Sau 2 năm trì hoãn dự án Trung tâm Miami (Mỹ) của Joe Cayre, người mua đang khiếu kiện dọa xoá bỏ hợp đồng. Vào đầu những năm 1990, Jim Clark  và Tom Jermoluk đã xẻ ngang Thung lũng Silicon (Silicon Valley) cho ra đời một số công ty Internet như Silicon Graphics, Netscape và  WebMD. Nay lấn sang thị trường bất động sản, họ đang cảm thấy mảng kinh doanh này khó hơn rất nhiều việc thống trị mạng Internet.

Năm năm sau khi họ quyết định dồn hết tài năng kinh doanh và cơ nghiệp trong lĩnh vực công nghệ để xây dựng toà nhà Miami, hai dự án đầu tiên của công ty Hyperion Development, gặp rắc rối do sự chậm trễ và khách hàng không hài lòng cho lắm. Một số cư dân sống trong toà nhà thứ nhất Blue đang đe doạ sẽ khiếu kiện công ty vì giao nhà không đầy đủ tiện nghi, trong khi các chủ sở hữu ở chung cư 330 phòng lại đang rao bán với giá thấp hơn họ đã mua.

Những rắc rối của tòa nhà Blue đã gây tổn hại đến danh tiếng của công ty Hyperion đến nỗi các nhà tư vấn cho biết một số khách hàng đặt cọc mua toà nhà thứ nhất Marina Blue 516 phòng có thể sẽ quyết định ngừng mua bán. Những khách hàng khác của Marina Blue đã kiện đòi lại tiền đặt cọc.

Những rắc rối này đặt ra câu hỏi về khả năng hoàn trả lại số nợ 110 triệu USD cũng như khả năng phát triển các dự án sau này của công ty Hyperion trên thị trường Miami. Và liệu điều gì có thể xảy ra khi các nhà doanh nghiệp này nhảy sang các lĩnh vực khác để quảng bá tiếng tăm của mình?

Sự thất bại này là điều không muốn đối với cả Jim Clark và Tom Jermoluk. Michael Lewis trong cuốn sách “The New New Thing” của mình đã nhận xét hai doanh nhân này là người có xúc giác thần kỳ với việc khởi đầu các công ty hàng tỷ đôla. Hai ông bắt tay vào thị trường bất động sản với kế hoạch xây dựng bốn đến năm dự án ở Miami đặt theo tên chiếc thuyền buồm 155 fut (đơn vị độ dài Anh) của ông Clark, Hyperion. Các dự án này ước tính trị giá 1,4 tỷ USD.

Ông Clark (63 tuổi) và ông Jermoluk (51 tuổi) không phải là những doanh nhân thành công duy nhất gặp khó khăn ở Miami trong lĩnh vực bất động sản. Các nhà xây dựng ở vùng này cũng đang phải đối mặt với chi phí xây dựng cao và nhu cầu tiêu thụ ngày giảm. Nhiều người mua đã đặt cọc vào thời điểm giá cao của thị trường nhà đất cách đây khoảng 2 năm thì nay lại sở hữu những căn hộ có giá trị thấp hơn họ đã thoả thuận.

Joe Crayre, một nhà phát triển khác, đã xây dựng cơ nghiệp phân phối băng hình cho nhà bán lẻ Wal-Mart và trở thành nhà bảo lãnh tài chính cho dự án quy hoạch mặt bằng của Tổ chức thương mại Thế giới (WTO). Tuy nhiên, ông lại vướng vào vụ kiện và trì hoãn dự án trung tâm Miami có diện tích 54 mẫu. Ông Even Jorge M. Pérez, Chủ tịch Tập đoàn Related Group được tạp chí Forbes bình chọn vào danh sách các tỷ phú nổi tiếng cùng với ông Clark gần đây đã rút lui khi phải đối mặt với các vụ kiện tụng và thua lỗ.

Ông Jack McCabe, nhà tư vấn bất động sản ở Deerfield Beach (Florida) theo dõi nguồn tài chính lén lút của Marina Blue để tìm ra những tài sản tịch biên. Ông cho biết: “Bất kể nhà phát triển là ai, vị trí của dự án ở đâu và giá cả của từng chung cư ra sao thì tất cả các sẽ dự án thành công và một số dự án sẽ chiếm ưu thế hơn cái khác. Không ngoại trừ ai cả và cũng chẳng liên quan gì đến tên tuổi gắn liền với dự án đó”.

Trong một tin nhắn email, ông Jermoluk đã so sánh thị trường bất động sản ngày nay với thời kỳ bùng nổ và lụn bại của lĩnh vực công nghệ trong suốt thập kỷ qua. Ông xem những thách thức của ngành xây dựng (thời tiết, giá bê tông, sắt thép toàn cầu tăng lên) như “sự thiếu hụt chip nhớ và tăng giá”. Ông viết: “Bất cứ khi nào bạn bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh thành lập công ty mới thì bạn cần học những điều đó”.

Theo ông McCabe, các chủ xây dựng ở Miami chậm trễ trong việc bán 52 vị trí xây dựng trước đây họ từng tiếp thị là chung cư. Còn 3 vị trí khác thì bị tịch thu để thế nợ.

Ở Hyperion, tên tuổi ông Jim Clark đã thu hút được rất nhiều khách hàng. Năm 2003, công ty Hyperion mở tiệc cooktail bắt đầu dự án chung cư Blue. Giám đốc quảng cáo của Miami bà Elaine Silverstein kể lại rằng khách khứa đến bữa tiệc hoà cùng các cô người mẫu mặc màu xanh từ đầu đến chân cùng tham gia vào tiệc sâm banh. Rất nhiều khách khứa thích thú muốn gặp gỡ bộ đôi với tiếng tăm lẫy lừng đến từ thung lũng Silicon. Họ đến đó để  nắm lấy thời cơ đúng lúc vì họ là những doanh nhân.

Mitesh Gandhi, nhà tư vấn công nghệ thông tin tại North Brunswick nhớ rằng ông đã nhận ra bức ảnh của ông Clark và nhắc lại mối quan hệ của mình với công ty Netscape khi ông bước vào văn phòng thương mại của Blue hồi đầu năm 2005. Ông và vợ mình đã phải đặt cọc 555 nghìn USD cho 1 căn hộ. Nhưng họ đã rất thất vọng khi căn hộ hoàn thành, họ không thích hành lang và cảm thấy không an toàn với nhà hàng xóm. Đáng lẽ toà nhà phải đầy đủ tiện nghi hơn nữa. Ông bà Mitesh cho biết: “Khi chúng tôi đóng cửa và đi bộ dọc theo hành lang, chúng tôi cảm thấy căn hộ thật đơn điệu. Cố gắng bán căn hộ là điều duy nhất tôi phải làm”. Họ ra giá căn hộ thấp hơn 56.000 USD so với giá đã trả.

Ông Samir Patel, nhà môi giới, nói rằng 88 chung cư của toà nhà 330 căn hộ đang được chào bán với giá từ 300.000 đến 1,25 triệu USD. Một dân cư ở toà nhà Blue cho biết hội đồng quản trị vừa thuê luật sư giúp giải quyết những thiếu sót trong xây dựng và các vấn đề khác.

Bà Walker cho rằng công ty Hyperion đã không giao nhà có đủ suối khoáng, nhà hàng và phòng khách như đã cam kết và không nhắc gì đến việc giảm chất lượng và tay nghề, căn hộ bốn hay năm sao họ sắp mua. Những điều phàn nàn này tưởng chừng như nhỏ nhặt nhưng dân cư ở đây nói rằng họ mong đợi ngôi nhà mình sẽ được như thế.

Bà Walker cho biết có quá nhiều khoảng trống ở đó và bà cứ nghĩ toà nhà sẽ có phòng khách, phòng chiếu phim, cả chuông và còi nữa.

Ông McCabe, tư vấn bất động sản, ước tính khoảng gần 130 hộ trong toà nhà 516 căn Marina Blue có thể sẽ không chuyển đến chung cư của mình. Hàng tá người mua khác thì lại đang kiện xoá bỏ hợp đồng và những người đã đặt cọc đang cố gắng bán hơn 250 căn hộ.

Ông Jermoluk tranh luận rằng có một vài rắc rối xảy ra. Trong một tin nhắn email, ông nói rằng ông hy vọng tất cả khách hàng của Marina Blue sẽ lại gần và công ty Hyperion sẽ làm tròn trách nhiệm ngay cả khi chi phí xây dựng tăng 30% do giá thép và bê tông tăng. Ông không phản hồi lại câu hỏi liệu điều gì có thể xảy ra đối với các dự án khác họ đã hoạch định từ trước.

Giám đốc trung tâm lãnh đạo nhãn hiệu toàn cầu của trường Kinh doanh thuộc Đại học Columbia ông Bernd Schmitt nhận định lẽ ra những rắc rối của ông Clark trên thị trường bất động sản không gây bất ngờ đến như vậy. Ông nói: “Bạn có thể hỏi liệu dùng tên tuổi của mình mạo hiểm kinh doanh bất động sản có phải sáng suốt hay không khi tên của Clark gắn liền với Netscape và ngành công nghệ. Điều này đã đưa thương hiệu của ông đi khá xa”.

Những doanh nhân giàu có khác dường như cũng tìm thấy chính mình trong lĩnh vực xa lạ như vậy. Năm 2002, nhà phân phối băng hình Cayre và các nhà đầu tư cùng hội cùng thuyền đã mua mảnh đất 56 mẫu trước đây là sân ga Buena Vista để xây dựng văn phòng, cửa hàng, khách sạn và chung cư.

Hiện nay, công ty Midtown Equities của ông đang đối mặt với hàng tá vụ kiện về dự án trong nội bang và liên bang, chủ yếu là do người mua muốn đòi lại khoản đặt cọc của các toà nhà bị trì hoãn hoặc chưa xây dựng. Trả lời phỏng vấn tạp chí kinh doanh khu vực South Florida CEO, ông Cayre cho biết ông không hy vọng sẽ kiếm từ toà chung cư đầu tiên Midtown 2.

Tuy nhiên, ông Stuart Weiss, tư vấn đại diện các công tư cổ phần tư nhân, người mua lại các dự án gặp rắc rối trên cho rằng Cayre đã mạo hiểm mất nhiều tiền hơn do toà nhà bên cạnh và “đây là địa điểm thứ hai thật sự bạn nên huỷ bỏ”.

Trong một tin nhắn email, ông Cayre nói rằng ông vẫn tin dự án sẽ nổi lên như một trong những toà nhà tuyệt nhất ngay cạnh Miami.

Thị trường thay đổi thúc đẩy nhà phát triển thứ ba, ông Pérez hợp tác cùng Related Group xây dựng 50.000 chung cư ở Miami cuối thập kỷ vừa qua ở một vị trí phòng thủ. Hiện nay, ông đang giải quyết vụ kiện với khách hàng mua 38 căn hộ ở Harbour House và 26 chung cư ở Biscayne Bay.

Công ty này đang hoạt động với mô hình cấp bách. Ông thành lập một đội gây vốn nhằm mua lại các căn hộ với hy vọng rằng khách hàng sẽ không chuyển đến và ông đang tập chung vào hai loại chung cư: căn hộ 4 triệu USD và căn hộ gia đình ở thành phố giá 200.000 đến 300.000 USD.

Tuy nhiên, có một vấn đề ngay cả các nhà tỷ phú cũng không thể kiểm soát nổi. Ông Pérez nói rằng: “Chúng ta mới chỉ ở phần dưới của chu kỳ và bạn không thể loại trừ mình ra khỏi thị trường được”.

Bích Ngọc

Theo The New York Times