Tại Việt Nam, tác nhân gây tiêu chảy cấp phân nước phải nằm viện thường gặp nhất là virus Rota chiếm hơn 50% các trường hợp.
Virus Rota là gì?
Virus Rota là tác nhân gây bệnh tiêu chảy cấp nặng thường gặp nhất. Mặc dù bệnh tiêu chảy do virus Rota thường xảy ra ở trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi, tất cả chúng ta đều có thể bị nhiễm siêu vi này.
Bệnh lây lan như thế nào?
Virus Rota chủ yếu lây lan qua đường phân miệng. Các trẻ nhỏ vốn thích “khám phá” nên thường cho các vật cầm nắm được vào miệng, tạo điều kiện cho bệnh phát triển.
Khi trẻ nhiễm virus Rota sẽ đào thải một lượng siêu vi rất lớn, đến 10 ngàn tỷ vi-rút trong 1 ml phân nhưng chỉ cần khoảng 10 vi-rút thì đã gây bệnh nên khả năng lây nhiễm rất cao. Virus Rota có thể sống trên các bề mặt tiếp xúc như đồ chơi, mặt bàn ghế, tay vịn, trong nước hoặc trên da. Người ta rất dễ bị nhiễm virus Rota khi tiếp xúc với nguồn phân của những người đang bị nhiễm. Trẻ em thường bị nhiễm virus Rota qua bàn tay bị nhiễm bẩn của mình.
 |
| Trẻ em dưới 2 tuổi dễ mắc bệnh và bệnh nặng do các bé có sức đề kháng yếu |
Bệnh thường xảy ra lúc nào?
Ở miền Bắc nước ta, bệnh thường xảy ra vào mùa đông, còn ở miền Nam bệnh
xảy ra
quanh năm và nhiều nhất vào tháng Ba (70,6% số ca tiêu chảy cấp phân
nước nhập
viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, theo thống kê giám sát điểm virus Rota
năm 2012)
và khoảng tháng Mười (60%).
Bệnh có biểu hiện ra sao?
Sau khi bị lây nhiễm khoảng 12 giờ đến 4 ngày sau bệnh bắt đầu xảy ra.
Trẻ
thường bị ói sau đó là tiêu chảy và sốt vừa phải. Ói xuất hiện trước
tiêu lỏng
6-12 giờ và có thể kéo dài khoảng 2-3 ngày. Bé ói rất nhiều vào ngày đầu
và giảm
bớt khi bắt đầu tiêu lỏng. Phân lỏng toàn nước, có lúc có màu xanh, có
thể có
đàm nhớt nhưng không có máu. Trẻ có thể bị tiêu lỏng hơn 20 lần một
ngày. Vì vừa
bị ói và tiêu lỏng nhiều, trẻ bị nhiễm virus Rota rất dễ bị mất nước,
nhanh
chóng khô kiệt nếu không được chăm sóc thích hợp trong giai đoạn này.
 |
| Virus Rota tấn công vào hệ tiêu hóa của trẻ, làm trẻ bị nôn ói dữ dội và tiêu chảy cấp |
Tiêu chảy ngày càng tăng trong vài ngày sau đó giảm dần. Đa số các trẻ
sẽ hết
tiêu chảy sau 4-8 ngày. Tuy nhiên, có trẻ vẫn còn tiêu lỏng đến 2 tuần
dù đã
khỏe, chơi, đòi ăn trở lại.
Chăm sóc trẻ bệnh như thế nào để tránh lây lan?
Trẻ đang bệnh thải ra phân một lượng rất lớn virus vì vậy có thể dễ dàng
lây sang
trẻ khác và người chăm sóc. Cần phải tách riêng nhóm trẻ bệnh và có
người chăm
sóc riêng. Nhà trường, các cơ sở nuôi trẻ và gia đình cần đặc biệt lưu ý
điểm
này. Cần tuân thủ các biện pháp vệ sinh phòng ốc, đồ chơi và các đồ vật,
vật
dụng trong phòng. Người chăm sóc cần chú ý rửa tay sạch trước khi chuẩn
bị thức
ăn cho trẻ, sau khi thay tã.
Phòng ngừa bệnh như thế nào?
Virus Rota rất dễ lây nhiễm. Các biện pháp vệ sinh tiệt trừ thông thường
đối với
vi khuẩn và siêu vi khác không đủ bảo vệ trẻ khỏi bị lây nhiễm tác nhân
này.
Không riêng các nước đang phát triển mà ở các nước đã rất phát triển như
Mỹ, Anh,
Pháp tỷ lệ nhiễm virus Rota vẫn rất cao. Thực sự trong 5 năm đầu đời tất
cả trẻ
em đều sẽ bị nhiễm virus này.
Điều may mắn là hiện nay đã có vắc-xin phòng ngừa bệnh này. Bệnh viện
Nhi Đồng 1
đã đưa vắc-xin này vào sử dụng từ tháng 7 năm 2007. Đây là vắc-xin dạng
uống,
dùng cho trẻ nhỏ hơn 4 tháng tuổi. Vắc-xin này rất hữu hiệu để phòng
ngừa hoàn
toàn các trường hợp tiêu chảy cấp nặng do virus Rota. Tuy nhiên cũng như
các
vắc-xin phòng các bệnh khác, do tính đặc hiệu nên vắc-xin ngừa virus
Rota không
phòng được trẻ bị tiêu chảy do những tác nhân khác. Dù bé đã được uống
vắc-xin
này, bạn vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa
tay,
chủng ngừa sởi và cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sanh.
BS. Hoàng Lê Phúc
Trưởng khoa Tiêu Hóa - BV Nhi Đồng 1 – TP.HCM
(Thông tin giáo dục này được cung cấp bởi Hội Y học dự phòng với sự
phối hợp
của VPĐD GlaxoSmithKline)
.svg){kind=icon}
