Sức mua tụt giảm

Một loạt doanh nghiệp kinh doanh máy tính trên địa bàn Hà Nội phản ánh: sức tiêu thụ máy tính, ĐTDĐ và các thiết bị kỹ thuật số trong những tháng đầu năm nay giảm khoảng 30-40% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Nguyễn Khắc Sơn, Giám đốc công ty máy tính Vĩnh Xuân cho biết: từ đầu năm đến nay, sức mua máy tính và thiết bị số đã giảm hẳn do lạm phát, chính phủ và người dân thắt chặt chi tiêu. “Qua khảo sát thực tế các đơn vị bán lẻ, sức mua trong mấy tháng đầu năm chỉ tăng có 10% so với kỳ vọng ban đầu là 40%”, ông Sơn nói.

Theo ông Nguyễn Mạnh Lân, Giám đốc siêu thị máy tính Đăng Khoa Plaza ở Hà Nội, lượng khách mua trong 4 tháng đầu năm giảm mạnh khiến doanh số của siêu thị chỉ bằng 90% so với quý 4/2007. Các chuỗi cửa hàng bán ĐTDĐ và máy tính xách tay lớn như Công ty Thế giới di động, Công ty bán lẻ FPT cũng rơi vào tình cảnh tương tự.

Ông Nguyễn Mạnh Lân đánh giá, lạm phát cùng với sự ảm đạm của thị trường chứng khoán tạo ra tâm lý e ngại ở người tiêu dùng, nhất là với dòng máy cao cấp. Sự suy giảm tăng trưởng kinh tế khiến các dòng máy giá rẻ và tầm trung được nhiều người lựa chọn. Doanh số bán ra các loại máy tính xách tay dưới 11 triệu đồng tăng lên, chiếm 50% lượng máy tính bán ra so với chỉ khoảng 30% trước đây.

Sau những biến động mới đây của nền kinh tế, Công ty nghiên cứu thị trường IDC đã điều chỉnh dự báo chi tiêu CNTT ở Việt Nam trong năm 2008 giảm 2%, xuống còn 13% (dự báo ban đầu là 15%) so với 2007. Tổng chi tiêu CNTT ở Việt Nam trong năm 2008 dự tính đạt 2,2 tỷ USD, tăng nhẹ so với con số 1,98 tỷ USD của năm 2006. Tuy nhiên, IDC dự báo đầu tư cho CNTT ở khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn tăng mạnh để duy trì khả năng cạnh tranh và giảm chi phí.

Kích cầu bằng dịch vụ

Theo các doanh nghiệp, tình hình thị trường máy tính và thiết bị số có thể tiếp tục ảm đạm đến cuối năm. Đặc biệt, mới đây ba nhà sản xuất OEM (nhà sản xuất thiết bị gốc) lớn nhất về máy tính xách tay là Compal, Wistrol và Quanta (chiếm khoảng 95% lượng máy tính xách tay toàn cầu) đã thông báo với các hãng máy tính thương hiệu như HP, Dell và Acer về việc tăng giá do chi phí nguyên vật liệu và nhân công ở Trung Quốc tăng. Không chỉ máy tính xách tay, các linh kiện chính của máy tính như bộ nhớ RAM cũng rục rịch tăng giá.

Theo ông Nguyễn Khắc Sơn, việc tăng giá các các sản phẩm và linh kiện máy tính thời gian tới sẽ làm sức mua thị trường này giảm thê thảm hơn. Chưa có dấu hiệu cho thấy sự hồi phục của thị trường này.

Trong bối cảnh thị trường ảm đảm do lạm phát, các doanh nghiệp đang ra sức cạnh tranh trên “mặt trận” dịch vụ gia tăng để thu hút khách hàng và cải thiện doanh số. Một giải pháp kích cầu được hầu hết các công ty bán lẻ áp dụng là bán trả góp với lãi suất ưu đãi. Thời hạn trả góp tùy ngân hàng và tổ chức tài chính mà công ty bán lẻ hợp tác, thường từ 9-36 tháng. Thủ tục mua trả góp cũng rất đơn giản, nhiều nơi còn không yêu cầu chứng minh thu nhập, chỉ cần chứng minh nhân dân là đủ. Thậm chí, một công ty bán lẻ như siêu thị máy tính Đăng Khoa còn cho khách hàng vay không lãi suất nhằm kích cầu. Bên cạnh đó, nhiều công ty bán lẻ máy tính và thiết bị gần đây đã ồ ạt tung ra các chương trình giảm giá như “Giờ vàng đặc biệt”, “Tuần lễ đại giảm giá phụ kiện”, “Giảm giá sốc”…

Cùng với khuyến mại giảm giá là chính sách chăm sóc khách hàng. Hiện nay, khá nhiều công ty máy tính đưa ra dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy tính miễn phí cho mọi khách hàng, kể cả những sản phẩm không phải do công ty bán ra. Đặc biệt, Công ty bán lẻ FPT vừa tăng thêm một năm bảo hành trị giá 55 USD cho khách hàng mua máy tính xách tay tại 10 cửa hàng [IN] của FPT trên cả nước. Ngoài ra, FPT còn mở thêm dịch vụ sửa chữa miễn phí qua mạng và tại nhà cho khách hàng, nâng cấp RAM miễn phí và cho bán ký gửi RAM cũ.

Đầu tư cho CNTT khối Chính phủ không giảm

Lãnh đạo phụ trách CNTT một số bộ ngành và địa phương khẳng định đầu tư cho CNTT không bị ảnh hưởng bởi việc Chính phủ cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Ông Lê Mạnh Hà, Giám đốc Sở BCVT TP. HCM cho biết TP. HCM dự kiến cắt giảm khoảng 15 dự án CNTT với tổng kinh phí 4,3 tỷ đồng sau khi Chính phủ có chỉ đạo cắt giảm chi tiêu. Tuy nhiên, theo ông Hà các dự án đưa vào diện cắt giảm là những dự án đã được thành phố giao vốn từ năm 2006 và 2007 nhưng không thực hiện được do chậm tiến độ, thiết kế ban đầu không phù hợp với yêu cầu công nghệ hiện tại.

Theo kế hoạch, TP. HCM dự kiến chi khoảng 69 tỷ đồng cho ứng dụng CNTT của các cơ quan hành chính trên địa bàn trong năm 2008, giảm 31% so với chỉ tiêu kế hoạch ban đầu thành phố đặt ra là 95 tỷ đồng.

Với Hà Nội, ông Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Sở BCVT thành phố khẳng định chủ trương cắt giảm chi tiêu của Chính phủ không ảnh hưởng đến ứng dụng CNTT với các cơ quan nhà nước trên địa bàn. Năm nay, Hà Nội có kế hoạch chi khoảng 30 tỷ đồng cho CNTT, chưa kể dự án đầu tư phát triển CNTT bằng vốn vay của WB trị giá hàng triệu USD.

Ông Đặng Đức Mai, Cục trưởng Cục Tin học thống kê Tài chính (Bộ Tài chính) cho biết Cục này cũng đang xem xét các dự án CNTT chưa cần thiết để cắt giảm khoảng 10% theo chủ trương của Chính phủ và lãnh đạo Bộ Tài chính. Tuy nhiên, theo ông Mai, việc cắt giảm không ảnh hưởng đến hoạt động ứng dụng CNTT của Bộ này bởi lâu nay các dự án đầu tư CNTT thường không tiêu hết theo kế hoạch đặt ra. Ví dụ, mục tiêu đặt ra 10 tỷ thì thường chỉ thực hiện hết 7-8 tỷ, thậm chí còn ít hơn.

Với các bộ ngành khác, nguồn kinh phí cho CNTT không lớn, thường trên dưới 10 tỷ đồng/năm nên không thuộc đối tượng cắt giảm theo chủ trương của Chính phủ. Hơn nữa, Chính phủ đang có xu hướng tăng đầu tư cho CNTT để cải thiện hiệu quả làm việc. Các địa phương ngoại trừ Hà Nội, TP. HCM cũng không bị ảnh hưởng bởi đầu tư cho CNTT đa phần chỉ chiếm dưới 1% ngân sách hoặc trên dưới 10 tỷ đồng/năm.

Đỗ Duy

  • Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 39/2008