Thần tượng người Nhật, học theo điều này bạn sẽ trả giá đắt

Phong cách làm việc phá sức của người Nhật đang đem lại nhiều hệ lụy.

Văn hóa làm việc đến kiệt sức tại Nhật Bản dường như không đem lại hiệu quả mà lại có nhiều hệ lụy đi kèm. Rất nhiều lao động đột quỵ tử vong do làm việc quá sức, thậm chí có người tự tử vì quá căng thẳng. Song, thực tế trong nhóm G7, Nhật Bản là nước có năng suất lao động thấp.

CEO Nhật Bản từ chức sau khi nhân viên tự tử vì stress

Trong con mắt của nhiều bạn trẻ Việt Nam, Nhật Bản hiện lên như một xứ sở thần kỳ. Đó là nơi xã hội văn minh, con người đối xử với nhau lịch sự, người dân làm việc chăm chỉ, cần mẫn, mức sống cao..v.v... Có quá nhiều lý do để Nhật Bản trở thành một miền đất hứa.

Thực tế những năm gần đây có rất nhiều du học sinh Việt Nam sang Nhật Bản dưới dạng vừa học vừa làm với mong ước đổi đời. Thế nhưng chỉ những người trong cuộc mới hiểu rõ, cuộc sống mơ ước ấy thực chất là sự đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt, bằng những ca làm việc đến kiệt sức.

{keywords}
Các nhân viên văn phòng bắt đầu ngày làm việc

Karoshi - làm việc đến chết

Có lẽ đây là từ buồn nhất trong ngôn ngữ Nhật Bản hiện đại. Được sử dụng lần đầu tiên năm 1978, "karoshi" dùng để chỉ hiện tượng người lao động đột quỵ tử vong do làm việc quá sức. Cùng với già hóa dân số đây là một vấn đề xã hội mà chính quyền nước này đang đau đầu tìm cách giải quyết.

Bắt nguồn từ bối cảnh lịch sử của nước Nhật, với vị thế một nước thua cuộc trong thế chiến thứ 2, người dân đất nước mặt trời mọc phải gồng mình làm việc nhằm tái thiết lại đất nước. Tư tưởng đó được cha truyền con nối và có công tạo nên cuộc cách mạng kinh tế thần kỳ.

Tuy nhiên trong nền kinh tế hiện đại, văn hóa làm việc đến kiệt sức ấy dường như không đem lại hiệu quả mà lại có nhiều hệ lụy đi kèm.

Theo thống kê, có tới 25% người lao động cho biết phải làm thêm trên 80 giờ/tháng; thậm chí không ít trong số đó phải tăng ca trên 100 giờ/tháng (trung bình mỗi ngày làm thêm gần 4 giờ).

{keywords}
Khách sạn con nhộng được xây dựng với mục đích ban đầu dành cho người làm việc lỡ tàu.

Từ năm ngoái, chính phủ Nhật Bản đã cố gắng cải thiện tình hình bằng cách phát huy phong trào "ngày thứ 6 nghỉ ngơi". Tuy nhiên, các doanh nghiệp Nhật chỉ coi đó như một trò bông đùa. Một số công ty thực có tắt điện văn phòng lúc 7 giờ tối nhưng các nhân viên vẫn sẽ tiếp tục làm việc dưới ánh đèn bàn hoặc ánh sáng màn hình máy tính. Các khách sạn "con nhộng" vẫn cứ tiếp tục được xây lên dành cho những người không về kịp bắt chuyến tàu đêm.

Mang việc về nhà làm cũng không thoải mái hơn khi cứ nhận mail hối thúc từ sếp tới tận 2 giờ sáng. Kết quả là trong năm tài khóa 2017 ở Nhật ghi nhận tới 191 trường hợp thiệt mạng vì Karoshi. Những người tự tử vì quá căng thẳng cũng được gọi với cái tên riêng là "Karojsatsu".

Làm việc không khoa học, lợi bất cập hại

Cả xã hội làm việc như guồng máy, thậm chí cả những bạn trẻ Việt Nam sang làm việc dần cũng cảm thấy quen, không thấy khổ vì tất cả mọi người đều giống nhau.

Thế nhưng vấn đề không đơn giản như vậy, thực tế trong nhóm G7 Nhật Bản đang là nước có năng suất lao động thấp. Thậm chí trong khối ngành dịch vụ, có thời điểm năng suất của người Nhật chỉ bằng một nửa người Mỹ (số liệu theo trung tâm nghiên cứu năng suất Nhật Bản JPC).

{keywords}
Đài truyền hình Nhật Bản lên tiếng cảnh báo về năng suất thấp

Đánh giá việc này, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng vấn đề chính nằm ở văn hóa làm việc của người Nhật. Giới nhân viên văn phòng luôn cố gắng đến trước ông chủ và là người rời công ty cuối cùng. Đây được coi là biểu hiện của sự trung thành, cống hiến với công ty. Tuy nhiên, có góc khuất đằng sau mà mọi người tránh nhắc tới, đó là việc chạy theo hình thức còn chất lượng làm việc không cao. Chưa kể tới việc nếu làm tăng ca, hệ số lương sẽ cao hơn trong giờ hành chính nên các nhân viên sẽ cố tình kéo dài thời gian việc.

Giới chủ doanh nghiệp cũng có nỗi khổ riêng. Trong văn hóa Nhật Bản, ông chủ phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống cho nhân viên, đảm bảo cho mọi người có công ăn việc làm. Vì thế, họ cố gắng duy trì những bộ phận kể cả khi nó làm việc không hiệu quả. Điều này khá phổ biến ở các công ty nhà nước hoạt động bằng ngân sách. Chúng ta từng trầm trồ trước câu chuyện hãng JR duy trì một tuyến đường sắt trong suốt 3 năm chỉ để phục vụ một hành khách. Thế nhưng đây không nên là cách mà nền kinh tế hiện đại vận động.

{keywords}
Rất nhiều nhân viên chỉ có nhiệm vụ cúi đầu chào khách.

Ngoài ra, châm ngôn phục vụ “khách hàng như thượng đế” vốn làm nên thương hiệu về chất lượng dịch vụ của người Nhật cũng bị chính những chuyên gia nước này chê là không hiệu quả kinh tế và lãng phí nhân lực.

Theo thống kê của tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Luxembourg mới là quốc gia có năng suất lao động bình quân cao nhất thế giới.

Hoàng Hiệp

Tiêu tiền để sống sót tại Nhật Bản

Tiêu tiền để sống sót tại Nhật Bản

Đối với các du học sinh quốc tế, sống sót được ở một đất nước có chi phí cuộc sống cao nhất thế giới là chuyện không đơn giản.

Vì sao những cụ ông, cụ bà 80 tuổi ở Nhật Bản vẫn làm việc

Vì sao những cụ ông, cụ bà 80 tuổi ở Nhật Bản vẫn làm việc

Do tình trạng thiếu lao động nên không ít nhà tuyển dụng Nhật Bản vẫn thuê lao động già như một nguồn lao động giá trị. Vì vậy, những người gần 80 tuổi nhưng vẫn làm việc là hiện tượng phổ biến ở nước này.

 

tin nổi bật

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.

Năm 2030, thu nhập của một người Việt Nam chỉ bằng Malaysia năm 2007

GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành của Việt Nam luôn đạt mức năm sau cao hơn năm trước. Thế nhưng, con số này thua xa nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Bỏ phương án chia cả nước thành 7 vùng: Lâm Đồng vẫn ở Tây Nguyên

Đầu năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phân chia cả nước thành 7 vùng kinh tế - xã hội, thay vì 6 vùng như lâu nay. Sau thời gian bàn thảo, kết quả là giữ nguyên 6 vùng.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.

Nơi nào giàu nhất thế giới?

Những nơi giàu nhất thế giới theo danh sách của Global Finance hầu hết đều không phải là các nước lớn nhất hay hùng mạnh nhất.

Lộ diện những hành lang kinh tế quan trọng bậc nhất 10-30 năm tới

Dự thảo quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng tập trung hình thành và phát triển một số hành lang kinh tế, vùng động lực, các đô thị lớn, các khu kinh tế gắn với bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia.

Câu chuyện về nơi biến rác thành điện

Lượng rác thải tăng trong khi quỹ đất ngày càng eo hẹp đang biến việc xử lý rác bằng phương pháp đốt thành một xu hướng trên thế giới. Điều này thúc đẩy sự phát triển của các dự án nhà máy điện rác.