Thận trọng khi trao giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 5

Việc công bố danh sách các tác phẩm được đề cử tranh giải ngay sau khi họp chung khảo bởi hội đồng mong nhận được những góp ý từ cộng đồng, để kiểm định giải được công tâm, trao giải được chính xác hơn nữa.

Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia đã tìm ra 26 tên sách, bộ sách xứng đáng để tôn vinh. Lễ trao giải diễn ra vào tối 3/10. Ông Hoàng Phong Hà - Phó chủ tịch thường trực Hội Xuất bản Việt Nam, Ủy viên thường trực Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia đã chia sẻ thông tin với VietNamNet trước thềm lễ trao giải. 

Ông Hoàng Phong Hà.

- Điểm mới của Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 5 này là gì, thưa ông?

Điểm mới của giải thưởng năm nay là hội đồng đã công bố danh sách các tác phẩm được đề cử tranh giải ngay sau khi họp Chung khảo. Các năm trước, danh sách này thường được giấu kín. Lý do là hội đồng mong nhận được những góp ý từ cộng đồng, để kiểm định giải được công tâm, trao giải được chính xác hơn nữa.

- Mặt bằng chung Giải thưởng Sách quốc gia năm nay so với mọi năm như thế nào, thưa ông?

Theo điều lệ Giải thưởng Sách quốc gia năm nay, những sách tham gia chấm giải phải được in và nộp lưu chiểu từ 1/11/2020 đến ngày 31/10/2021. Đây là thời kỳ tình hình dịch Covid-19 nghiêm trọng, ngành xuất bản chịu ảnh hưởng nhất định. Tuy nhiên, điều đáng mừng là trong năm 2019-2020, doanh số của ngành xuất bản vẫn tăng. Và đặc biệt năm 2021, doanh thu đoạt 3.000 tỷ - doanh thu cao nhất từ trước tới nay, đây là số liệu chính thức từ Cục Xuất bản, In và Phát hành.

Dù có nhiều khó khăn nhưng Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 5 thu hút nhiều nhà xuất bản, nhiều tác giả hơn năm trước. Cụ thể, có 48/57 nhà xuất bản tham gia (tăng một nhà xuất bản so với mùa giải lần thứ tư) với 298 tên sách và bộ sách, bao gồm 386 cuốn (tăng 14 tên sách và bộ sách, 21 cuốn sách so với mùa giải lần thứ tư).

Quá trình chấm giải dịch bệnh đã giảm bớt nên đã thuận lợi hơn. Hội đồng chấm giải đã cố gắng làm việc thận trọng, nghiêm túc, khách quan và đã lựa chọn được những cuốn sách tiêu biểu, có giá trị cao để trao giải.

Hội đồng Sơ khảo trước đây thường chỉ có 5-6 người nhưng từ mùa giải thứ 4, ban tổ chức đã nâng số thành viên, chọn các chuyên gia với đa dạng độ tuổi, đạt tiêu chuẩn về kiến thức chuyên môn, điều kiện, sức khỏe để thẩm định. Chỉ giáo sư, người có chuyên môn, thẩm quyền cao mới đủ tiêu chuẩn đọc thẩm định tác phẩm.

Các tác phẩm dành cho thiếu nhi được đề cử trao Giải thưởng sách quốc gia lần thứ 5.

- Quá trình chấm giải có cuốn sách nào chấp chới giữa việc trao giải A, giải B hay giải đặc biệt không thưa ông?

Giải thưởng Sách quốc gia là giải thưởng cấp Nhà nước được tổ chức hàng năm, trao giải cho những cuốn sách, bộ sách có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức, thẩm mỹ, nhằm tôn vinh tác giả, dịch giả, các nhà khoa học và những người làm công tác xuất bản. Giải thưởng góp phần phát hiện, lưu giữ, quảng bá những tác phẩm có giá trị đến với đông đảo bạn đọc; thúc đẩy sự nghiệp xuất bản phát triển đúng định hướng và phù hợp với xu thế hội nhập.

Theo quy định, cơ cấu giải thưởng gồm giải A, giải B và giải C, trao cho 5 mảng sách: Chính trị, kinh tế; Khoa học tự nhiên và công nghệ; Khoa học xã hội và nhân văn; Văn hóa, văn học và nghệ thuật; Thiếu nhi. Ngoài ra còn có giải thưởng đặc biệt cho cuốn sách, bộ sách xuất sắc nhất trong các mảng sách.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng còn cho phép tùy theo chất lượng sách tham gia dự giải mà có thể tăng số lượng giải thưởng. Tuy nhiên đến nay chưa có mùa giải nào Ban tổ chức tìm được cuốn sách, bộ sách đạt yêu cầu để trao giải đặc biệt và chưa có mùa giải nào có đủ 5 giải A cho 5 mảng sách.

Quá trình họp Chung khảo cũng có 8 cuốn chúng tôi nâng lên đặt xuống, có cuốn sau đó được đưa lên nhưng có cuốn cho xuống. Nhưng về cơ bản là chấm khác chính xác. Chẳng hạn như cuốn Văn minh vật chất của người Việt của Phan Cẩm Thượng chúng tôi cũng nâng lên đặt xuống nhiều lắm, mất rất nhiều thời gian trao đổi cuối cùng vẫn chốt là trao giải thưởng. 

- Để hoàn thiện một cuốn sách tốt không chỉ có vai trò của các tác giả, dịch giả, biên tập viên, mà phần minh hoạ, trình bày hình thức cả trong lẫn ngoài của cuốn sách rất quan trọng, chúng ta có nên tách bạch để trao giải thưởng cho sách có thiết kế đẹp mắt? 

Trong những năm qua, khi tổ chức giải, chúng tôi đều có các cuộc họp với đại diện đơn vị xuất bản, các công ty sách để đóng góp ý kiến cho từng mùa giải, sang năm làm tốt hơn. Việc chấm về thiết kế bìa và minh hoạ sách, trước đây Giải sách Việt Nam có làm việc này. Tức là tách bạch ra sách có nội dung hay và sách đẹp. Nhưng tới khi nâng tầm giải thưởng thành Giải thưởng Sách quốc gia thì thay đổi. Bởi lẽ Giải thưởng Sách quốc gia đã bao gồm những sách không chỉ hay về mặt nội dung mà còn đẹp về mặt hình thức. 

Chẳng hạn như năm nay có cuốn sách đoạt giải có hơn 1000 bức ảnh và hình minh hoạ như Văn minh vật chất của người Việt của hoạ sĩ Phan Cẩm Thượng. Việc thay đổi này không nằm ngoài mong muốn nâng cao chất lượng của giải. Nếu như Giải thưởng sách Việt Nam năm 2015 có 83 giải, rất dàn trải, kinh phí thì thấp nhưng tới mấy mùa giải gần đây chỉ có hơn 20 giải, chất lượng cũng được nâng cao. 

- Sau nhiều năm chấm giải, hội đồng có những đề xuất như thế nào để giải thưởng ngày càng có chất lượng hơn nữa? 

Sau mỗi mùa giải, Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia đều họp lại để ghi nhận những góp ý với tinh thần xây dựng, tìm cách hoàn thiện quy chế, nâng tầm giải thưởng qua các năm.

Chúng tôi đã mong muốn có thêm cơ chế, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để các nhà xuất bản có nhiều sách hay, đề tài hay, gửi được nhiều sách tham gia tranh giải; tạo điều kiện tổ chức lớp bồi dưỡng tác giả sách, cho các tác giả có cơ hội trải nghiệm để viết được sách chất lượng; kiến nghị tăng phần thưởng trao giải để khuyến khích những cá nhân, tập thể làm sách.

Giải thưởng Sách Quốc gia do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức, trao giải cho những cuốn sách (bộ sách) có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức, thẩm mỹ. Giải thưởng nhằm tôn vinh tác giả, dịch giả, các nhà khoa học và những người làm công tác xuất bản, góp phần phát hiện, lưu giữ, quảng bá những tác phẩm có giá trị đến với đông đảo bạn đọc, thúc đẩy sự nghiệp xuất bản phát triển và hội nhập quốc tế. Đây là lần thứ 5 Giải thưởng được tổ chức.

tin nổi bật

Vợ Quán quân 'Tài tử miệt vườn' Chí Tâm: 'Anh ra đi không kịp nói một lời trăng trối!'

"Tin nhắn cuối cùng anh ấy nhắn cho tôi bảo đang trên đường về nhà. Vậy mà giờ mẹ con tôi không còn cơ hội nhìn thấy anh. Anh ra đi bỏ lại tất cả, không kịp nói một lời trăng trối, từ biệt", chị Nương nghẹn ngào.

Nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh nhận giải thưởng điện ảnh châu Á

Tiến sĩ Ngô Phương Lan vừa nhận Giải thưởng Người có nhiều đóng góp về tác quyền của khu vực Châu Á Thái Bình Dương tại Bangkok, Thái Lan.

Tang lễ lặng lẽ, đơn sơ của quán quân 'Tài tử miệt vườn' qua đời ở tuổi 43

Nghệ sĩ cải lương Nguyễn Chí Tâm qua đời ở tuổi 43 vì tai nạn giao thông do điều khiển xe máy khi đang trên đường đi diễn.

'Nữ hoàng nước mắt' Hạ Anh vào vai ngang trái

Lê Hạ Anh được ví là “nữ hoàng nước mắt” mới của màn ảnh Việt sau những cảnh diễn nức nở trong phim “Hoa hồng giấy”.

Biên kịch xin lỗi vì nói dối bị ung thư và đưa cuộc đời mình... lên phim

Biên kịch người Mỹ Elisabeth Finch, người tham gia thực hiện kịch bản cho bộ phim truyền hình "Grey's Anatomy" chiếu trên đài ABC (Mỹ), đã nói dối về bản thân ở mức độ gây bàng hoàng.

Vẻ gợi cảm của 25 thí sinh vào chung kết Hoa hậu Việt Nam Thời đại 2022

Ban giám khảo Hoa hậu Việt Nam Thời Đại 2022 vừa chính thức chọn ra top 25 thí sinh nổi bật bước tiếp vào vòng chung kết toàn quốc.

Bộ ba scandal Johnny Depp, Will Smith, Amber Heard được tìm kiếm nhiều nhất 2022

Cả ba diễn viên đều nắm giữ vị trí đầu bảng ở danh sách những nhân vật và diễn viên được tìm kiếm nhiều nhất trên Google toàn cầu 2022.

Danh ca Lê Uyên U70: Sống một mình, chăm cá, vui với cún cưng

Chia sẻ về cuộc sống hiện tại, Lê Uyên nói, bà vui vẻ với đời sống giản dị, hàng ngày tập thể thao, chăm cá, vui đùa với những chú cún và thỉnh thoảng gặp gỡ con cháu.

Vua phòng vé của mọi thời đại từng làm lao công, lái xe tải

Trước khi trở thành đạo diễn tỷ đô đứng sau những bộ phim ăn khách nhất phòng vé mọi thời đại, James Cameron từng làm nhiều nghề để kiếm sống như lao công, lái xe tải...

MC Hoàng Kim IELTS 7.5 vào top 10 Miss Charm Vietnam 2023

MC song ngữ Trịnh Thị Hoàng Kim - học trò Võ Hoàng Yến lọt vào top 10 vào Hoa hậu Duyên dáng Việt Nam (Miss Charm Vietnam).

Phạm Phương Thảo mua chiếc ô tô đầu tiên nhờ 'vua nhạc phim'

Phạm Phương Thảo tiết lộ một thời cô không nhớ nổi bao nhiêu lễ động thổ đã "đòi" nữ ca sĩ hát ca khúc 'Tình đất' của nhạc sĩ Tuấn Phương. Cũng nhờ ca khúc này mà cô đã mua được chiếc xe ô tô đầu tiên.

Việt Nam thắng lớn tại Liên hoan Xiếc quốc tế 2022

Dây căng cao (Liên đoàn Xiếc Việt Nam), Lời của biển (Trường Trung cấp Nghệ thuật xiếc và tạp kỹ Việt Nam), Hồi sinh (Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam) là 3 tiết mục đoạt Huy chương vàng tại Liên hoan Xiếc quốc tế 2022.

Hoa hậu Thùy Tiên, Hà Kiều Anh đọ dáng trên sàn catwalk

Diện những thiết kế áo dài nền nã của NTK Ngô Nhật Huy, 2 hoa hậu Hà Kiều Anh và Thùy Tiên có màn xuất hiện ấn tượng trong show thời trang.

'Đừng làm mẹ cáu' tập 3: Vy vào thẳng khách sạn cãi nhau tay đôi với tiểu tam

Vy chơi đòn cao tay, vào tận khách sạn thanh toán trước tiền phòng cho chồng và gái rồi dạy dỗ tiểu tam biết thế nào là lễ độ.

Giọng ca Mỹ gốc Việt Monet Ngô khuấy động cộng đồng Indie rock

Ấp ủ suốt nhiều năm bởi nam nghệ sĩ indie gốc Việt Monet Ngô, EP “After school club” gây thích thú bởi 8 câu chuyện độc đáo được kể bằng thể loại hyperpop kết hợp với rock luân chuyển (Alternative rock).