‘Sinh con không phải nghĩa vụ của chúng tôi’

Dữ liệu điều tra dân số vừa công bố hôm 11/5 đang tạo thêm áp lực lên Trung Quốc trong việc tăng cường khuyến khích các cặp vợ chồng sinh thêm con.

{keywords}
Dân số Trung Quốc tăng trưởng ở mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1960. Ảnh: AP

Trung Quốc vừa công bố báo cáo cho thấy mức tăng trưởng dân số thấp nhất kể từ đầu những năm 1960, mặc dù nước này đã bỏ chính sách một con vào năm 2015 để khuyến khích người dân sinh con nhiều hơn và ngăn chặn cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang rình rập.

Hôm 11/5, chính phủ nước này đã công bố kết quả cuộc điều tra dân số 10 năm, cho thấy dân số cả nước đã tăng lên 1,41178 tỷ người – tăng 5,38% trong vòng 10 năm, tức 0,53% mỗi năm. Mức tăng này giảm xuống so với mức tăng 0,57% trong 10 năm trước đó - từ 2000 đến 2010.

Sự tăng trưởng chậm lại này không gây bất ngờ, ngược lại còn tốt hơn dự đoán của một số nhà phân tích. Nhưng đây là một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc vẫn chưa giải quyết thoả đáng các nguyên nhân dẫn đến việc ngày càng ít người muốn sinh con, bao gồm: kết hôn muộn, chi phí sinh hoạt cao và tính linh động của xã hội bị đình trệ.

Theo Cục Thống kê quốc gia, có 12 triệu trẻ em Trung Quốc được sinh ra vào năm 2020, ít hơn 2,65 triệu trẻ so với năm 2019 - tương đương giảm 18%. Dữ liệu sơ bộ được công bố vào đầu năm nay chỉ đưa ra mức giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dữ liệu này cho thấy Trung Quốc đã tránh được đỉnh dân số trước hạn - điều mà một số nhà phân tích lo ngại, nhưng cũng bỏ lỡ mục tiêu tăng trưởng đặt ra vào năm 2016 - tức là đạt 1,42 tỷ người vào năm 2020.

Cuộc điều tra dân số cũng cho thấy tỷ lệ công dân trên 65 tuổi của nước này tăng từ 8,9% vào năm 2010 lên 13,5% vào năm 2020, trong khi tỷ lệ trẻ em tăng 1,35% và dân số ở độ tuổi lao động vẫn ổn định. Những con số này cho thấy dân số già đi nhanh chóng của Trung Quốc và những lo ngại liên quan đến nền kinh tế.

Ông Ning Jizhe, phó trưởng nhóm điều tra dân số nhận định: “Số lượng phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang giảm, xuất hiện sự trì hoãn sinh đẻ, chi phí nuôi con cũng tăng lên. Tất cả yếu tố này là lý do dẫn đến sự sụt giảm số trẻ sơ sinh”.

Ông Ninh cho rằng đây là “kết quả tự nhiên của quá trình phát triển kinh tế và xã hội của Trung Quốc”, nhưng ông cũng thừa nhận rằng dân số già “tiếp tục gây áp lực” cho sự phát triển lâu dài.

{keywords}
Tỷ lệ công dân trên 65 tuổi của nước này tăng từ 8,9% vào năm 2010 lên 13,5% vào năm 2020. Ảnh: Reuters

Giữa cuộc tổng điều tra lần trước và lần này, chính phủ Trung Quốc đã loại bỏ chính sách một con khét tiếng của mình, nâng giới hạn lên 2 con, nhưng chính sách mới không có tác động nhiều.

Tiến sĩ Ye Liu, giảng viên cấp cao về phát triển quốc tế tại Đại học King’s College London cho rằng giới hạn 2 con là một “chính sách giá rẻ”.

“Chính phủ dỡ bỏ hạn ngạch sinh đẻ mà không đưa ra bất kỳ cam kết nào. Vì vậy, về cơ bản, họ đã chuyển trách nhiệm cho người dân, đặc biệt là phụ nữ”.

Với cam kết tăng tuổi nghỉ hưu, phụ nữ sẽ càng khó khăn hơn trong việc trông cậy vào ông bà trong việc hỗ trợ chăm sóc con cái.

Tiến sĩ Lu cũng đề xuất chấm dứt mọi giới hạn sinh đẻ, để “tự do hoá hoàn toàn và khuyến khích sinh con”, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho phụ nữ.

Có một số điều không thể thay đổi. Bà Yen-hsin Alice Cheng, phó giáo sư tại Academica Sinica (Đài Loan) nhận định: “Đó là áp lực của cha mẹ đối với cuộc sống của thế hệ trẻ. Nhưng thế hệ trẻ lại cảm thấy họ đang phải đối mặt với một loạt bất ổn và rủi ro hoàn toàn khác, cũng như các rủi ro và sự cạnh tranh khó khăn từ thị trường lao động. Không phải họ không muốn có gia đình mà là mọi thứ ngày càng khó khăn”.

Cách duy nhất để giải quyết vấn đề này là thời gian khi mà người trẻ ở Đông Á vẫn cảm thấy cần phải hiếu thảo và không yên tâm khi đi ngược lại mong muốn của cha mẹ.

Dữ liệu điều tra dân số cũng cho thấy sự gia tăng dân số di cư từ nông thôn đến thành thị và giảm quy mô hộ gia đình trung bình xuống còn 2,62 người - cái mà bà Ning cho rằng phản ánh “sự di chuyển dân số ngày càng tăng” và cải thiện vấn đề nhà ở, cho phép người trẻ ra ở riêng.

{keywords}
Nhiều phụ nữ trẻ Trung Quốc chọn không sinh con hoặc sinh ít con vì các lý do kinh tế, xã hội. Ảnh: Xinhua

Giáo sư Carl Minzner, giáo sư luật tại ĐH Fordham, cho biết các dữ liệu phù hợp với tốc độ đô thị hoá nhanh chóng của Trung Quốc, nhưng cũng có những lo ngại về việc liệu bộ phận dân số di cư có trở thành “công dân hạng 2” hay không.

“Câu hỏi thực sự là liệu họ có được hưởng các dịch vụ xã hội và giáo dục bình đẳng với dân cư thành thị hay không?”

Antonia, một nhân viên pháp lý ở Thượng Hải nhận ra rằng cô không muốn sinh con khoảng 6-7 năm trước. Cô gái 34 tuổi này yêu trẻ con và khi còn trẻ, cô luôn tưởng tượng ra việc sẽ sinh ra những đứa con đáng yêu. Nhưng càng trưởng thành, cô càng thấy cuộc sống bất công. Cô bắt đầu gạt bỏ những áp lực của gia đình, xã hội và chính phủ về việc trở thành một bà mẹ.

“Càng ngày tôi càng nghĩ: Đây không phải là cuộc sống mà tôi muốn. Tôi đã có một lựa chọn”.

Antonia - người tự mô tả mình là một nhà nữ quyền và thuộc tầng lớp lao động - quyết định không sinh con vì những lý do liên quan đến các yếu tố đã được phân tích: Tính linh động của xã hội bị đình trệ, sinh hoạt phí cao, dịch vụ chăm sóc trẻ công lập hiếm hoi và phân biệt đối xử ở công sở.

Nhiều người phụ nữ như Antonia đang từ chối những hệ quả mà việc làm cha mẹ đặt lên cơ thể, sự nghiệp và cuộc sống riêng tư của họ nặng nề hơn so với người đàn ông.

“Thành thật mà nói, tôi nghĩ nếu chính phủ muốn người dân sinh thêm con, việc của họ là phải giúp chúng tôi có cuộc sống thoải mái hơn”.

“Sinh con không phải là nghĩa vụ của chúng tôi” - Antonia nói.

Nguyễn Thảo (Theo The Guardian)

Trung Quốc 'khốn đốn' vì dân số, giáo sư đề xuất chính sách 'một vợ nhiều chồng'

Trung Quốc 'khốn đốn' vì dân số, giáo sư đề xuất chính sách 'một vợ nhiều chồng'

Trong 3 năm qua, Trung Quốc đã nỗ lực đảo ngược sự thiếu cân bằng giới tính nghiêm trọng gây ra bởi chính sách một con và đang khuyến khích các cặp đôi sinh nhiều con hơn.

 

tin nổi bật

Chồng đòi 'bố mẹ ai người ấy tự lo'

Sự vô trách nhiệm của chồng khiến Phương dần dần lạnh lòng. Càng nói nhiều, hai vợ chồng chỉ càng cãi vã hơn mà thôi.

Người phụ nữ làm nghề thương thuyết với tiểu tam kiếm bộn tiền

Vương Chấn Hy dùng kinh nghiệm cá nhân của mình để thuyết phục các cô gái yêu đàn ông có vợ sớm từ bỏ chuyện tình cảm ngang trái.

Bài cúng Rằm tháng 7 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Rằm tháng 7 là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt. Vào ngày này, nhiều gia đình làm mâm cơm cúng thần linh, gia tiên và chúng sinh.

Nghìn người đội mưa về dự lễ Vu lan tại chùa Tam Chúc

Dù trời mưa nhưng hàng nghìn phật tử khắp nơi đã đổ về chùa Tam Chúc để tham dự đại lễ Vu lan báo hiếu.

Cách dạy con biết quý trọng gia đình của người Nhật

Nhật Bản được biết đến với bề dày lịch sử văn hóa lâu đời và những cách ứng xử tốt đẹp, trong đó nhấn mạnh cách dạy con gắn kết với gia đình.

Bố mẹ bị bắt vì cho con nhỏ uống vodka

Cảnh tượng bà mẹ cố ép con nhỏ uống hết chai rượu khiến người xem sửng sốt. Cộng đồng mạng còn lo ngại hơn khi cặp phụ huynh vẫn tiếp tục có quyền nuôi con sau khi được thả ra.

Vì tiền, cha gả bán con gái thiểu năng cho 3 người

Vì hám tiền, người cha này đã nhiều lần gả bán con gái bị thiểu năng trí tuệ cho những người đàn ông lớn tuổi.

Mối tình ngang trái chàng Mỹ - nàng Nhật tái ngộ sau 7 thập kỷ day dứt

Ông Mann phải về Mỹ khi bà Yamaguchi đang mang bầu. Những bức thư của bà gửi đến bị mẹ ông giấu đi và mang đốt.

Con nhà nghèo chơi với bạn giàu sẽ tăng cơ hội thoát nghèo

Nghiên cứu cho thấy nếu trẻ em nghèo lớn lên ở những khu dân cư có 70% bạn bè là người giàu - tỷ lệ kết bạn điển hình của những đứa trẻ có thu nhập cao sau này - thì thu nhập trung bình của chúng sẽ tăng 20% trong tương lai.

U50 lấy chồng kém 17 tuổi và cái kết bất ngờ

Không chỉ nhiều hơn chồng 17 tuổi, người phụ nữ này còn từng ly hôn, có 2 con riêng.

Quốc gia Đông Nam Á đầu tiên đòi quyền cho người độc thân

Lý do đằng sau đề xuất này ở Philippines là nhóm người độc thân như cha, mẹ đơn thân thường phải gánh nhiều trách nhiệm hơn, không có ai san sẻ.

4 câu của chồng còn đau gấp ngàn lần chữ 'ly hôn', đừng nói ra với vợ

Bị đánh chắc chắn sẽ rất đau, nhưng nỗi đau thể xác sẽ không bao giờ so được với nỗi đau của trái tim.

Ngôi làng trên đỉnh núi, dân xây nhà lầu, tiêu tiền tỷ nhờ loại cây đắt hơn vàng

Trên rẻo cao Ngọc Linh có ngôi làng được mệnh danh là làng tỷ phú, người dân nơi đây dựng nhà lầu, tậu ô tô nhờ cây sâm - loài biệt dược “đắt hơn vàng”.

Nữ đại gia từng ngủ nghĩa địa xây khách sạn, nuôi trăm trẻ bị bỏ rơi

Hơn 30 năm qua, người phụ nữ U50 được nhiều người gọi bằng cái tên thân thương “mẹ Hương”. Để xứng đáng với cái tên ấy, chị quên lấy chồng, quyết dành cả đời nuôi con người dưng.

Cha của liệt sĩ Đỗ Đức Việt: ‘Tạm biệt người hùng, đồng đội của bố’

Thượng úy Đỗ Đức Việt anh dũng hi sinh, để lại nỗi đau vô hạn cho gia đình, trong nỗi đau ấy sáng lên niềm tự hào về một người hùng trong thời bình.