Tại thành phố cảng Stavanger, trung tâm dầu khí của Na Uy nằm ở phía Tây Nam đất nước, các quán bar trên phố Colour đông nghịt khách vào mọi buổi tối.

Những người trẻ tuổi như Ole - một công nhân giàn khoan 21 tuổi thoải mái chi 11 bảng Anh (khoảng 386.000 đồng) cho một cốc bia mà không hề đắn đo. 

Mức lương 70.000 bảng/năm (khoảng 2,46 tỷ đồng) dành cho lao động mới vào nghề đã biến cuộc sống ở thành phố cảng này thành một bức tranh thịnh vượng ít nơi nào sánh kịp.

'Hốt bạc' từ cuộc khủng hoảng năng lượng

Trong khi châu Âu loay hoay tìm nguồn thay thế khí đốt Nga, Na Uy đã nhanh chóng chiếm lĩnh vị trí nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy nhất cho lục địa già. 

Tại nhà máy xử lý khí Kårstø, khoảng 25% lượng khí tự nhiên Na Uy cung cấp cho khách hàng châu Âu được đưa qua đây trước khi tiếp tục đi vào hệ thống đường ống sang lục địa.

Hình 1 (1).png
Sự giàu có từ dầu khí hiện diện khắp nơi tại Stavanger, từ những quán bar tấp nập đến mức sống cao ngất ngưởng của cư dân. Ảnh: MNMH

Khi xung đột Iran leo thang, đe dọa eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu của thế giới, giá dầu Brent bất ngờ vượt mốc 100 USD/thùng, lợi thế càng nghiêng về Na Uy. 

Với chi phí sản xuất dầu khoảng 40 USD/thùng, mỗi thùng dầu Na Uy bán ra đang mang về khoản lợi nhuận kỷ lục.

Chính phủ Na Uy cũng phê duyệt kế hoạch đưa trở lại hoạt động một số mỏ khí cũ ở Biển Bắc, nhằm duy trì nguồn cung cho châu Âu.

"Thế giới không còn ổn định nữa. Chúng tôi cần tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu vì họ cần Na Uy", thị trưởng thành phố Stavanger, Tormod Losnedal, khẳng định.

Không chỉ châu Âu, các quốc gia châu Á như Hàn Quốc cũng đang tìm đến Na Uy để đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Điều này giúp Na Uy không chỉ là nhà cung cấp khu vực mà đang vươn tầm ảnh hưởng toàn cầu.

Quỹ dầu mỏ hơn 2.000 tỷ USD và bài toán chi tiêu

Nhờ chính sách năng lượng nhất quán và khả năng tận dụng các cuộc khủng hoảng, Na Uy đã xây dựng Quỹ Hưu trí Chính phủ Toàn cầu Na Uy (Government Pension Fund Global - GPFG) - quỹ tài sản quốc gia lớn nhất thế giới, hiện vượt mốc 2.000 tỷ USD. 

Theo Đài truyền hình Quốc gia Thụy Điển (SVT), quỹ này đã đạt 22.000 tỷ kroner (khoảng 57.000-60.000 nghìn tỷ đồng) vào giữa tháng 6/2026, tương đương khoảng 4 triệu kroner/người (khoảng 10,8 tỷ đồng) cho mỗi người dân Na Uy.

Ngân sách năm 2026 dự kiến sử dụng 579 tỷ kroner (1,5 triệu tỷ đồng) từ quỹ, tương đương khoảng 2,7% giá trị quỹ. 

Dù giảm nhẹ so với kế hoạch ban đầu 584 tỷ kroner (khoảng 1.604 tỷ đồng) do điều chỉnh từ tháng 5/2026 nhưng con số này vẫn phản ánh sự phụ thuộc lớn của Na Uy vào "của để dành" từ dầu khí.

Hình 2 (1).png
Mức lương hàng tỷ đồng mỗi năm trên giàn khoan đi kèm với 12 giờ làm việc mỗi ngày, 2 tuần xa nhà và áp lực tinh thần lớn. Ảnh: The Times

Điều đáng nói là dù rút ra 579 tỷ, Na Uy vẫn dự kiến bỏ thêm 219 tỷ kroner (khoảng 57.000-59.000 tỷ đồng) vào quỹ trong năm 2026 nhờ thuế và doanh thu từ dầu khí tăng cao. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn tài chính mà ít quốc gia nào có được.

Quỹ này đang được sử dụng để chi cho giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng và cả quốc phòng.

Thành phố dầu khí và những giàn khoan ‘triệu đô’

Tại Stavanger, mọi thứ đều xoay quanh dầu khí. Những công ty cung cấp dịch vụ cho ngành dầu khí đang chạy hết công suất vì đơn hàng liên tục tăng.

Mức lương cho công nhân giàn khoan tại Na Uy có thể lên tới 125.000-136.000 franc Thụy Sĩ mỗi năm (khoảng 4-4,35 tỷ đồng).

Ngành dầu khí hiện tạo việc làm cho khoảng 250.000 lao động Na Uy, bao gồm công nhân giàn khoan, kỹ sư, nhân viên dịch vụ hỗ trợ và các ngành phụ trợ. 

Mức lương khởi điểm 70.000 bảng/năm dành cho lao động mới vào nghề là một con số hấp dẫn. Để đạt được điều đó, họ phải làm việc theo chế độ luân phiên, cứ 2 tuần trên giàn khoan ngoài khơi Biển Bắc và Biển Barents, sau đó lại được nghỉ 4 tuần.

Tuy nhiên, cuộc sống trên giàn khoan không hề dễ dàng. Amalie, một kỹ sư vận hành 29 tuổi, chia sẻ trên TikTok rằng dù có mức lương 6 con số và 250 ngày nghỉ mỗi năm nhưng công việc của cô đầy áp lực: làm việc cách biệt với thế giới bên ngoài 2 tuần mỗi lần.

Theo The Times, Bloomberg