Tài ngoại giao của nữ tiến sĩ sát nhân

Cecilia Chang đến New York vào năm 1975 và đăng ký chương trình thạc sĩ của St. John’s về lĩnh vực nghiên cứu châu Á.

Trong nhiều thập kỷ, khoa nghiên cứu châu Á có chức năng như một tiền đồn về mặt ngoại giao của chính quyền chủ nghĩa dân tộc của Đài Loan - một sự sắp xếp giả mạo trong suốt chiến tranh lạnh. Tu hội Vincentians – dòng tu Công giáo điều hành St. John’s là những người theo chủ nghĩa bảo thủ, liên minh với những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Đài Loan để chống lại những người theo chủ nghĩa Cộng sản ở Trung Quốc.

Những công dân Đài Loan, trong đó có mẹ tiến sĩ Chang đã giúp gây quỹ xây dựng Sun Yat Sen Hall - một ngôi chùa Trung Quốc trong khuôn viên trường St. John’s. Chính quyền Đài Loan cũng gửi hàng trăm ngàn đô la mỗi năm cho trường này để phát triển các chương trình nghiên cứu châu Á.

Tiến sĩ Chang được thuê không lâu sau khi tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ của trường này. 3 năm sau, bà được bổ nhiệm trưởng khoa. Nhiệm vụ chủ yếu của bà là đảm bảo cho tiền của người Đài Loan luôn lưu thông.

“Bà ấy được đánh giá là một người gây quỹ vô cùng thành công: bà đã quyên được hàng triệu đô la cho St. John’s, không có gì phải nghi ngờ về điều đó, và chính vì thế bà ấy làm việc theo một loạt những quy tắc khác nhau” – ông Gregory C. Pavlides, giám đốc bộ phận tội phạm kinh tế của văn phòng luật sư Queens nhận xét. Ông cũng là người giám sát cuộc điều tra này.

Các quan chức của St. John’s không thể giải thích được về sự thăng tiến nhanh chóng của tiến sĩ Chang, nhưng bà cho rằng, hiệu trưởng trường này lúc đó là mục sư Joseph T. Cahill hài lòng với một ứng viên nhiều kinh nghiệm hơn - một người cho phép ông kiểm soát tiền của người Đài Loan nhiều hơn.

“Họ không muốn có một học giả xuất sắc” – bà viết trong những mẩu ghi chú theo phong cách hồi ký. “St. John’s chỉ muốn tôi là chủ nhiệm khoa”, bởi vì bà được đánh giá là một cây tiền – bà nói thêm.

“Ở Trung Quốc, ‘cây tiền’ có nghĩa là một cái cây có thể ‘đẻ’ ra tiền và khi bất cứ ai rung nó, tiền cũng sẽ rụng xuống” – bà viết.

Một trong những cách giúp bà gây quỹ cho St. John’s là trao bằng danh dự cho những người giàu có và có ảnh hưởng, sau đó xin tài trợ. Hai người được trao bằng danh dự theo cách như vậy là những nhà công nghiệp người Đài Loan - những người mà sau đó đã bị buộc tội gian lận hàng triệu đô la.

St. John’s đã trao cho bà quyền kiểm soát hoàn toàn khoảng 20 suất tài trợ học phí toàn phần mỗi năm. Nhiều suất tài trợ trong đó được trao cho sinh viên Đài Loan, những suất khác được trao cho con cái bạn bè hoặc cộng sự của bà, trong đó một suất được trao cho cháu gái Frank H. Murkowski - cựu thượng nghị sĩ, thống đốc Alaska vào năm 2004.

Ông Murkowski là một trong số hơn 20 người và các thành viên Quốc hội đã tới thăm Sun Yat Sen Hall, đã trò chuyện tại các hội nghị ủng hộ Đài Loan được tổ chức bởi Tiến sĩ Chang.

Thông tin từ các tài liệu của tiến sĩ Chang cho thấy cách mà bà đã tận dụng những mối quan hệ với những người quyền lực như ông Murkowski.

Năm 2003, dường như bà đã thuyết phục ông vận động người đứng đầu chính quyền Đài Loan - ông Chen Shui-bian - tiếp tục ủng hộ tài chính cho trường St. John’s. Trong thư, bà chúc mừng ông Murkowski – lúc đó là thống đốc - về cuộc bầu cử của con gái ông vào Thượng viện và đề nghị được trao cho họ bằng danh dự. Bà nói: “Chỉ có những nhân vật nổi bật nhất thế giới mới hội đủ điều kiện để nhận tấm bằng danh dự của St. John’s”.

4 năm sau, tiến sĩ Chang đề nghị ông nhờ con gái là Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski viết một bức thư ủng hộ đơn xin di trú của “chủ tịch cựu sinh viên xuất sắc của St. John’s”. Tiến sĩ Chang đã không đề cập đến việc người đàn ông đó – Wang You-Theng, một doanh nhân người Đài Loan mà sau này bị điều tra về việc biển thủ hàng triệu đô la – là một kẻ trốn chạy, và đến bây giờ vẫn vậy.

“Làm ơn cho tôi biết khi nào thượng nghị sĩ này sẽ có bữa tiệc gây quỹ tiếp theo để chúng tôi có thể tranh thủ sự ủng hộ của cô ấy” – bà viết. Không có dấu hiệu nào cho thấy thượng nghị sĩ này đã viết một bức thư.

Những cuộc gọi tìm kiếm bình luận của thượng nghị sĩ Murkowski và bố cô đã không được hồi đáp.

Bà cũng giúp sắp xếp những chuyến đi của các đoàn đại biểu chính trị từ Queens tới Đài Loan, trong đó có cả Donald Manes - chủ tịch khu vực Queens, người đã tự tử sau khi những liên quan của ông trong bê bối hối lộ bị đưa ra ánh sáng vào năm 1986.

Sid Davidoff - một luật sư, nhà vận động hành lang và là bạn lâu năm của gia đình ông Mane nhớ lại rằng tiến sĩ Chang đã làm việc như một người liên lạc chính trị của chủ tịch khu Queens với cộng đồng người châu Á ở Queens. Tiến sĩ Chang cũng thân thiết với ông Mane đến mức khi bà cải tạo biệt thự của mình ở Queens bà đã đề nghị ông quản lý dự án này – thông tin từ một cựu đồng nghiệp giấu tên của bà. Có những suy đoán cho rằng một số mối quan hệ kinh doanh của Tiến sĩ Chang đã đi vào cả cuộc sống cá nhân của bà.

Thực vậy, trong những ghi chú viết tay, bà viết rằng đã từng có mối quan hệ thân mật với cha Cahill. Ngoài những quan hệ tình dục, tiến sĩ Chang viết rằng cha Cahill đã đưa bà tới đường đua và thành phố Atlantic, ông thường lột bỏ trang phục mục sư “khi chúng tôi ra ngoài chơi”.

Joseph Oliva - cố vấn chung của St. John’s cho biết Tiến sĩ Chang chưa bao giờ đề cập đến mối quan hệ bị cáo buộc với cha Cahill - người đã qua đời năm 2003 – trong lời khai cũng như trong bất cứ cuộc thảo luận nào. “Trường này đã tiến hành tìm kiếm tài liệu nhưng không tìm thấy bất cứ thông tin nào chứng minh cho những cáo buộc chưa có bằng chứng này” – ông Oliva nói thêm.

• Nguyễn Thảo (Theo New York Times)