh đồng là mềm yếu. Ruch Sanghvi, kĩ sư nữ giới đầu tiên của Facebook cho biết trên trang Huffingtonpost rằng, ấn tượng của mọi người đối với tôi là khắc nghiệt, khô cứng và cộc cằn.

Tin rằng, chúng ta sẽ sớm được thấy những nữ lãnh đạo có thể thay đổi được cả thế giới công nghệ như Steve Jobs, một khi nữ giới được tạo điều kiện để có thể phát triển tốt nhất khả năng của mình.

Theo Huffingtonpost

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 151 ra ngày 19/12/2011.