Tản văn có phải là đồ ăn nhanh?

Thể loại tản văn có vẻ lép vế trong các dòng sách nhưng lại đang tạo nên không khí sôi động trong đời sống văn hóa đọc Việt Nam thời gian gần đây. Nó được coi là món đồ ăn nhanh dễ chế biến, ăn xong cũng quên nhanh.

Thể loại tản văn có vẻ lép vế trong các dòng sách nhưng lại đang tạo nên không khí sôi động trong đời sống văn hóa đọc Việt Nam thời gian gần đây. Nó được coi là món đồ ăn nhanh dễ chế biến, ăn xong cũng quên nhanh.

Buổi tọa đàm Tản văn có phải là fast food? do NXB trẻ tổ chức tối 1/7 với sự tham gia của 3 diễn giả: Họa sĩ, nhà văn Đỗ Phấn, nhà văn Nguyễn Trương Quý, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, các nhà văn, nhà phê bình và nhiều độc giả.

Giới trẻ đang muốn tìm về sự thật

Hai thập niên đầu thế kỷ 21, người ta nhận thấy có một dòng chảy các tác phẩm thể loại có tính chất phi hư cấu: tản văn, tạp văn, tùy bút, đoản văn hay cái tên mới là "tản bút, tùy văn". Với ảnh hưởng của tản văn hầu như mọi cây bút đều thử sức và đã có người được biết đến nhờ thể loại này. Tuy vậy, vẫn còn khá nhiều những ý kiến tranh luận về tên gọi của dòng tác phẩm này. Thêm vào đó, những ý kiến cho rằng liệu tản văn có phải là một "món ăn nhanh" cũng đang vấp phải nhiều tranh cãi.

{keywords}
Các diễn giả tham gia tọa đàm

Tại buổi tọa đàm, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên cho rằng chưa bao giờ thể loại tản văn lại bùng nổ như hiện nay. Chắc có lẽ do xu thế thời đại, sống gấp, không có nhiều thời gian nên nhiều người chọn đọc tản văn, nhà văn chọn viết tản văn, người đọc cũng cảm thấy tâm trạng nhẹ nhàng khi đọc những cuốn ở thể loại này.

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên cho rằng tản văn là thể loại lơ lửng, đọc tản mạn, cấu trúc lỏng lẻo nhưng lại thách thức người viết. Bởi theo ông, tản văn thường rất ngắn, vài ba trang có khi vài trăm chữ. Nhưng để cô đọng lại vài trăm chữ đó, người viết phải sử dụng vốn từ rất đắt mới có thể lột tả được hết những điều mình cần nói. Nó tưởng dễ mà lại không dễ bởi vậy, giọng văn của người viết sẽ là quan trọng nhất để tác phẩm đó có đến được với công chúng hay không.

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đặt câu hỏi: "Gần đây, tự truyện, du kí, tản văn ra đời bùng nổ và cũng được đón nhận từ người đọc phải chăng nhu cầu tìm về sự thật, tìm về cái không bị hư cấu nữa đang tăng lên? Phải chăng giới trẻ đang có nhu cầu tìm về sự thật?".

Đồng quan điểm, nhà phê bình Mai Anh Tuấn, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội thì tản văn đang nổi lên như một thể loại chính của văn học đương đại, có "dấu ấn riêng, chất giọng riêng". Đó cũng là lý do vì sao mà nền văn học Việt Nam có một Nguyễn Ngọc Tư sung sức, khám phá và gọi tên những đặc trưng vùng sông nước Nam Bộ, có một Nguyễn Trương Quý với những tâm tư phù hợp với giới văn phòng, sự am hiểu đời sống Hà Nội hiện đại, cũng có một Nguyễn Việt Hà hóm hỉnh, gần gũi, với cách viết đạt đến mẫu mực của thể loại tản văn.

Không nên sa đà và mớ bùng nhùng khái niệm

{keywords}

Nhà văn, họa sĩ Đỗ Phấn cho rằng: "Viết tản văn càng ngắn càng tốn chữ, người viết phải cân nhắc để nói về một thông điệp nên không thể phí phạm câu chữ nhưng khi một nhà văn đã được tôi luyện qua 7, 8 tác phẩm tản văn thì viết những tác phẩm khác lại cực dễ dàng".

Trong khi đó, nhà phê bình văn học Nguyễn Hoài Nam thừa nhận chúng ta đang rơi vào mớ bùng nhùng của cái gọi là định nghĩa tản văn. Nhưng thực sự không cần thiết phải sa đà vào khái niệm này làm gì. Tản văn có phải là đồ ăn nhanh hay không? câu hỏi chính là câu trả lời, không bàn cãi.

Nhà phê bình Nguyễn Hoài Nam cho rằng, tản văn chế nhanh bởi nó gắn với báo chí, nhiều nhà văn viết tản văn thường gắn bó lâu năm với một tờ báo nào đó có mục này. Mà đã là đồ ăn nhanh thì có cái dở, cái ngon. Cái ngon còn phụ thuộc vào giọng văn của người viết để người đọc đọc nó mà ngẫm, mà thấy hay. 

Ông Nguyễn Minh Nhựt, giám đốc NXB trẻ nhận định chưa bao giờ, ông đọc một tác phẩm nào mà ông quan tâm nó là cái thể loại gì, tản văn hay tác phẩm văn học. Thể loại gì cũng được miễn là ông cảm nhận nó cuốn hút hay nhạt nhẽo, có trí tuệ hay không.

Sau loạt tranh luận tản văn có phải đồ ăn nhanh, nó có phải là phi hư cấu hay hư cấu... thì phần đông các diễn giả đều cho rằng, tản văn - nó là đồ ăn nhanh cũng được, miễn sao người viết tản văn trước hết là viết là viết, viết vì mình vì người và vì bạn đọc. Nên dù viết thể loại gì đi chăng nữa thì vẫn đòi hỏi người viết phải có một cái đầu biết tư duy, một trái tim chân thành nhạy cảm và say mê với nghề. Để viết được tản văn hay, người viết cần thoát khỏi con người cá nhân, sự hoài niệm và phải hướng đến việc khảo cứu, nâng tầm vấn đề và thể hiện sự am hiểu về muôn mặt đời sống.

Tình Lê

tin nổi bật

Sao Việt 26/5: Thủy Tiên, Quỳnh Nga khoe dáng nuột nà

Ca sĩ Thuỷ Tiên và diễn viên Quỳnh Nga cùng đăng ảnh gợi cảm khoe dáng nuột nà.

Lan Phương: Khánh 'Thương ngày nắng về' hậu ly hôn phải khóc nhiều

Lan Phương chia sẻ bản thân cô cũng ngưỡng mộ nhân vật Khánh của mình trong 'Thương ngày nắng về' dù không có nhiều điểm chung.

'Bão ngầm' tập 64, Sơn 'bạch tuộc' nghi ngờ đàn em

Trong 'Bão ngầm' tập 64, Sơn 'bạch tuộc' sai đàn em phong tỏa khu vực để làm ma túy. Tên này cũng hết sức cảnh giác một số đàn em thân cận.

Mỹ Linh kể chuyện hậu trường đám cưới con gái Anna Trương tại Mỹ

Tổ chức đám cưới cho con gái Anna Trương tại trời Tây, ca sĩ Mỹ Linh đã có những chia sẻ thú vị xung quanh ngày trọng đại của các con.

Đức Phúc, Erik tham gia đại nhạc hội

Đại nhạc hội âm nhạc sẽ quy tụ dàn sao Vpop được nhiều khán giả yêu thích ở thời điểm hiện tại như Min, Đức Phúc, Erik, Lăng LD, Ricky Star… cùng sự dẫn dắt của MC Phí Linh.

Tăng Thanh Hà cùng các sao quốc tế kêu gọi bảo vệ gấu

Tăng Thanh Hà cùng các nghệ sĩ tận tay chuẩn bị thức ăn, rung chuông gọi gấu ra các khu bán tự nhiên, ngắm gấu vui đùa, chạm tay vào gấu khi khám sức khoẻ tại Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Tam Đảo

MC Thanh Mai gợi cảm ở tuổi 49

Thường xuyên diện trang phục để lộ đôi vai trần dự sự kiện, MC Thanh Mai luôn ghi điểm bởi sự thanh lịch và trẻ trung nhưng không kém phần gợi cảm.

Ngọc Huyền 'Thương ngày nắng về' lúng túng khi lần đầu nhập vai gái hư

Nữ diễn viên sinh năm 1999 gặp khó khi nhân vật Vân trong 'Thương ngày nắng về' phải hóa gái hư, cãi nhau với đàn anh Doãn Quốc Đam.

Giải vàng siêu mẫu vòng eo ấn tượng thi Hoa hậu Hoàn vũ VN 2022

Trở lại Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 sau 5 năm, Quỳnh Hoa bản lĩnh, trưởng thành hơn và muốn lan toả những dự án thiện nguyện tới cộng đồng.

Tiến sĩ 41 tuổi chinh phục Ngọc Sơn, Ngọc Hân, Đỗ Mỹ Linh

Phần thi ứng xử trôi chảy của tiến sĩ Võ Thị Ngọc Giàu hoàn toàn chinh phục các giám khảo Ngọc Sơn, hoa hậu Ngọc Hân và hoa hậu Đỗ Mỹ Linh.

Đoàn Hồng Trang dịu dàng với áo dài lụa vẽ ở Hội An

Miss Global Việt Nam Đoàn Hồng Trang tung bộ ảnh thời trang áo dài được chụp tại Hội An trước thềm Miss Global 2022 (Hoa hậu Toàn cầu 2022).

Trang Lạ và chồng bác sĩ đưa con gái đi làm từ thiện

Người mẫu Trang Lạ cùng ông xã bác sĩ Tiễn Chánh vừa có buổi làm từ thiện tại tỉnh Kon Tum.

Cuốn sách có góc nhìn chi tiết về Tổng đốc Lê Hoan

NXB Tổng hợp TP.HCM vừa ra mắt tác phẩm 'Tổng đốc Lê Hoan (1856-1915)' của tác giả Phan Trường Sơn.

Tân Hoa hậu và Á hậu Du lịch sẽ tích cực quảng bá du lịch Việt Nam

Diễn viên - NSX phim Kim Thanh Thảo - Phó trưởng BTC cuộc thi Hoa hậu Du lịch Việt Nam toàn cầu 2021 cho rằng, Top 3 người đẹp vừa đăng quang cuộc thi rất xứng đáng.

Nhiều á quân, quán quân ‘đối đầu’ kịch liệt với những sáng tác mới

6 ca sĩ trẻ là quán quân, á quân các cuộc thi ngày càng trưởng thành, phát triển kỹ năng nghề sau thời gian góp mặt vào show ‘The Only’