Sửa luật Điện, đừng quên xóa độc quyền EVN

Luật Điện lực sửa đổi vẫn không đặt vấn đề xóa bỏ độc quyền của EVN. Các doanh nghiệp thủy điện nhỏ bị ép giá thấp, không bán được điện, còn người dân luôn đứng trước nguy cơ bị tăng giá điện. 

- Luật Điện lực sửa đổi vẫn không đặt vấn đề xóa bỏ độc quyền của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Các doanh nghiệp thủy điện nhỏ bị ép giá thấp, không bán được điện, còn người dân luôn đứng trước nguy cơ bị tăng giá điện.


Thảo luận tại các tổ sáng nay (6/6) về dự thảo sửa đổi luật Điện lực, nhiều đại biểu Quốc hội đã bày tỏ không đồng tình khi còn quá nhiều điểm bất hợp lý, thiệt thòi cho người dân và cho các nhà đầu tư nhỏ.

Giá cao do chính EVN

ĐB Nguyễn Lâm Thành, Lạng Sơn bày tỏ, bản chất sửa đổi luật Điện lực hiện nay chủ yếu tập trung vấn đề giá nhưng vẫn còn nhiều kẽ hở.

ĐB Hà Công Long, Gia Lai: Khó có thị trường phát điện cạnh tranh lành mạnh, công bằng. Ảnh: Phạm Huyền

Ông phân tích: Luật hiện nay quy định giá thành điện có 3 loại giá, 5 loại phí thì luật sửa đổi có tới 6 giá, 2 phí. Về bản chất, giá điện cơ bản chỉ có 3 loại là giá phát điện, bán buôn và bán lẻ. Còn lại, các phần chi phí về hệ thống phân phối, phụ trợ, điều độ, truyền tải là hoàn toàn nằm trong quá trình vận hành kỹ thuật sản xuất của ngành.

“Vậy mà, ngành điện chuyển tất cả các công đoạn này thành giá, trong khi nếu quy định đây là một loại giá thì sẽ phải có lợi nhuận ở đó. Cứ mỗi khâu lại được tính thêm một mức lợi nhuận thì cuối cùng, giá bán lẻ điện sẽ bị đẩy lên rất cao. Về bản chất kinh tế thì kết cấu đó không hợp lý”, ông Thành nhấn mạnh.

ĐB Trần Văn Minh, Quảng Ninh bổ sung, trong kết cấu giá, việc đưa ra loại phí điều tiết điện lực là không hợp lý. Đây là hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước, nhưng lại được biến thành một loại phí cho DN chịu, như vậy là không thuyết phục, trái luật phí và lệ phí.

Chưa hết, ĐB Nguyễn Lâm Thành tiếp tục chỉ ra các đòi hỏi quá đáng của ngành điện. "Đầu tư của ngành điện có một phần lớn từ ngân sách, nhiều dự án lớn có nguồn ODA. Ngân sách vừa rồi chi trả cho nước ngoài hàng trăm nghìn tỷ đồng chủ yếu là trả nợ cho ngành điện. Ngay cả chương trình phát triển điện ở Tây Nguyên đang được EVN quảng bá thì tới 80% là ngân sách, EVN chỉ lo 15-20%. Tài sản của EVN hiện nay cũng là của ngân sách đầu tư nhiều năm nay".

Ngay cả đến hệ thống lưới điện ở nông thôn, vùng sâu xa mà người dân đã đầu tư, giờ chuyển giao cho EVN mà EVN cũng chưa trả được.

“Thế nhưng, với nhiều đặc lợi như vậy, ngành điện lại đang muốn chuyển thành giá thị trường hết, giá tự do hết là chưa hợp lý”, ĐB Thành kết luận.

Theo nhiều ĐB, cơ cấu giá điện cần phải cân nhắc lại và đặc biệt, EVN phải chịu sự giám sát, thanh tra kiểm tra thường xuyên hơn, làm rõ các yếu tố tăng giá thành có nguyên nhân từ sự điều hành yếu kém của chính EVN.

Thủy điện bị ép giá

Với nhiều đại biểu các tỉnh miền núi, miền Trung, câu chuyện thủy điện bị ép giá được nêu ra bức xúc nhất.

ĐB Nguyễn Quốc Bình, Hà Nội: Đã độc quyền thì không thể có cạnh tranh. Ảnh: Lê Anh Dũng

ĐB Hà Công Long, Gia Lai chia sẻ, từ 1/7 tới sẽ có thị trường phát điện cạnh tranh vận hành, nhưng kỳ thực, khó có thể cạnh tranh lành mạnh, công bằng. Những nhà máy trên 30MW hoàn toàn là Nhà nước, như TKV, PVN, EVN. Còn doanh nghiệp nhỏ tham gia thị trường phát điện cạnh tranh chỉ là mấy “ông” thủy điện, mai kia có vài nhà máy phong điện. Sản lượng của họ được bao nhiêu so với các các DN độc quyền nhà nước? Đến mùa mưa, thủy điện to đã phát và được huy động hết công suất, thì những thủy điện nhỏ mà chào giá cuối cùng cũng vẫn sẽ bị ép giá thấp.

Theo phản ánh của ĐB Nguyễn Lâm Thành, vừa qua khi phát điện cạnh tranh thí điểm, các nhà máy thủy điện nhỏ đã bị EVN ép giá mạnh, giảm xuống chỉ còn 600 đồng/kwh, chưa tới một nửa giá bình quân hiện nay.

Đồng cảm với những bức xúc trên, ĐB Dương Văn Thống, Yên Bái góp chuyện: “Khi tôi làm bí thư huyện, DN tư nhân làm thủy điện đã than phiền, quá trình đàm phán giá với EVN kéo dài lâu lắm, nhất là việc đấu nối lưới từ nhà máy tới trạm điện. Các DN nhỏ mà không có tiềm lực, không có mối quan hệ ở “bên trên” thì rất khó bán được điện. Đó chính là do cơ chế chính sách không minh bạch. Không có khung giá phát điện và nếu có mà khung càng rộng thì càng chết cho DN yếu thế”.

Phải xóa độc quyền

Hầu hết các ĐB thống nhất rằng, những thiệt thòi trên của thủy điện nhỏ hay giá điện không minh bạch nằm ở nguyên nhân EVN còn độc quyền. Đáng tiếc là, luật lại không đề cập đến vấn đề này.

ĐB Huỳnh Thành, Gia Lai bày tỏ: “Luật điện lực chưa đề ra việc bỏ độc quyền EVN. Không rõ vì sao ta cứ lấn cấn tách sản xuất và truyền tải ra độc lập? Hiện nay, chúng ta khuyến khích phát triển các nguồn điện ngoài như thủy điện, phong điện nhưng việc mua điện trở lại của EVN là rất khó khăn. Vì hiện, EVN vẫn đang là người mua duy nhất”.

Đánh giá thẳng thắn, ĐB Nguyễn Quốc Bình, Hà Nội cho rằng: Chúng ta đã có xã hội hóa phần nguồn điện, phát điện nhưng thực chất mua buôn vào vẫn là độc quyền và bán lẻ ra cũng là độc quyền (EVN là người mua và bán duy nhất). Đã độc quyền thì không thể có cạnh tranh, không có định hướng theo thị trường.

Theo kiến nghị của ông Bình, luật phải quy định bắt buộc vai trò của Nhà nước điều tiết điện như Nhà nước quản lý, đầu tư về hạ tầng, hệ thống phân phối, quy hoạch, về chi phí và quy định mức giá, đồng thời làm rõ khái niệm cơ chế thị trường là gì. Điều đó sẽ làm giảm tốc độ tăng đột biến, liên tục tăng theo cấp số nhân của ngành điện.

“Cơ chế thị trường không phải giá thị trường và nếu muốn điều tiết giá thị trường thì cốt lõi của vấn đề giá là xóa bỏ độc quyền EVN”, ĐB Bình nhấn mạnh.

P.Huyền - X.Linh - T.Chung

tin nổi bật

Vụ lật thuyền ở Đồng Nai: Thai phụ tử vong mắc vào nơi chứa áo phao

Liên quan đến vụ lật thuyền trên sông khiến 1 thai phụ tử vong, chiều 5/2, các cơ quan chức năng Đồng Nai và TP.HCM đang phối hợp điều tra làm rõ nguyên nhân.

Cứu hộ tàu chở hơn 4.500 ô tô bốc cháy ngoài khơi biển Vũng Tàu

Tối 5/2, lực lượng chức năng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn đang khẩn trương tiếp cận để cứu hộ tàu AH SHIN chở 4.530 ô tô bị bốc cháy, thả trôi ngoài khơi vùng biển Vũng Tàu.

TP.HCM: Hàng nghìn người đổ về quận 5 đón Tết Nguyên tiêu

Chiều 5/2, lễ diễu hành đường phố Tết Nguyên tiêu được tổ chức tại quận 5, thu hút đông đảo người dân TP.HCM đến xem.

Gặp sóng lớn, tàu bị đắm khi vào đất liền khiến 1 ngư dân tử vong

Trên đường di chuyển từ biển vào đất liền, tàu sắt gặp sóng lớn khiến bị đắm làm 1 ngư dân tử vong.

Ô tô khách va chạm xe đầu kéo, 8 người thương vong

Vụ va chạm giữa ô tô khách và xe đầu kéo khiến 1 người tử vong tại chỗ, 7 người bị thương được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.

Người đàn ông trồng hơn 2 nghìn cây thuốc phiện trong vườn nhà

Ông Ngô Quang Tăng khai nhận, trồng 2.154 cây thuốc phiện từ khoảng tháng 11/2022.

Toàn văn Quy định 96 của Bộ Chính trị về việc lấy phiếu tín nhiệm

VietNamNet trân trọng giới thiệu toàn văn Quy định 96 của Bộ Chính trị về việc lấy phiếu tín nhiệm đối với chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị vừa được Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng ký ban hành ngày 2/2/2023.

Từ bỏ thu nhập cao, nữ dược sỹ người Vân Kiều háo hức lên đường nhập ngũ

Dù đã tốt nghiệp trường cao đẳng y tế và có việc làm với thu nhập cao nhưng cô gái người Vân Kiều Hồ Thị Dung đã tự nguyện viết đơn lên đường tham gia nghĩa vụ công an, thực hiện mơ ước bấy lâu của mình.

Vụ lật thuyền trên sông Đồng Nai: Chị gái nạn nhân tiết lộ nguyên nhân

Liên quan đến vụ lật thuyền trên sông Đồng Nai khiến một phụ nữ mang thai tử vong do đuối nước, chiều 5/2, chị gái nạn nhân đã tiết lộ nguyên nhân ban đầu.

Tài xế lái ô tô tông chết 2 cha con ở Phú Quốc có nồng độ cồn

Công an tỉnh Kiên Giang xác định, tài xế lái ô tô tông chết 2 cha con ở Phú Quốc đi không đúng phần đường, có nồng độ cồn.

Thủ tướng: Liên kết vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ còn rời rạc

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng, việc kết nối các tỉnh trong vùng còn rời rạc, kết nối vùng với đất nước chưa chặt chẽ, kết nối vùng với thế giới chưa đầy đủ.

Người dân đội mưa đến phủ Tây Hồ lễ ngày Rằm tháng Giêng

Theo ghi nhận của PV VietNamnet, ngày 5/2 (tức Rằm tháng Giêng), dù trời mưa, nhưng rất đông người đến phủ Tây Hồ (quận Tây Hồ, Hà Nội) để cầu tài lộc, bình an...

Ngã xuống hồ khi trời mưa, hai cháu bé lớp 1 tử vong

Thời điểm hai cháu bé ngã xuống hồ trời đang mưa nên không ai phát hiện ra, khi được đưa lên bờ thì đã tử vong.

Ô tô 4 chỗ va chạm với cả loạt xe máy ở Phú Quốc, 2 cha con tử vong

Ô tô 4 chỗ va chạm liên hoàn với nhiều xe máy khiến 2 cha con tử vong, nhiều người khác bị thương ở TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Lật thuyền 12 người rơi xuống sông Đồng Nai, 1 phụ nữ tử vong

Ngày 5/2, vụ lật thuyền xảy ra trên sông Đồng Nai, thuộc địa phận phường Long Bình Tân, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai khiến 12 người rơi xuống sông. Bước đầu, xác định 1 nữ nạn nhân tử vong.