Thảo luận tại tổ sáng 28/5 về luật DN (sửa đổi), ĐB Phạm Văn Cường (Lào Cai) đánh giá 8 năm kể từ khi có luật, tăng trưởng DN đạt mức rất cao, từ chỗ có 80 nghìn DN (thời điểm luật ra đời vào 2006) nay đã tăng lên trên 346 ngàn DN, thu hút hơn 11 triệu lao động (ngoài NN là 7 triệu lao động).
 |
| ĐB Phạm Văn Cường. Ảnh: Minh Thăng |
Nhưng ngoài tăng về số lượng, không ít vấn đề đặt ra khiến luật này phải lên bàn sửa đổi. Đó là tỉ lệ DN siêu nhỏ chiếm quá lớn, trên 200 ngàn DN trong khi cơ cấu bất cập, với 60% DN là dịch vụ, trên 30% là công nghiệp, xây dựng, chỉ 1% về nông nghiệp.
Ông Cường nhấn mạnh bất cập lớn cho phép đăng ký xong mới diễn ra hậu kiểm DN dẫn đến không ít DN đăng ký theo những địa chỉ 'ma', gây khó khăn về quản lý thuế. Có một số DN siêu nhỏ đăng ký dưới hình thức lừa, chiếm đoạt vốn, hóa đơn thuế, hoàn thuế, thuế VAT.
ĐB Đỗ Văn Đương cũng cho rằng, trình tự đăng ký thành lập DN quá thông thoáng trong khi xã hội tồn tại thực trạng làm ăn nhiều chộp giật, năng lực cạnh tranh kém. Kinh tế khó khăn như vừa qua dẫn đến giải thể "ầm ầm". Không có kiểm tra về tiền kiểm như nhân thân, vốn càng không có cơ chế hậu kiểm. "Theo tôi, cần siết chặt hơn nữa việc cấp giấy phép kinh doanh và thành lập DN , để tiêu diệt các DN 'ma', khuyến khích DN chân chính".
 |
|
ĐB Đỗ Văn Đương. Ảnh: Phạm Hải |
Chưa rõ tự do kinh doanh
Điều 7 của luật sửa đổi quy định DN có quyền tự do kinh doanh ngành nghề mà luật, pháp lệnh, nghị định không cấm là quy định được các ĐBQH đánh giá cao như một điểm sáng song chưa đủ.
ĐB Trần Quang Chiều cho rằng quyền nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh phải được luật hóa cụ thể, để các văn bản dưới luật quy định thì luật vẫn là luật khung, luật ống triền miên. Việc quy định chỉ rõ ngành nghề cấm kinh doanh, hay kinh doanh có điều kiện luật hóa cụ thể là cần thiết, không thể chung chung.
Quy định trong dự thảo luật nhằm giúp tháo gỡ mọi rào rào cản để tạo môi truờng cạnh tranh lành mạnh nên ĐB Trần Du Lịch cho rằng để ủng hộ DN thực hiện quyền được thực hiện những điều pháp luật không cấm thì phải làm rõ danh mục cấm và kinh doanh có điều kiện.
Trong khi đó, ĐB Huỳnh Ngọc Ánh cảm thấy "ngại" vì điều kiện, trình tự đăng ký, thủ tục DN rất đơn giản nhưng thực tế không trường hợp DN nợ bảo hiểm, thuế, địa chỉ đăng ký ma rất khó cho các cơ quan, tổ chức truy tìm, ảnh hưởng đến quyền lợi các bên liên quan. Ngoài ra, dự thảo luật không có chế tài đối với các điều cấm, các quy định vẫn chung chung, giáo dục nhiều hơn là cưỡng chế.
"Mở rộng được tự do nhưng cần thể hiên quản lý chặt chẽ. Nếu có rủi ro, tranh chấp thì trật tự xã hội không tốt, quản lý kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ không được bảo đảm" - ĐB Ánh nói.
DN do Nhà nước nắm giữ, ai đại diện?
Yếu tố DNNN gây tranh luận không ít khi thảo luận về dự án Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Theo ĐB Du Lịch, luật này ra đời dứt khoát bỏ mô hình bộ, ngành chủ quản mà dường như không ai muốn tách DN ra khỏi bộ. Nhiều ý kiến cho rằng không tách DN ra khỏi Bộ không thực hiện được yêu cầu này.
Do đó, ĐB cho rằng, luật phải làm rõ đại diện của NN ở DN là ai? Đó là điều mà luật chưa minh bạch.
ĐB Trương Trọng Nghĩa nhận xét, máu thịt của NN là kinh tế nhà nước. Nhưng khi một bên nói kinh tế NN là chủ đạo, một bên nói bình đẳng các thành phần kinh tế. Nếu luật DN không giải quyết được bài toán này thì không có ý nghĩa. Nếu không có chương này thì vô lý , vấn đề là quy định thế nào, đây là nội dung không né tránh được, ĐB Nghĩa nói.
Ông cũng nhấn mạnh kinh tế nhà nước là chủ đạo không có nghĩa DNNN là chủ đạo. "Cần xử lý được mối quan hệ này, thúc đẩy kinh tế đi lên, đáp ứng yêu cầu, làm được thì các DN rất thoải mái, minh bạch".
Linh Thư.svg){kind=icon}
