Kết nối doanh nghiệp với chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu về năng lực nội địa hóa và tính bền vững ngày càng cao, Diễn đàn “Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu” đã diễn ra chiều 4/12 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế WTC Expo, TP HCM. Diễn đàn mang chủ đề “Nâng tầm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu: Liên kết – Đổi mới – Phát triển bền vững”.

Sự kiện do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP HCM (ITPC) phối hợp với Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP HCM (HASI) và Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển (IPADS) tổ chức.

594074587_1165837219015415_3914509147411072822_n.jpg

Diễn đàn quy tụ đại diện Bộ Công Thương, UBND và sở ngành các địa phương; các hiệp hội ngành nghề; chuyên gia đến từ trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước; đại diện các tập đoàn FDI trong lĩnh vực điện tử, cơ khí, ô tô, thiết bị chính xác, cùng gần 300 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên cả nước.

Mục tiêu xuyên suốt của diễn đàn là hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận yêu cầu kỹ thuật – quản trị của các nhà đầu tư toàn cầu, qua đó mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Trên cơ sở đánh giá thực trạng ngành công nghiệp hỗ trợ năm 2025, các đại biểu đã cùng nhận diện cơ hội và thách thức trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đề xuất định hướng phát triển giai đoạn 2026–2035 và kế hoạch hành động cho giai đoạn 2026–2030.

Tại diễn đàn, Ban tổ chức cũng cung cấp bức tranh kinh tế vĩ mô cho thấy vai trò chiến lược của công nghiệp hỗ trợ đối với tăng trưởng xuất khẩu. Tính đến ngày 15/11/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã vượt mốc 801 tỷ USD – mức cao kỷ lục. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 410,28 tỷ USD, nhập khẩu 390,74 tỷ USD, xuất siêu 19,54 tỷ USD.

Nhiều nhóm hàng công nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm 2024, như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 48,3%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 11,7%. Tuy nhiên, cơ cấu nhập khẩu vẫn cho thấy sự phụ thuộc lớn vào linh kiện, bán thành phẩm, với giá trị nhập khẩu của nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 6,62 tỷ USD; nhóm máy móc, thiết bị, phụ tùng đạt 2,59 tỷ USD. Đây vừa là áp lực, vừa là dư địa lớn để công nghiệp hỗ trợ trong nước phát triển và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trên cơ sở đó, các diễn giả tập trung phân tích xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế, đánh giá năng lực doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong việc đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu, khả năng tham gia mạng lưới cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Nhiều mô hình phát triển cụm công nghiệp hỗ trợ thành công từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore cũng được chia sẻ nhằm gợi mở chính sách phù hợp cho Việt Nam.

Bên cạnh thuận lợi, các rào cản như chi phí logistics, yêu cầu kiểm soát chất lượng, đầu tư công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật tiếp tục được nhìn nhận thẳng thắn. Hai phiên tọa đàm chuyên sâu tại diễn đàn đã tập trung vào giải pháp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và xây dựng mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp – viện trường – hiệp hội – cơ quan quản lý.

 Bốn nhóm giải pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Với vai trò đầu tàu kinh tế cả nước, TP HCM được đánh giá là địa phương có dư địa lớn để phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt sau khi hợp nhất địa giới hành chính, mở rộng diện tích lên hơn 6.772 km². Thành phố hiện dẫn đầu cả nước về quy mô vốn FDI còn hiệu lực, với gần 141,3 tỷ USD và 19.943 dự án tính đến cuối tháng 10/2025.

Việc mở rộng không gian phát triển đã tạo sự cộng hưởng về chức năng vùng: khu vực trung tâm đóng vai trò đô thị lõi, trung tâm tài chính quốc tế, dịch vụ và công nghệ cao; khu vực phía bắc (Bình Dương cũ) trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; khu vực phía đông nam (Bà Rịa – Vũng Tàu) phát triển kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và du lịch biển. Trên nền tảng đó, TP HCM xác định công nghiệp hỗ trợ là một trong những ngành công nghiệp trọng yếu, giữ vai trò trụ cột trong nâng cao chất lượng tăng trưởng.

594064711_1165836262348844_6808271184382784437_n.jpg

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, thành phố đang tập trung triển khai bốn nhóm nhiệm vụ lớn. Thứ nhất, rà soát, hoàn thiện và vận hành hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ; đồng thời tăng cường liên kết với các địa phương có thế mạnh công nghiệp để hình thành mạng lưới sản xuất và cung ứng liên vùng.

Thứ hai, đẩy mạnh phát triển các khu, cụm công nghiệp theo hướng chuyên sâu, tạo điều kiện để doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các tập đoàn đa quốc gia. Thứ ba, thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số trong doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, song song với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thứ tư, tăng cường kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn quốc tế, nhà mua hàng lớn thông qua các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối cung – cầu.

Theo bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, trên cơ sở hệ sinh thái công nghiệp được mở rộng và đội ngũ doanh nghiệp năng động, TP HCM định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ theo mô hình “ngành công nghiệp nền tảng”. Định hướng này được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, thu hút dòng vốn đầu tư công nghệ cao và hình thành các chuỗi giá trị có hàm lượng giá trị gia tăng lớn, phát triển theo hướng bền vững.

Hiệp Nguyễn