Tết xưa Tết nay, dòng chảy giữ nếp nhà

Hiện có nhiều ý kiến có nên giữ Tết nữa không? Tuy nhiên dù là gộp làm một thì dòng chảy văn hóa về Tết vẫn còn giữ nguyên những ý nghĩa.

Những phong tục Tết từ xa xưa vốn bình dị nhưng mang nhiều ý nghĩa. Những “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ/ cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”, hay “Cây nêu - dấu Phật đuổi hung thần/ Cỗ mũ trên bàn cúng Táo quân/ Mùng bốn tết xong làm lễ tiễn/ Giấy tiền ông vải đốt đầy sân” (Năm mới - Đoàn Văn Cừ). Và “Sáng ngày mồng một sớm tinh sương/ Mẹ tôi cấm chúng tôi ra đường/ Mở hàng mỗi đứa năm xu rưỡi/ Rửa mặt hoa mùi đượm nước hương” (Tết của mẹ tôi - Nguyễn Bính)… luôn ùa về trong tâm trí người Việt Nam mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Phong tục tuy mỗi nơi mỗi khác song đều có những nét chung, những việc cần làm: Lau dọn nhà cửa; Cúng ông Công, ông Táo; Gói bánh chưng; xin chữ; Chơi hoa dịp Tết; Mâm ngũ quả; Thăm mộ tổ tiên; Cúng tất niên; Đón giao thừa; Hái lộc; Xuất hành; Xông đất; Thăm hỏi, chúc Tết; Mừng tuổi; Lên chùa…

Ngày nay, tuy nhiều hoạt động không tồn tại hay đã dần mai một, thế nhưng những phong tục đẹp, ý nghĩa vẫn còn hiện hữu. Những cây nêu vẫn được dựng lên trước cửa, tục rắc vôi bột ngoài sân vẽ hình cái cung, cái nỏ để xua đuổi tà ma..., tuy không phổ biến nhưng vẫn len lỏi trong cuộc sống.

{keywords}
 

Tết là dịp để sum họp gia đình. Những người con đi xa, đến Tết lại mong ngóng về với cha mẹ, gặp gỡ ông bà. Trở về để vun đắp tình cảm, bồi dưỡng tinh thần. Về để cảm nhận tình làng, nghĩa xóm, 

ở xa, Tết bao giờ cũng muốn trở về. Trở về không phải là để “No 3 ngày Tết” như thời xa xưa đói kém mà trở về để bồi đắp tinh thần. Tình làng, nghĩa xóm là dấu ấn của những ngày Tết. Mừng tuổi người già là “kính già già để tuổi cho”. Và một điều đặc biệt là tưởng nhớ, tri ân những người đã khuất. Hơi ấm chiều Ba mươi là sự đoàn tụ; đoàn tụ giữa người còn sống đoàn tụ giữa người sống và người đã khuất. Những người con đi xa thành đạt phải luôn nhớ về cội nguồn tổ tiên. Ba mươi Tết mặc dù bận rộn nhưng phải giành thời gian để thăm mộ tổ tiên, đón các cụ về vui Tết cùng cháu con. Chiều sâu về tính nhân văn chính là sự tri ân, là mong muốn được đáp đền…

Bây giờ kinh tế thị trường cái gì cũng bán, cái gì cũng có nhưng gói bánh chưng, giã giò nhiều nơi bây giờ vẫn tiếp tục lưu giữ. Nông thôn vẫn còn nhưng ở thành thị, nhiều gia đình vẫn giữ việc gói bánh chưng, gói giò. Ý nghĩa về tinh thần đôi khi nhiều hơn ý nghĩa vật chất. Đó là lúc tụ tập cùng làm, mỗi người một việc, là sự gắn bó sẻ chia là vợ chồng, con cái quây quần.

Những phong tục Tết xưa mang nặng dấu ấn về tinh thần, giá trị văn hóa, là nếp nhà mà cha ông truyền lại. Bây giờ giá trị về vật chất nhiều thứ đã thay đổi nhưng giá trị tinh thần vẫn còn nguyên giá trị. Xuân là để mừng thọ tri ân người già, nay thì trở thành nét đẹp đầu xuân ở đâu cũng có.

Những tập tục như xông đất, hái lộc, lên chùa…cũng không khác trước là bao. Trong quan niệm ngày đầu năm chọn người xông đất cũng phải là người hợp tuổi với gia chủ, là người tốt, thành đạt…hái lộc cũng không còn như xưa vì phải bảo vệ cây xanh nên có sẵn dịch vụ cây lộc…

{keywords}
 

Ngày xuân là mở đầu của một năm. Dòng chảy văn hóa sẽ lại tiếp tục một vòng tròn. Trở về là để ra đi. Trở về cội nguồn tổ tiên, trở về để kính trọng tri ân những người sinh thành và nuôi dưỡng, là gặp gỡ bạn bè người thân suốt một năm miệt mài làm ăn. Trở về để nuôi dưỡng tâm hồn để ra đi tiếp tục cống hiến, trưởng thành “Ta trở về trên cánh đồng quê xưa/ Hạt lúa vàng, hạt mồ hôi chát mặn/ Ta lớn khôn thêm giữa nghĩa tình xóm làng…” Trở về- Lê Tự Minh).

Tết xưa, tết nay dù thời gian có đổi thay, dù những tập tục có mai một nhưng giá trị văn hóa, giá trị tinh thần của nếp nhà vẫn còn. Đó là bồi đắp lòng tự hào, tự tôn, là nhớ về côi nguồn tổ tiên, tri ân cha mẹ. Trở về để lại cất cánh bay xa.

Nguyễn Đăng Tấn

tin nổi bật

Bé gái sống mòn mỏi vì căn bệnh hiểm nghèo không tiền chạy chữa

Tống Mỹ Anh (10 tuổi) bị ung thư xương đã nhiều năm nay. 5 năm trước, bé đã được bạn đọc Báo VietNamNet giúp đỡ 1 lần, nhưng vì thời gian chữa bệnh quá lâu, một lần nữa gia đình lại cầu cứu.

Bạn đọc ủng hộ các hoàn cảnh khó khăn 10 ngày giữa tháng 4/2022

Trong 10 giữa tháng 4/2022, Báo VietNamNet đã nhận được số tiền 540.330.012 đồng giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được đăng trên VietNamNet của các cá nhân và đơn vị sau.

Lá chắn đời con

Tình cha, nghĩa mẹ luôn là điểm tựa, là lá chắn cho mỗi bước con đi. Đó chính là những dòng tự thuật là nhớ ghi của mỗi người con mà tác giả Lê Viết Hòa gửi gắm vào bài thơ của mình

Được nhiều bạn đọc thương xót, cô Trần Thị Kim Phượng vẫn không qua khỏi

Sau khi hoàn cảnh của cô Trần Thị Kim Phượng được đăng tải, nhiều bạn đọc đã chung tay giúp đỡ. Đáng tiếc, bệnh tình của cô quá nặng, dù được các bác sĩ tận tình cứu chữa nhưng vẫn không qua khỏi.

Chồng kiệt quệ vì chăm vợ và con cùng mắc bệnh hiểm nghèo

Vợ bị ung thư tụy, con gái lại viêm cột sống dính khớp đã nằm liệt giường hơn 4 năm nay, một tay chú Đông không cáng đáng nổi cho 2 người đau, nhiều lúc chú cảm thấy vô cùng bế tắc.

Lai Châu tăng tốc chuyển đổi số, thúc đẩy kinh tế số

Lai Châu đang tập trung tăng tốc triển khai chuyển đổi số các ngành, lĩnh vực để hướng tới mục tiêu tiếp tục xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, nâng cao thứ hạng chuyển đổi số của tỉnh trên cả nước.

Bạn đọc ủng hộ các hoàn cảnh khó khăn 10 ngày đầu tháng 4/2022

Trong 10 đầu tháng 4/2022, Báo VietNamNet đã nhận được số tiền 555.807.413 đồng giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được đăng trên VietNamNet của các cá nhân và đơn vị sau.

Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ I: Cơ hội kết nối, phát huy giá trị kinh tế về Sen

Tối 19/9, Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ I – năm 2022 đã diễn ra thành công rực rỡ tại thành phố Cao Lãnh. Trong 3 ngày, từ 19–21/5, Lễ hội Sen Đồng Tháp dự kiến đón khoảng 10.000 lượt người đến tham quan, trải nghiệm.

Bạn đọc tiếp sức hơn 30 triệu đồng cho gia đình chú Trần Thiện Đức bị tai nạn

Vừa qua, Báo VietNamNet đã đóng tạm ứng viện phí 30.867.500 đồng cho chú Trần Thiện Đức. Đây là số tiền do bạn đọc ủng hộ cho chú để tiếp tục điều trị sau tai nạn.

Vợ ung thư, con bỏ đi biệt xứ, người lính già đứng trước nguy cơ không chốn dung thân

Dù tuổi đã ngoài 80, bản thân mang trên mình nhiều di chứng từ chiến tranh, người lính Trường Sơn năm nào vẫn chưa hết khó khăn. Ông đang đứng trước nguy cơ vô gia cư khi vợ bệnh tật, con cái nợ nần chồng chất.

Bạn đọc ủng hộ các hoàn cảnh khó khăn 10 ngày cuối tháng 3/2022

Trong 10 cuối tháng 3/2022, Báo VietNamNet đã nhận được số tiền 480.879.646 đồng giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được đăng trên VietNamNet của các cá nhân và đơn vị sau.

Lai Châu: Gắn kết bản sắc văn hóa với phát triển du lịch

Với các chính sách thông thoáng, nhiều giải pháp hướng tới an toàn, thân thiện, hấp dẫn, du lịch Lai Châu đang trên đà khởi sắc.

Đảm bảo tiến độ, chất lượng Quy hoạch tỉnh Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050

Lập Quy hoạch tỉnh Lai Châu thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị cũng như các đơn vị ban ngành liên quan.

Ly hôn khi vợ đang mang thai

Pháp luật quy định như thế nào trong trường hợp người vợ đang mang thai ly hôn?

Mẹ cạn sạch tiền, bé gái 8 tuổi suy thận phải ăn cơm với cà pháo cầm hơi

Thương con gái, chị H Ruên đã nhiều lần đi xin phụ việc lặt vặt ở gần bệnh viện, nhưng kể từ mùa dịch đến nay chẳng ai mướn nữa. Chị nghẹn lòng: “Tôi ăn uống sao cũng không sao, chỉ tội nghiệp con, bệnh tật, ốm yếu…”.