Sức mạnh của USD gây hại cho kinh tế thế giới

Việc đồng USD tăng giá khiến hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Các chính phủ cũng chật vật thanh toán nợ bằng USD cho trái chủ.

Theo CNN, tính riêng năm 2022, tỷ giá hối đoái của USD so với những loại tiền tệ hàng đầu trên thế giới đã tăng hơn 10%, mức cao nhất trong vòng 2 thập kỷ qua. Trong bối cảnh gia tăng lo ngại về suy thoái toàn cầu, đồng bạc xanh được coi là nơi trú ẩn an toàn và nhận được lực cầu tích trữ lớn.

Chiến dịch tăng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) càng làm tăng sức hấp dẫn của USD khi mang lại tỷ suất sinh lời cao cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, với các công ty đa quốc gia và chính phủ nước ngoài, sức mạnh của USD đang tạo ra bức tranh kinh tế vĩ mô phức tạp.

Nạn nhân của USD

Khoảng một nửa giao dịch thương mại quốc tế thực hiện bằng USD, ảnh hưởng nặng nề đến chi phí xuất khẩu của các doanh nghiệp sản xuất. Các nước cần thanh toán nợ bằng USD cũng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt khi kho dự trữ ngoại hối quốc gia xuống thấp.

Những quốc gia dễ bị tổn thương là nạn nhân đầu tiên của USD. Tình trạng thiếu hụt USD ở Sri Lanka là một trong những nguyên nhân kéo quốc gia này vào cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất lịch sử.

Suc manh cua USD anh 1

Sri Lanka và hàng loạt quốc gia khác rơi vào khủng hoảng do giá USD tăng cao. Ảnh: Getty.

Pakistan cũng đang đứng trước bờ vực vỡ nợ khi giá trị đồng nội tệ so với USD rơi xuống mức thấp kỷ lục. Tại Ai Cập, bên cạnh vấn nạn giá lương thực tăng cao, quốc gia châu Phi đang phải đối mặt tình trạng cạn kiệt kho dự trữ USD và làn sóng thất thoát vốn đầu tư nước ngoài.

Cả 3 quốc gia này đều phải tìm đến sự trợ giúp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Giá USD có xu hướng tăng mạnh khi nền kinh tế Mỹ phát triển hoặc khi nền kinh tế Mỹ và thế giới đứng trước nguy cơ suy thoái. Trong cả 2 tình huống, giới đầu tư coi tiền tệ là cơ hội tăng trưởng hoặc nơi trú ẩn qua cơn bão. Hiện tượng này có tên “nụ cười đồng USD”.

Góc khuất phía sau sức mạnh USD

Theo Manik Narain - chiến lược gia lĩnh vực tài sản chéo cho các thị trường mới nổi tại UBS - cho rằng có 3 lý do sức mạnh đồng USD có thể gây tổn hại cho các quốc gia có nền kinh tế kém phát triển.

Đầu tiên, tình trạng này có thể gia tăng áp lực tài chính. Không phải quốc gia nào cũng có khả năng vay tiền bằng đồng nội tệ. Các nhà đầu tư nước ngoài hiếm khi tin tưởng thể chế hoặc nền tài chính của quốc gia đó.

Do vậy, chính phủ chỉ còn cách lựa chọn phát hành trái phiếu USD. Nếu giá trị USD tăng lên, khoản thanh toán cho các trái chủ sẽ tốn kém hơn.

Bên cạnh đó, sức mạnh của USD cũng đội chi phí nhập khẩu thực phẩm, thuốc và nhiên liệu, tương tự trường hợp của Sri Lanka.

Suc manh cua USD anh 2

Giá USD tăng khiến các quốc gia có nền kinh tế kém phát triển như Sri Lanka khó nhập khẩu hàng hóa thiết yếu. Ảnh: CNN.

Thứ hai, khi đồng nội tệ suy yếu, các công ty và nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu rút vốn khỏi thị trường. Động thái này đẩy giá trị đồng nội tệ đi xuống và làm trầm trọng các vấn đề tài khóa.

Cuối cùng, sức mạnh của đồng USD đè nặng lên sự phát triển. Nếu không đủ khả năng nhập khẩu hàng hóa cần có để kinh doanh, các công ty sẽ không duy trì được lượng hàng tồn kho. Thiếu hàng sẵn đồng nghĩa doanh nghiệp không thể đẩy mạnh doanh số ngay cả khi nhu cầu mạnh mẽ, từ đó ảnh hưởng đến sản lượng kinh tế.

Khi Mỹ ổn định, các thị trường mới nổi có thể gia tăng hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang nền kinh tế lớn nhất thế giới. Song, doanh nghiệp không thể xuất khẩu khi USD mạnh lên trong khi nước Mỹ trên đà suy thoái.

Thị trường mới nổi bị đe dọa

Đồng USD đã giảm 0,6% trong tuần qua. Về trung hạn, Scott Wren - chiến lược gia thị trường toàn cầu cấp cao tại Viện đầu tư Wells Fargo - cho rằng USD sẽ duy trì sức mạnh.

Trường hợp của Sri Lanka có thể chỉ là quân cờ domino. Sự hỗn loạn ở các thị trường mới nổi có thể lan rộng trong hệ sinh thái tài chính.

Brad Setser - nhà kinh tế học của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại - cho rằng Tunisia, Ghana, Kenya, Argentina và El Salvador có thể trở thành nạn nhân tiếp theo. IMF ước tính 60% quốc gia có thu nhập thấp đã hoặc có nguy cơ cao về nợ chính phủ. Cách đây một thập kỷ, số quốc gia chỉ chiếm khoảng 1/5.

Dẫu vậy, các cuộc khủng hoảng trong quá khứ và hiện tại vẫn có sự khác biệt cơ bản. Trên thực tế, trái phiếu bằng USD không phổ biến như trước.

Theo Setser, các quốc gia lớn như Brazil, Mexico và Indonesia thường hạn chế vay ngoại tệ và nắm đủ dự trữ ngoại hối để xử lý nợ nước ngoài.

Ngoài ra, trước tình hình giá cả một số mặt hàng như dầu mỏ, kim loại cơ bản ở mức cao, các quốc gia mới nổi mạnh về xuất khẩu vẫn đảm bảo nguồn USD chảy vào kho bạc. Lạm phát cũng buộc ngân hàng trung ương ở nhiều thị trường mới nổi bắt đầu tăng lãi suất sớm hơn.

Dẫu vậy, tình hình vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hai nền kinh tế lớn là Mỹ và Trung Quốc. Nếu động cơ tăng trưởng ở hai nền kinh tế chậm lại, dòng vốn đầu tư sẽ bị rút khỏi các thị trường mới nổi.

(Theo Zing)

tin nổi bật

Giá vàng 64 triệu đồng/lượng: Tuần u ám của nhà đầu tư

Giá vàng trong nước đồng loạt giảm mạnh về mốc 64 triệu đồng/lượng, mức thấp nhất cách đây nhiều tháng. Một số nhà đầu tư đứng ngồi không yên khi vàng rớt giá.

Thập kỷ ghi nhận ‘giao dịch bất thường’, Eximbank có thêm đợt sóng ngầm

Eximbank tiếp tục ghi nhận những giao dịch bất thường, như đã từng xuất hiện nhiều lần từ cách đây cả thập kỷ. Cuộc chiến quyền lực tại ngân hàng này đã chấm dứt nhưng hoạt động tái cơ cấu cổ đông vẫn tiếp diễn.

Bầu Đức nhanh tay trả nợ nghìn tỷ trái phiếu

Chỉ trong thời gian ngắn, doanh nghiệp của Bầu Đức thực hiện giảm áp lức khoản nợ 6.600 tỷ đồng trái phiếu, trước khi nghị định mới liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp có hiệu lực.

Giá vàng hôm nay 2/10: Áp lực USD cản trở vàng tăng giá

Giá vàng thế giới tăng ở phiên cuối tuần nhưng vẫn đang ở mức thấp trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng và lo ngại về chính sách tiền tệ thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) gây áp lực lên vàng.

Cổ phiếu Apple bốc hơi 100 tỷ USD trong ngày, chứng khoán Mỹ lập đáy mới

Thị trường chứng khoán Mỹ lập đáy mới trong năm 2022 và bốc hơi tổng cộng 9% trong tháng 9. Cổ phiếu Apple ghi nhận vốn hóa bốc hơn 100 tỷ USD.

Tỷ giá USD/VND vọt lên trên 24.000, NHNN hút ròng gần 41 nghìn tỷ đồng trong tuần

Ngân hàng Nhà nước hút ròng gần 41 nghìn tỷ đồng trong tuần qua với kỳ hạn tăng gấp đôi so với tuần trước trong bối cảnh tỷ giá USD/VND tăng vọt lên trên ngưỡng 1 USD đổi 24.000 đồng. Lãi suất qua đêm có dấu hiệu hạ nhiệt.

Giá vàng hôm nay 1/10: Nguy cơ giảm xuống 44,3 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới vẫn trong giai đoạn dò đáy, nếu phá vỡ ở mức hỗ trợ 1.620 USD/ounce vào tuần tới, giá vàng có thể giảm về 1.580 USD/ounce (khoảng 44,3 triệu đồng/lượng).

Chốt quý III/2022: Chứng khoán tăng nhẹ, sau khi lập đáy mới buổi sáng

VN-Index đang tìm điểm cân bằng mới sau khi tụt xuống đáy 19 tháng, khi áp lực bán cổ phiếu còn cao và nỗi lo lắng còn lớn. Khối ngoại vẫn bán ròng, trong khi tổ chức lớn đưa ra quan điểm thận trọng.

Tiền xu in hình Vua Charles III sẽ được phát hành vào Giáng sinh

Mới đây, những hình ảnh đầu tiên về đồng xu in chân dung của Vua Charles III đã được công bố. Chúng sẽ cùng lưu hành với đồng xu in hình Nữ hoàng Elizabeth II trong thời gian tới.

Giá USD ngân hàng chính thức cán mốc 24.000 đồng

Giá USD tại các ngân hàng thương mại hôm nay (30/9) chính thức cán mốc lịch sử 24.000 VND/USD. Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng lên mức 23.400 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD trên thị trường thế giới lại giảm nhẹ.

'Sập hầm' vì bắt đáy giá vàng

Thấy vàng tăng giá và dự báo còn lên cao, nhiều nhà đầu tư mua vàng lướt sóng. Khoản lời chưa thấy đâu nhưng số tiền âm ngày càng lớn.

Giá vàng hôm nay 30/9: Tăng sốc, chiếm lại mốc 66 triệu đồng/lượng

Giá vàng hôm nay 30/9 trên thị trường thế giới tăng khá mạnh trong bối cảnh đồng USD hạ nhiệt khi mà nước Anh và Trung Quốc có những biện pháp hỗ trợ đồng nội tệ.

Cổ phiếu giảm mạnh phiên thứ 5, VN-Index xuống đáy 19 tháng

Thị trường cổ phiếu đảo chiều vào cuối ngày 29/9 và giảm phiên thứ 5 liên tiếp, đưa chỉ số VN-Index về dưới ngưỡng 1.130 điểm, mức thấp nhất trong 19 tháng.

Vietcombank không ngừng đổi mới dịch vụ thẻ

Trong gần 60 năm hình thành và phát triển, Vietcombank luôn nỗ lực trong việc đổi mới sáng tạo, đa dạng hóa sản phẩm, phát triển dịch vụ mới và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.

Bảng Anh, Nhân dân tệ trượt giá kỷ lục, Trung Quốc và Anh tuyên bố cứng rắn

Ngân hàng trung ương Trung Quốc vừa đưa ra cảnh báo về với hoạt động đầu cơ tỷ giá. Trước đó, Anh đã ra tay giải cứu thị trường trái phiếu.