Tết xưa Tết nay, dòng chảy giữ nếp nhà

Hiện có nhiều ý kiến có nên giữ Tết nữa không? Tuy nhiên dù là gộp làm một thì dòng chảy văn hóa về Tết vẫn còn giữ nguyên những ý nghĩa.

Những phong tục Tết từ xa xưa vốn bình dị nhưng mang nhiều ý nghĩa. Những “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ/ cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”, hay “Cây nêu - dấu Phật đuổi hung thần/ Cỗ mũ trên bàn cúng Táo quân/ Mùng bốn tết xong làm lễ tiễn/ Giấy tiền ông vải đốt đầy sân” (Năm mới - Đoàn Văn Cừ). Và “Sáng ngày mồng một sớm tinh sương/ Mẹ tôi cấm chúng tôi ra đường/ Mở hàng mỗi đứa năm xu rưỡi/ Rửa mặt hoa mùi đượm nước hương” (Tết của mẹ tôi - Nguyễn Bính)… luôn ùa về trong tâm trí người Việt Nam mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Phong tục tuy mỗi nơi mỗi khác song đều có những nét chung, những việc cần làm: Lau dọn nhà cửa; Cúng ông Công, ông Táo; Gói bánh chưng; xin chữ; Chơi hoa dịp Tết; Mâm ngũ quả; Thăm mộ tổ tiên; Cúng tất niên; Đón giao thừa; Hái lộc; Xuất hành; Xông đất; Thăm hỏi, chúc Tết; Mừng tuổi; Lên chùa…

Ngày nay, tuy nhiều hoạt động không tồn tại hay đã dần mai một, thế nhưng những phong tục đẹp, ý nghĩa vẫn còn hiện hữu. Những cây nêu vẫn được dựng lên trước cửa, tục rắc vôi bột ngoài sân vẽ hình cái cung, cái nỏ để xua đuổi tà ma..., tuy không phổ biến nhưng vẫn len lỏi trong cuộc sống.

{keywords}
 

Tết là dịp để sum họp gia đình. Những người con đi xa, đến Tết lại mong ngóng về với cha mẹ, gặp gỡ ông bà. Trở về để vun đắp tình cảm, bồi dưỡng tinh thần. Về để cảm nhận tình làng, nghĩa xóm, 

ở xa, Tết bao giờ cũng muốn trở về. Trở về không phải là để “No 3 ngày Tết” như thời xa xưa đói kém mà trở về để bồi đắp tinh thần. Tình làng, nghĩa xóm là dấu ấn của những ngày Tết. Mừng tuổi người già là “kính già già để tuổi cho”. Và một điều đặc biệt là tưởng nhớ, tri ân những người đã khuất. Hơi ấm chiều Ba mươi là sự đoàn tụ; đoàn tụ giữa người còn sống đoàn tụ giữa người sống và người đã khuất. Những người con đi xa thành đạt phải luôn nhớ về cội nguồn tổ tiên. Ba mươi Tết mặc dù bận rộn nhưng phải giành thời gian để thăm mộ tổ tiên, đón các cụ về vui Tết cùng cháu con. Chiều sâu về tính nhân văn chính là sự tri ân, là mong muốn được đáp đền…

Bây giờ kinh tế thị trường cái gì cũng bán, cái gì cũng có nhưng gói bánh chưng, giã giò nhiều nơi bây giờ vẫn tiếp tục lưu giữ. Nông thôn vẫn còn nhưng ở thành thị, nhiều gia đình vẫn giữ việc gói bánh chưng, gói giò. Ý nghĩa về tinh thần đôi khi nhiều hơn ý nghĩa vật chất. Đó là lúc tụ tập cùng làm, mỗi người một việc, là sự gắn bó sẻ chia là vợ chồng, con cái quây quần.

Những phong tục Tết xưa mang nặng dấu ấn về tinh thần, giá trị văn hóa, là nếp nhà mà cha ông truyền lại. Bây giờ giá trị về vật chất nhiều thứ đã thay đổi nhưng giá trị tinh thần vẫn còn nguyên giá trị. Xuân là để mừng thọ tri ân người già, nay thì trở thành nét đẹp đầu xuân ở đâu cũng có.

Những tập tục như xông đất, hái lộc, lên chùa…cũng không khác trước là bao. Trong quan niệm ngày đầu năm chọn người xông đất cũng phải là người hợp tuổi với gia chủ, là người tốt, thành đạt…hái lộc cũng không còn như xưa vì phải bảo vệ cây xanh nên có sẵn dịch vụ cây lộc…

{keywords}
 

Ngày xuân là mở đầu của một năm. Dòng chảy văn hóa sẽ lại tiếp tục một vòng tròn. Trở về là để ra đi. Trở về cội nguồn tổ tiên, trở về để kính trọng tri ân những người sinh thành và nuôi dưỡng, là gặp gỡ bạn bè người thân suốt một năm miệt mài làm ăn. Trở về để nuôi dưỡng tâm hồn để ra đi tiếp tục cống hiến, trưởng thành “Ta trở về trên cánh đồng quê xưa/ Hạt lúa vàng, hạt mồ hôi chát mặn/ Ta lớn khôn thêm giữa nghĩa tình xóm làng…” Trở về- Lê Tự Minh).

Tết xưa, tết nay dù thời gian có đổi thay, dù những tập tục có mai một nhưng giá trị văn hóa, giá trị tinh thần của nếp nhà vẫn còn. Đó là bồi đắp lòng tự hào, tự tôn, là nhớ về côi nguồn tổ tiên, tri ân cha mẹ. Trở về để lại cất cánh bay xa.

Nguyễn Đăng Tấn

tin nổi bật

Con gái học lớp 6 bị ung thư máu, cha mẹ nghèo túng quẫn xin giúp đỡ

Vợ chồng anh Duy không có công việc ổn định, để nuôi các con cũng khá vất vả. Nay con gái lớn bất ngờ phát hiện ung thư máu, cả gia đình bỗng chốc lao đao.

Ba đứa trẻ mồ côi, nguy cơ thất học ở Quảng Trị được hỗ trợ gần 44 triệu đồng

Mẹ vừa qua đời ít ngày sau thời gian dài mắc bệnh ung thư quái ác, 3 đứa trẻ mồ côi ở Quảng Trị được độc giả báo VietNamNet ủng hộ gần 44 triệu đồng.

Bạn đọc ủng hộ các hoàn cảnh khó khăn 10 ngày đầu tháng 11/2022

Trong 10 ngày đầu tháng 11/2022, Báo VietNamNet đã nhận được số tiền 399,855,530 đồng giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được đăng trên VietNamNet của các cá nhân và đơn vị sau.

Bệnh nhân khóc xin bác sĩ cho về nhà "chờ chết"

Mỗi lần mua thuốc, làm xét nghiệm với chi phí từ vài trăm hoặc vài triệu đồng, bác sĩ đều phải nói trước với gia đình bà Tươi vài ngày để chuẩn bị. Thấy các con trầy trật vì mình, đã nhiều lần bà đòi xuất viện.

"Biết ơn các nhà hảo tâm đã giúp con tôi tiếp tục điều trị bệnh ung thư"

Người góa phụ mừng rỡ khi được thông báo số tiền bạn đọc ủng hộ cho con trai, bé Trần Hoài Phi. Căn bệnh ung thư đã hành hạ cậu bé suốt 6 năm ròng, những tưởng đã hết cơ hội chạy chữa vì cạn tiền.

Ngô chín nổ giòn vang

Trong cái lạnh của mùa Đông xa xứ, nhà thơ Đặng Tường Vy vừa ra mắt "Thơ tình Đặng Tường Vy" do NXB Hội Nhà văn cấp phép. Đây là tập thơ thứ 9 của chị.

Mặt biến dạng do khối u, bé gái đau đớn khóc cả ngày lẫn đêm

Mắc bệnh u bạch huyết bẩm sinh nên dù mới 1 tuổi, bé Mơ đã phải gánh chịu nhiều đau đớn, khuôn mặt biến dạng khiến ai chứng kiến cũng cảm thấy xót xa.

Trao hơn 18 triệu đồng tới gia đình có con gái mắc bệnh não

Sau cái chết đột ngột của con trai, vợ chồng anh Quý chưa nguôi nỗi đau thì một lần nữa nhận tin dữ khi con gái duy nhất phát hiện mắc bệnh viêm màng não. Bạn đọc báo VietNamNet gửi về ủng hộ gia đình anh số tiền hơn 18 triệu đồng.

Bạn đọc ủng hộ các hoàn cảnh khó khăn 10 ngày cuối tháng 10/2022

Trong 10 ngày cuối tháng 10/2022, Báo VietNamNet đã nhận được số tiền 679,159,452 đồng giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được đăng trên VietNamNet của các cá nhân và đơn vị sau.

Ôm di ảnh của mẹ, hai đứa trẻ ngơ ngác nương nhờ bà ngoại nghèo khó

Mẹ đột ngột qua đời, hai đứa trẻ Nguyễn Hoàng Vũ (9 tuổi) và Nguyễn Hoàng Thiên (2 tuổi) ôm di ảnh và thi hài của mẹ từ Phan Thiết về Đức Thọ (Hà Tĩnh) để nương nhờ bà ngoại nghèo khó.

Bé Chíp có mẹ trầm cảm đón nhận sự giúp đỡ của bạn đọc

Sinh con khi còn quá trẻ, người mẹ đơn thân 17 tuổi đổ bệnh trầm cảm. Bé Chíp chưa đầy tháng đã chịu cảnh bơ vơ trong căn nhà rách nát. Bạn đọc Báo VietNamNet vừa ủng hộ bé Chíp số tiền hơn 70 triệu đồng.

Vùng đồng bào DTTS Lạng Sơn thoát nghèo nhờ các chính sách an sinh, hỗ trợ

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước bằng các chương trình, dự án hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, xây dựng công trình hạ tầng nông thôn, đời sống của nhân dân và bộ mặt nông thôn ở vùng cao của tỉnh Lạng Sơn đã có nhiều khởi sắc.

“Bà Rịa – Vũng Tàu với biển đảo quê hương năm 2022”

Ngày 3/12, tại Nhà truyền thống số 1 Bacu, TP. Vũng Tàu đã diễn ra hoạt động triển lãm ảnh với chủ đề “Bà Rịa – Vũng Tàu với biển đảo quê hương năm 2022”. Triển lãm do Sở TN-MT tổ chức.

Bị tai nạn chấn thương sọ não, thanh niên mồ côi cha đang rất cần giúp đỡ

Mồ côi cha khi mới 5 tuổi, Đông sớm cùng anh trai bươn trải khắp nơi, kiếm tiền chăm sóc ông nội bị liệt. Mới đây, em bất ngờ gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng, rơi vào nguy kịch.

Trao hơn 35 triệu đồng tới người phụ nữ bị liệt nửa người ở Hà Tĩnh

Gia đình anh Nguyễn Đình Luận ở Hà Tĩnh vô cùng khó khăn khi vợ bị liệt nửa người, chồng ngã giàn giáo gãy chân, sức khỏe yếu. Bạn đọc Báo VietNamNet vừa ủng hộ gia đình anh số tiền hơn 35 triệu đồng.