1a.jpg
Doanh nghiệp vừa và nhỏ cần mạnh dạn tham gia lấy chứng chỉ CMMi để nâng cao năng lực cạnh tranh. Ảnh: N.Đ

Mục tiêu “bất khả thi”

Việc sở hữu chứng chỉ CMMi (Capability Intergration Model - chuẩn đánh giá về mức độ thuần thục trong quy trình sản xuất phần mềm do Viện Công nghiệp Phần mềm của Mỹ phát triển) đang được coi là giấy thông hành giúp doanh nghiệp phần mềm và nội dung số (PM&NDS) Việt Nam chuẩn hoá quy trình sản xuất, quản lý chất lượng, từ đó thêm cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên chỉ còn hơn 1 năm nữa, Dự án “Hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng, áp dụng quy trình sản xuất theo chuẩn CMMI” trị giá 60 tỷ đồng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và giao Bộ TT&TT làm chủ đầu tư từ năm 2010 sẽ “khoá sổ”, nhưng thông tin từ Vụ CNTT (Bộ TT&TT) cho thấy - năm 2010 (giai đoạn 1 của dự án) mới có 16 doanh nghiệp tham gia và dự kiến giai đoạn 2 trong năm 2011 sẽ thêm khoảng 14 doanh nghiệp – Tức là từ nay đến năm 2012, con số 90 doanh nghiệp sẽ đạt chuẩn CMMi for Development mức độ 3 theo kế hoạch Bộ TT&TT đặt ra rất khó thực hiện được.

Tại sao lại có sự hạn chế như vậy? Trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo BĐVN tại hội thảo “Triển khai các hệ thống quản lý chất lượng tại các doanh nghiệp CNTT Việt Nam” do Bộ TT&TT tổ chức ngày 18/5, ông Nguyễn Thanh Châu – Giám đốc Dự án của của ECCI Group tại Việt Nam (đơn vị trực tiếp tư vấn, đào tạo cho các doanh nghiệp áp dụng chuẩn CMMi) nhận định: Khó khăn hàng đầu của các doanh nghiệp là vấn đề nhân lực, tức là không chọn được người có kinh nghiệm để triển khai dự án. Có doanh nghiệp nhân lực đáp ứng được yêu cầu nhưng do công việc bận rộn nên không dành được nhiều thời gian cho việc triển khai dự án CMMi.

Bên cạnh đó, để triển khai CMMi điều kiện bắt buộc là các doanh nghiệp PM&NDS phải có đủ số dự án tính theo tỷ lệ nhân viên trong doanh nghiệp đáp ứng điều kiện đặt ra để tham gia đánh giá (thường tối thiểu từ 3 dự án, mỗi dự án có khoảng 10 nhân viên tham gia trong thời gian đánh giá lấy chuẩn CMMi). Thế nhưng, có rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam lại không đáp ứng được điều kiện này.

Trao đổi thêm, ý kiến của một số chuyên gia cũng cho rằng hiện các doanh nghiệp tham gia đánh giá và lấy chứng chỉ CMMi cũng đang gặp khó về thời gian khi Bộ TT&TT chỉ “cho” gần 2 năm để hoàn tất việc lấy chứng chỉ, trong khi nếu như không dựa vào dự án hỗ trợ của Nhà nước, các doanh nghiệp hoàn toàn có thể xin kéo dài thời gian để đạt đủ số lượng dự án theo quy định.

Theo nội dung dự án hỗ trợ của Bộ TT&TT, mỗi doanh nghiệp PM&NDS được hỗ trợ 25.000 USD để tổ chức đào tạo tập trung cho cán bộ về quy trình sản xuất phần mềm, xây dựng và áp dụng chuẩn CMMi cũng như hỗ trợ kinh phí để tiến hành đánh giá đạt chứng chỉ này, thế nhưng ông Châu cho rằng nếu các doanh nghiệp dựa vào mức hỗ trợ như vậy của Nhà nước thì mới chỉ được “gánh” 50% chi phí, tức là doanh nghiệp ngoài việc phải lo khoảng 50% còn lại cũng phải bỏ ra một số chi phí liên quan. "Đây chính là lý do khiến nhiều doanh nghiệp khó tham gia, chỉ doanh nghiệp tiềm lực lớn mới “kham” nổi", ông Châu nhấn mạnh.

Xuất phát từ thực tế nêu trên, ông Nguyễn Thanh Châu cho rằng cứ với đà này, 3 năm tới Việt Nam cũng chỉ có thêm 30 doanh nghiệp đạt chuẩn CMMi từ mức 3 trở lên.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Đừng “tự ti”!

Tại hội thảo, ông Nguyễn Thanh Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ CNTT (Bộ TT&TT) cũng chia sẻ: “Trong giai đoạn 1 của Dự án “Hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng, áp dụng quy trình sản xuất theo chuẩn CMMI”, chúng tôi đã gửi khoảng 600 thông báo giới thiệu về dự án nhưng cũng chỉ nhận được 60 hồ sơ đăng ký xin hỗ trợ triển khai và sau khi sàng lọc chỉ có 16 doanh nghiệp đủ điều kiện. Và đáng chú ý là gần như “vắng bóng” sự tham gia của đối tượng doanh nghiệp vừa và nhỏ”.

Về vấn đề này, ý kiến của chuyên gia đến từ ECCI và Bộ TT&TT đều cho rằng, hiện nay phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ đều tư duy “CMMi chỉ là sân chơi của các doanh nghiệp lớn”. Thế nhưng, đây lại là quan niệm sai lầm. Ông Aru David – Tổng Giám đốc ECCI tại Việt Nam nhấn mạnh: “Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí doanh nghiệp nhỏ với khoảng 25 - 30 nhân viên trở lên cũng có thể tham gia lấy chứng chỉ CMMi từ cấp độ 2 để nâng cao năng lực cạnh tranh”.

“Dự án hỗ trợ doanh nghiệp PM&NDS tham gia lấy chứng chỉ CMMi là nỗ lực lớn để ngành công nghiệp PM&NDS Việt Nam có vị trí quan trọng trên bản đồ CNTT thế giới, chính vì vậy các doanh nghiệp cần nắm bắt cơ hội này”, ông Aru David khẳng định, đồng thời lưu ý các doanh nghiệp cũng cần có nhận thức đầy đủ trước khi tham gia lấy chứng chỉ CMMi: “Nhiều doanh nghiệp mới coi CMMi như là một chứng chỉ để… đánh bóng thương hiệu, “khoe” uy tín trước khách hàng. Tức là, họ chỉ làm đối phó để lấy chứng chỉ, chứ không áp dụng vào thực tế công việc sản xuất. Nếu làm như vậy sẽ chỉ có hại cho doanh nghiệp, tốn kém tiền bạc, công sức bỏ ra. Tuy nhiên với việc ECCI quy định sau 3 năm sẽ đánh giá lại việc thực hiện chứng chỉ CMMi tại các doanh nghiệp như hiện nay, chúng tôi hi vọng tình trạng này không phổ biến ở Việt Nam”.

Bài viết đã đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 60 ra ngày 20/5/2011